Lãi suất vay tiêu dùng tăng vọt, làm sao tránh nợ nần bủa vây?

Mức tăng hơn 4%

Ngân hàng thương mại cổ phần (TMCP) Đầu tư và Phát triển (BIDV) vừa tăng lãi suất nhiều loại thẻ tín dụng với mức từ 0,5 - 4%/năm. Theo đó, lãi suất thẻ visa chuẩn tăng từ 18% lên 22%/năm, thẻ platinum, world, ultimate tăng từ 16,5% lên 20%/năm, thẻ signature, infinite tăng từ 16,5% lên 18%/năm, thẻ BIDV visa easy từ 11,5% lên 12%/năm.

Người tiêu dùng mua hàng ở AeonMall Bình Tân, TPHCM

Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam (Vietcombank) cũng thông báo tăng lãi suất tất cả loại thẻ tín dụng từ 4 - 4,5%/năm. Theo đó, lãi suất hạng thẻ chuẩn tăng từ 18% lên 22%/năm, hạng thẻ vàng tăng từ 17% lên 21%/năm, hạng thẻ platinum, world tăng từ 15% lên 19,5%/năm, thẻ signature, infinite tăng từ 15% lên 18%/năm, thẻ platinum từ 15% lên 19,5%/năm. Trước đó, vào ngày 3/11, Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (Vietinbank) cũng thông báo tăng lãi suất thẻ tín dụng từ 18,5%/năm lên 22%/năm.

Lãi suất thẻ tín dụng vốn đã cao, các ngân hàng TMCP tư nhân vẫn tăng thêm. Ngân hàng TMCP Phương Đông (OCB) thông báo, lãi suất tất cả sản phẩm thẻ tín dụng do OCB phát hành tăng từ 33% lên 37%/năm. VPBank thì tăng thẻ lady credit từ 3,29%/tháng lên 3,99%/tháng, tương đương từ 39,48%/năm lên 47,88%/năm; thẻ platinum travel credit tăng từ 2,99%/tháng lên 3,99%/tháng, tương đương từ 35,88%/năm lên 47,88%/năm; thẻ California centuryon signature từ 2,75%/tháng lên 3,99%/tháng, tương đương từ 33%/năm lên 47,88%/năm. Lãi suất thẻ của Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam (VIB) cũng lên gần 40%/năm, của Techcombank là 38,8%/năm, của VPBank gần 48%/năm.

Các ngân hàng cũng tăng lãi suất vay tiêu dùng bằng tiền mặt. Trong tuần qua, lãi vay thế chấp tại ACB tăng từ 7,3%/năm lên 8,5%/năm và trong tuần này tiếp tục tăng lên 9%/năm. VIB cũng tăng từ 7,2% lên 9%/năm. Shinhan tăng lãi vay thế chấp từ 6,3%/năm lên 6,9%/năm, lãi vay tín chấp từ 19%/năm lên 21,6%/năm. BIDV tăng lãi suất vay có tài sản thế chấp thêm gần 2%/năm, lên 9,5%/năm.

Cần lập kế hoạch và chi tiêu thận trọng

Theo cập nhật của Ngân hàng Nhà nước, đến cuối tháng 10/2025, tổng dư nợ tín dụng tiêu dùng ở TPHCM và tỉnh Đồng Nai đạt gần 1.500 tỉ đồng. Ông Nguyễn Đức Lệnh - Phó giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực 2 - cho biết, trong tất cả các khoản vay tiêu dùng thì khoản vay liên quan đến nhà ở như mua nhà, thuê mua, xây dựng, sửa chữa nhà… vẫn chiếm tỉ trọng cao nhất với tổng dư nợ 906.100 tỉ đồng, chiếm 61,2% tổng dư nợ tiêu dùng và tăng 7% so với cuối năm ngoái. Xếp ở vị trí thứ hai là các khoản mua sắm đồ dùng gia đình và chi tiêu sinh hoạt hằng ngày, chiếm 27% tổng dư nợ tiêu dùng.

Cuối năm, nhiều ngân hàng tăng lãi suất vay tiêu dùng và dừng một số ưu đãi tín dụng - Ảnh: Hoa Lài (chụp tại Ngân hàng thương mại cổ phần An Bình)

Theo ông Nguyễn Đức Lệnh, bên cạnh hình thức vay tiền mặt thì vay thông qua thẻ tín dụng và thấu chi đang ngày càng phổ biến hơn. Tổng dư nợ tín dụng tiêu dùng qua 2 phương thức này ở TPHCM và tỉnh Đồng Nai đạt 136,3 tỉ đồng, chiếm 9% trong tổng dư nợ tín dụng tiêu dùng, tăng 3,3% so với cuối năm 2024 và tăng 11,4% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, dư nợ cho vay tiêu dùng qua hình thức thấu chi chỉ chiếm khoảng 0,64% tổng dư nợ tín dụng tiêu dùng trên địa bàn, nhưng tốc độ tăng trưởng trong 10 tháng đầu năm 2025 là gần 32%.

Cũng theo ông, so với các hình thức cho vay tiêu dùng truyền thống bằng tiền mặt (cả hình thức tín chấp và thế chấp), phương thức vay qua thẻ tín dụng và thấu chi vẫn chiếm tỉ trọng thấp nhưng chúng có nhiều ưu điểm như thời gian xử lý nhanh, khoản vay ngắn hạn, khách hàng dễ dàng đăng ký trực tuyến mà không cần thực hiện nhiều thủ tục phức tạp như tín dụng truyền thống. “Phương thức này đặc biệt phù hợp với nhóm khách hàng trẻ, cán bộ, công chức ở đô thị và đang dần trở thành một hướng tiêu dùng mới trong xã hội hiện đại” - ông nói.

Tiến sĩ Đinh Thế Hiển - Viện trưởng Viện Nghiên cứu tin học và kinh tế ứng dụng - nhận định, tín dụng tiêu dùng tăng trưởng khả quan hơn các năm trước là nhờ các ngân hàng duy trì mặt bằng lãi suất ở mức thấp nhất trong vòng 10 năm, kéo dài từ năm 2024 đến tháng 11/2025, từ đó thúc đẩy nhu cầu vay vốn chi tiêu, mua sắm của người dân. Trong khi nhóm khách hàng trung niên có xu hướng ưa chuộng vay tiêu dùng bằng tiền mặt thì nhóm khách hàng trẻ lại thích vay qua thẻ tín dụng để tận dụng các ưu đãi từ thẻ.

Ông lưu ý, trong bối cảnh lãi suất tăng, người vay cần lập kế hoạch chi tiêu rõ ràng, tránh tiêu xài hoang phí hoặc mua sắm kiểu “cho bằng bạn bằng bè”.

Thanh Hoa