Làm mẹ không còn là hành trình đơn độc

Nhiều hỗ trợ vật chất để vợ chồng trẻ sinh con

Chương trình với sự tham dự và điều hành (host) của thạc sĩ Đỗ Thị Nam Phương - Trưởng trung tâm Truyền thông, Bệnh viện Đại học y dược TPHCM - cùng các khách mời: bà Lê Thị Kim Thu - thành ủy viên, Phó chủ tịch Hội LHPN TPHCM, thạc sĩ Phạm Chánh Trung - Chi cục trưởng Chi cục Dân số TPHCM, bác sĩ Đoàn Trịnh Nhã Khanh - Hội Nhi khoa Việt Nam.

Các khách mời tham gia talk show “Làm mẹ - Hành trình từ bỡ ngỡ đến tự tin” (từ trái qua: thạc sĩ Phạm Chánh Trung - Chi cục trưởng Chi cục Dân số TPHCM, bà Lê Thị Kim Thu - Phó chủ tịch Hội LHPN TPHCM, bác sĩ Đoàn Trịnh Nhã Khanh - Hội Nhi khoa Việt Nam và thạc sĩ Đỗ Thị Nam Phương - Trưởng trung tâm Truyền thông, Bệnh viện Đại học y dược TPHCM - ẢNH: NGUYỄN QUANG

Là người làm công tác quản lý dân số tại trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, thạc sĩ Phạm Chánh Trung đã có cái nhìn toàn cảnh về những rào cản khiến giới trẻ đô thị ngày nay e dè với việc sinh con. Theo ông, sau khi sáp nhập, TPHCM trở thành một siêu đô thị cực kỳ sôi động nhưng cũng đầy áp lực cạnh tranh. Trong bối cảnh đó, mức sinh thấp cùng xu hướng kết hôn và sinh con muộn đang dần trở nên phổ biến. Thực tế cho thấy, các gia đình trẻ đang phải đối mặt với áp lực tài chính rất lớn trong việc nuôi dạy con, từ chi phí nhà ở, sinh hoạt đời sống đến y tế và giáo dục.

Bên cạnh yếu tố kinh tế, sự thay đổi quan điểm về phát triển bản thân cũng khiến nhiều phụ nữ cân nhắc việc ổn định sự nghiệp trước khi làm mẹ. Ngoài ra, nỗi lo về môi trường sống như không khí ô nhiễm, thực phẩm bẩn, thiếu sân chơi cho trẻ, các vấn đề bạo lực học đường… cũng ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý sinh sản. Đặc biệt, sự thiếu hụt trong chia sẻ trách nhiệm gia đình khiến nhiều phụ nữ cảm thấy việc có con là một gánh nặng thay vì niềm vui. Thạc sĩ Phạm Chánh Trung nhận định, để biến những e dè trong quyết định sinh con thành động lực, điều quan trọng là phải giúp các gia đình trẻ cảm thấy có chỗ dựa vững chắc từ hệ thống chính sách.

Từ ngày 1/7/2026, khi Luật Dân số chính thức có hiệu lực, một kỷ nguyên mới của an sinh dân số sẽ bắt đầu. Điều 13 và 14 của luật này không chỉ bảo vệ quyền tự quyết của các cặp vợ chồng về thời gian và số lượng con sinh ra trên cơ sở bình đẳng, mà còn đưa ra những hỗ trợ thiết thực như kéo dài thời gian nghỉ thai sản lên 7 tháng cho lao động nữ khi sinh con thứ hai và hỗ trợ lao động nam nghỉ 10 ngày làm việc để chăm vợ con. Đặc biệt, cơ hội an cư của các cặp vợ chồng cũng được rộng mở hơn khi luật mới quy định việc ưu tiên hỗ trợ về nhà ở xã hội cho các gia đình sinh đủ 2 con.

Tại TPHCM, các chính sách đã được cụ thể hóa mạnh mẽ thông qua việc hỗ trợ trực tiếp 5 triệu đồng cho phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi theo Nghị quyết 32, hỗ trợ 100% học phí cho học sinh các cấp theo Nghị quyết 41/2025 và miễn phí bảo hiểm y tế cho trẻ dưới 6 tuổi. Thành phố cũng đặc biệt chú trọng xây dựng nhà trẻ, trường học tại các khu công nghiệp để công nhân trẻ yên tâm gửi con. Những giải pháp đồng bộ về tài chính, nhà ở và giáo dục là lời cam kết giúp người dân chuyển từ trạng thái cân nhắc sang sẵn sàng đón nhận thành viên mới.

Giúp các bà mẹ trẻ tự tin chăm sóc và bảo vệ con

Nếu các chính sách nêu trên là những hỗ trợ về vật chất, thì những kiến thức y khoa sẽ là “vũ khí” giúp những bà mẹ trẻ nuôi con một cách trơn tru. Nhiều phụ nữ lần đầu làm mẹ thường rơi vào trạng thái hoảng loạn vì những hiểu biết chắp vá hoặc áp lực phải trở thành người mẹ hoàn hảo. Bác sĩ Đoàn Trịnh Nhã Khanh khẳng định, năng lượng của người mẹ phải đến từ sự thấu hiểu khoa học hơn là những kỳ vọng viển vông.

Theo bác sĩ , có 3 điều cốt lõi các bà mẹ cần ghi nhớ để giữ vững tâm lý tích cực trong hành trình bỉm sữa gian nan. Đầu tiên, người mẹ cần tin tưởng vào bản năng của mình, bởi không ai hiểu con bằng mẹ. Thứ hai, người mẹ cần nắm rõ đặc điểm sinh lý theo từng giai đoạn của trẻ để hiểu rằng việc trẻ sơ sinh thức đêm, khóc nhiều, bú liên tục là điều bình thường. Cuối cùng, việc chuẩn bị kiến thức cho các giai đoạn ăn dặm, mọc răng hay đi nhà trẻ sẽ giúp người mẹ chủ động trước các tình huống có thể xảy ra. Bác sĩ Nhã Khanh nhắn nhủ, nuôi con không cần hoàn hảo, chỉ cần hiểu con và hiểu chính mình là đã đi được một nửa chặng đường thành công.

Đồng hành với sự chuẩn bị tâm lý đó, ngành y tế TPHCM đã triển khai mạng lưới hỗ trợ, từ các chương trình tư vấn, khám sức khỏe tiền hôn nhân cho đến sàng lọc trước sinh và sơ sinh, mọi dịch vụ đều hướng tới mục tiêu phát hiện và can thiệp sớm các rủi ro bẩm sinh. Việc chuyển đổi cách tiếp cận từ hỗ trợ tiền sang xây dựng một hệ thống y tế tiếp cận sớm và liên tục, bao gồm cả khám sức khỏe định kỳ hằng năm và sức khỏe răng miệng học đường, đã giúp các bậc cha mẹ bớt đi nỗi lo tổng thể, từ đó tự tin hơn trong hành trình chăm sóc và bảo vệ con trẻ ngay từ những ngày đầu đời.

Bà Lý Việt Trung - Tổng biên tập Báo Phụ nữ TPHCM - tặng hoa cảm ơn khách mời tham gia talk show “Làm mẹ - Hành trình từ bỡ ngỡ đến tự tin” - ẢNH: NGỌC LÝ

Sự đồng hành của Hội Phụ nữ và người bạn đời

Nhiều chị em dù bên ngoài vẫn chu toàn mọi việc nhưng bên trong lại rất mệt mỏi, tủi thân và cảm thấy như đang đánh mất chính mình sau khi sinh con. Là tổ chức của giới, Hội LHPN TPHCM xác định sứ mệnh trở thành điểm tựa tinh thần, giúp chị em không đơn độc. Thông qua các mô hình như câu lạc bộ Xây dựng gia đình hạnh phúc, tổ Tư vấn cộng đồng và các chuyên đề chăm sóc sức khỏe tâm thần sau sinh được triển khai… hội đang nỗ lực tiếp sức và chia sẻ với chị em, giúp chị em có kiến thức và kỹ năng đúng, xóa bỏ sự hoang mang trong suốt quá trình mang thai đến nuôi con nhỏ.

Bà Lê Thị Kim Thu nhấn mạnh, mục tiêu của hội không phải là tạo ra những hình mẫu phụ nữ hoàn hảo, mà là giúp mỗi người cảm thấy được yêu thương, đủ tự tin và đủ hạnh phúc trong hành trình riêng biệt của mình. Đặc biệt, hội đẩy mạnh truyền thông về việc chia sẻ trách nhiệm gia đình, bởi vun vén tổ ấm không phải là bổn phận của riêng phụ nữ.

Sự thay đổi tích cực nhất chính là sự hiện diện của những người chồng trong vai trò “ông bố bỉm sữa”. Thạc sĩ Phạm Chánh Trung chia sẻ trải nghiệm của một người cha có 2 con, rằng hình ảnh nam giới chủ động thay tã, tắm con hay đưa con đi chơi chính là một nét đẹp cần lan tỏa. Khi người chồng đồng hành, người vợ sẽ giảm bớt áp lực và tự tin hơn với quyết định sinh thêm con. Không chỉ vậy, bà Kim Thu cũng gợi ý những hành động tinh tế mà các ông chồng nên làm như chủ động pha sữa ban đêm, ẵm con để vợ nghỉ ngơi hay đơn giản là quan tâm đến bữa ăn của vợ.

Thanh Huyền