Du lịch không chỉ là tăng trưởng mà còn trao cơ hội cho phụ nữ

Phóng viên: Trong nhiều chia sẻ, bà thường nhấn mạnh, du lịch không chỉ là ngành kinh tế mà còn liên quan trực tiếp đến con người và cộng đồng. Vì sao yếu tố “con người” lại được bà đặt ở vị trí trung tâm trong câu chuyện phát triển du lịch?

Bà Nguyễn Thị Ánh Hoa: Du lịch đúng là một ngành kinh tế mũi nhọn, nhưng nếu chỉ nhìn vào các con số tăng trưởng thì chưa đủ. Điều khiến tôi luôn trăn trở là du lịch có thể mang lại điều gì cho con người, cho cộng đồng nơi điểm đến? Một ngành du lịch phát triển bền vững, bên cạnh tạo ra doanh thu hay việc làm, còn phải mở ra cơ hội để người dân tham gia và hưởng lợi từ sự phát triển đó. Trong quá trình làm việc tôi nhận ra, phụ nữ chính là một trong những lực lượng quan trọng nhất trong hệ sinh thái du lịch, bởi họ vừa gìn giữ các giá trị văn hóa, vừa trực tiếp tạo nên trải nghiệm cho du khách.

Bà Nguyễn Thị Ánh Hoa (thứ sáu từ trái qua) nhận giải thưởng Phụ nữ Việt Nam 2025

* Nhìn vào bức tranh du lịch hiện nay, bà có thể làm rõ hơn vai trò của chị em phụ nữ?

- Ở nhiều địa phương, phụ nữ vốn quen với vai trò nội trợ hoặc lao động phi chính thức. Khi du lịch phát triển, họ có thể trở thành người đón tiếp du khách, hướng dẫn trải nghiệm văn hóa, chế biến ẩm thực hay làm sản phẩm thủ công. Những công việc ấy tưởng đơn giản nhưng lại chính là điều khiến du khách nhớ về một điểm đến. Khi được trao cơ hội và được đào tạo kỹ năng, chị em hoàn toàn có thể trở thành chủ thể của hoạt động du lịch, góp phần tạo sinh kế.

* Du lịch cộng đồng tại ấp đảo Thiềng Liềng (xã Thạnh An, TPHCM) là ví dụ tiêu biểu khi phụ nữ địa phương đóng vai trò trung tâm trong việc vận hành các hoạt động du lịch. Là người tham gia xây dựng mô hình, theo bà đâu là giá trị lớn nhất mà hướng đi này mang lại cho du lịch TPHCM?

- Thiềng Liềng là một ấp đảo khá đặc biệt của TPHCM. Ở đó, người dân gắn bó lâu đời với nghề làm muối và đời sống còn khá biệt lập, nhiều khó khăn. Xây dựng mô hình du lịch cộng đồng tại đây, chúng tôi mong muốn bên cạnh tạo thêm một sản phẩm du lịch mới là mở ra sinh kế bền vững cho người dân, đặc biệt là phụ nữ. Nhiều chị em trước đây chủ yếu làm nội trợ hoặc lao động nhỏ lẻ. Khi du lịch cộng đồng được hình thành, họ bắt đầu tham gia đón khách, hướng dẫn trải nghiệm làm muối, nấu các món ăn địa phương, đan lát sản phẩm thủ công… Từ những công việc quen thuộc trong đời sống hằng ngày, họ dần trở thành “nữ chủ nhân” của hoạt động du lịch tại địa phương.

Điều khiến tôi vui nhất không chỉ là thu nhập của nhiều hộ gia đình tăng lên, mà là sự thay đổi trong nhận thức và sự tự tin của chính những người phụ nữ ấy. Khi phụ nữ được đào tạo kỹ năng và được tin tưởng giao việc, họ tự tin hơn và có tiếng nói mạnh mẽ hơn trong gia đình cũng như cộng đồng.

Bà Nguyễn Thị Ánh Hoa trải nghiệm đạp xe tham quan tour du lịch cộng đồng ở đảo Thiềng Liềng, TPHCM

* Lễ hội áo dài TPHCM ra đời góp phần lan tỏa, tôn vinh vẻ đẹp và bản sắc của phụ nữ Việt. Là người gắn bó với sự kiện từ đầu, theo bà ý nghĩa lớn nhất của sự kiện này?

- Lễ hội áo dài TPHCM được triển khai từ năm 2014 với mong muốn gìn giữ và phát huy giá trị của trang phục truyền thống, đồng thời xây dựng một sản phẩm du lịch văn hóa đặc trưng cho thành phố. Sau hơn 1 thập niên, lễ hội đã trở thành sự kiện thương hiệu của du lịch TPHCM. Nhưng điều khiến chúng tôi trân trọng nhất là giá trị văn hóa và tinh thần mà lễ hội mang lại.

Áo dài là biểu tượng của vẻ đẹp và bản sắc phụ nữ Việt Nam. Khi khoác lên mình tà áo dài, nhiều chị em cho biết họ cảm thấy tự tin hơn, tự hào hơn về văn hóa dân tộc. Dấu ấn đáng nhớ nhất với tôi là khi hàng chục ngàn phụ nữ và du khách cùng mặc áo dài, tạo nên biển sắc màu rực rỡ của niềm tự hào dân tộc giữa lòng thành phố.

Từ góc nhìn của người làm du lịch, tôi xem lễ hội áo dài là một sản phẩm du lịch văn hóa độc đáo, giúp quảng bá hình ảnh TPHCM như một điểm đến thân thiện, hiện đại và giàu bản sắc. Xuất phát từ niềm tự hào đó, chúng tôi liên tục đổi mới cách tổ chức, ứng dụng chuyển đổi số, mở rộng các hoạt động cộng đồng và kết nối với doanh nghiệp, trường học, hội đoàn để mỗi người dân đều cảm thấy mình là một phần của lễ hội.

* Sau nhiều năm gắn bó, bà kỳ vọng gì với chặng đường tiếp theo của ngành du lịch TPHCM?

- Thành phố có rất nhiều “chất liệu” quý: văn hóa đô thị đặc trưng, lịch sử phong phú, ẩm thực đa dạng và con người cởi mở. Nếu được khai thác bài bản và bền vững, những yếu tố này có thể tạo nên trải nghiệm rất riêng mà du khách khó tìm thấy ở nơi khác. Tôi kỳ vọng du lịch sẽ ngày càng gắn kết hơn với đời sống của người dân, mở ra thêm sinh kế cho các cộng đồng địa phương. Khi người dân thực sự trở thành một phần của hệ sinh thái du lịch, sự phát triển của ngành mới có thể bền vững và lan tỏa.
Với riêng chị em phụ nữ, tôi tin rằng du lịch là một lĩnh vực có nhiều cơ hội để họ thể hiện sự sáng tạo, sự tinh tế trong dịch vụ và khả năng kết nối cộng đồng. Vì vậy, tôi hy vọng trong tương lai sẽ có thêm nhiều chương trình hỗ trợ, đào tạo và trao quyền để phụ nữ tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của ngành.

* Bà sẽ nhắn gửi điều gì cho những chị em đang hằng ngày góp phần làm nên sức sống cho du lịch và văn hóa của thành phố?

- Tôi luôn tin rằng phụ nữ Việt Nam mang trong mình một sức mạnh rất đặc biệt, đó là sự kiên cường, nhân ái và sáng tạo. Trong thời đại hội nhập, khi cơ hội ngày càng rộng mở, tôi mong chị em hãy luôn tự tin, dám ước mơ, dám hành động và dám khác biệt. Ở chiều ngược lại, nếu được trao cơ hội và phát huy đúng thế mạnh, phụ nữ hoàn toàn có thể trở thành những người kiến tạo giá trị và truyền cảm hứng cho cộng đồng. Khi phụ nữ tự chủ và hạnh phúc, xã hội chắc chắn sẽ trở nên tốt đẹp hơn.

* Xin cảm ơn bà.

Quốc Thái (thực hiện)