Đề xuất cơ chế riêng cho đào tạo tiến sĩ toàn thời gian

13/05/2026 - 16:30

PNO - Bộ GD-ĐT vừa công bố dự thảo Nghị định quy định về tự chủ, cơ chế tài chính đối với giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và chương trình trọng điểm quốc gia đào tạo tiến sĩ toàn thời gian để lấy ý kiến.

Dự thảo được xây dựng nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 248/2025/QH15 của Quốc hội về các cơ chế, chính sách đặc thù cho giáo dục và đào tạo. Đồng thời triển khai các quy định mới của Luật Giáo dục đại học (sửa đổi) và Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) năm 2025.

Một trong những điểm đáng chú ý là dự thảo mở rộng quyền tự chủ toàn diện cho các cơ sở giáo dục, không phụ thuộc vào mức độ tự chủ tài chính. Các trường được tự chủ về học thuật, nghiên cứu khoa học, tổ chức nhân sự, hợp tác quốc tế, tài chính, tài sản và đầu tư.

Người đứng đầu cơ sở giáo dục được trao quyền quyết định việc sử dụng các nguồn tài chính từ đặt hàng hoặc giao nhiệm vụ để phục vụ đào tạo, nghiên cứu khoa học và phát triển nhà trường. Các khoản chi có thể bao gồm tiền lương, thuê chuyên gia, chi chuyên môn, chi quản lý, trả lãi vay hợp pháp và các khoản phục vụ trực tiếp cho nhiệm vụ được giao.

lần đầu tiên chương trình trọng điểm quốc gia đào tạo tiến sĩ toàn thời gian được quy định rõ trong một nghị định riêng - Ảnh: N.L
Lần đầu tiên chương trình trọng điểm quốc gia đào tạo tiến sĩ toàn thời gian được quy định rõ trong một nghị định riêng - Ảnh: N.L

Dự thảo cũng phân loại cơ sở giáo dục theo 2 nhóm “bảo đảm chi thường xuyên” và “chưa tự bảo đảm chi thường xuyên” nhằm bảo đảm nguồn lực đầu tư cho các ngành chiến lược, khoa học cơ bản và đào tạo nhân lực chất lượng cao. Đồng thời, các trường phải tăng trách nhiệm giải trình với người học và xã hội trong quá trình thực hiện quyền tự chủ.

Về cơ chế tài chính, dự thảo quy định cụ thể chính sách hỗ trợ, học bổng đối với nhiều nhóm người học như sinh viên ngành đào tạo giáo viên, đào tạo tài năng; các ngành năng khiếu nghệ thuật, thể thao; khoa học cơ bản; ngành nghề đặc thù hoặc khó tuyển nhưng cần thiết cho phát triển đất nước; chương trình đào tạo tiến sĩ và các ngành kỹ thuật then chốt, công nghệ chiến lược, công nghệ lõi.

Ngoài ra, dự thảo cũng đề cập phương thức thực hiện chính sách hỗ trợ, nguyên tắc xác định học phí và mức trần học phí. Đồng thời quy định cụ thể việc đặt hàng, giao nhiệm vụ đào tạo nhằm tạo cơ sở pháp lý đưa các chủ trương lớn về đột phá giáo dục sớm đi vào thực tiễn.

Đáng chú ý, lần đầu tiên chương trình trọng điểm quốc gia đào tạo tiến sĩ toàn thời gian được quy định rõ trong một nghị định riêng. Đối tượng áp dụng là nghiên cứu sinh theo học các chương trình tiến sĩ thuộc nhóm ngành, lĩnh vực trọng điểm quốc gia hoặc tại các cơ sở giáo dục đại học nằm trong các đề án phát triển trường trọng điểm, nhóm đại học hàng đầu châu Á.

Chương trình chỉ áp dụng với hình thức đào tạo chính quy, tập trung toàn thời gian và gắn với nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo. Việc đào tạo được triển khai tại các cơ sở đủ chuẩn đào tạo tiến sĩ theo quy định hiện hành.

Theo dự thảo, nghiên cứu sinh thuộc chương trình này sẽ được hỗ trợ theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước và khoa học công nghệ. Tuy nhiên, nghiên cứu sinh sẽ không đồng thời hưởng thêm chính sách hỗ trợ khác từ ngân sách trong thời gian học tập, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Nguyễn Loan

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI