Videos Podcasts TikTok YouTube eMagazine Longform ePaper
ĐƯỜNG DÂY KHẨN: 0913.15.93.15

THẾ GIỚI

    AI khép bớt cánh cửa việc làm của người trẻ

    02/02/2026 - 06:29
    Chia sẻ

    PNO - Tại Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) mới đây, bà Kristalina Georgieva - Tổng giám đốc Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) - so sánh trí tuệ nhân tạo (AI) như một cơn sóng thần đang ập vào thị trường lao động và giới trẻ là đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.

    “Kỷ băng hà” trong tuyển dụng

    AI đang tạo ra một “kỷ băng hà” trong tuyển dụng, đặc biệt là ở những vị trí khởi điểm. Các chuyên gia kinh tế của Ngân hàng Dự trữ Liên bang Dallas (Mỹ) thông tin, nhóm lao động trẻ, từ 22-25 tuổi, trong các ngành nghề có mức độ tiếp xúc cao với AI đã chứng kiến mức giảm việc làm lên tới 13% kể từ khi ChatGPT ra mắt vào cuối năm 2022.

    Những công việc văn phòng cơ bản như nhập liệu, báo cáo, dịch thuật - vốn là nơi để người trẻ tích lũy kinh nghiệm - nay được AI đảm nhận với chi phí thấp hơn và tốc độ nhanh hơn.

    Tại Anh, Hiệp hội các Nhà tuyển dụng sinh viên (ISE) ghi nhận, trong giai đoạn 2023-2024, hơn 1,2 triệu hồ sơ xin việc cạnh tranh cho chưa đầy 17.000 vị trí - một tỉ lệ khốc liệt chưa từng xuất hiện kể từ năm 1991.

    AI đang tạo nên rào cản cho người trẻ bước vào thị trường lao động - Nguồn ảnh: Getty Images
    AI đang tạo nên rào cản cho người trẻ bước vào thị trường lao động - Nguồn ảnh: Getty Images

    Giả vờ… đi làm và nỗi lo toàn cầu

    Tại Thượng Hải (Trung Quốc), một dịch vụ mang tên “Công ty Giả vờ đi làm” cho phép những người trẻ thất nghiệp trả 5 USD/ngày chỉ để được ngồi dưới ánh đèn huỳnh quang, sử dụng wifi, uống cà phê và… giả vờ như mình vẫn đang có một công việc. Họ là những cử nhân, những chuyên gia trẻ bị gạt ra khỏi guồng quay khi nền kinh tế chững lại và AI bắt đầu thâm nhập sâu rộng.

    Ở bên kia bán cầu, hình ảnh những người trẻ gen Z (sinh từ 1997-2012) tại Mỹ đứng trên phố Wall với tấm biển xin việc làm, hay lén lút phát hồ sơ xin việc khi đang làm phục vụ bàn tại các hội nghị, không còn xa lạ. Thượng nghị sĩ Mỹ Mark Warner cảnh báo tỉ lệ thất nghiệp trong nhóm cử nhân mới ra trường có thể tăng lên 25% trong vài năm tới do tác động của AI.

    Các chuyên gia kinh tế cảnh báo về một sơ đồ hình chữ K, nơi khoảng cách giàu nghèo bị nới rộng bởi công nghệ. Nhánh đi lên thuộc về những nhân sự cấp cao, những người biết cách điều khiển AI để gia tăng năng suất. Còn nhánh đi xuống là những lao động trẻ hoặc lao động kỹ năng thấp, những người có nguy cơ trở thành “nô lệ” cho máy móc hoặc bị loại bỏ hoàn toàn.

    Tuy nhiên, bức tranh không hoàn toàn chỉ có màu xám, bởi lịch sử đã chứng minh: công nghệ có thể triệt tiêu việc làm cũ nhưng cũng tạo ra những ngành nghề mới. Vấn đề cốt lõi nằm ở độ trễ của chính sách và giáo dục.

    Người lao động, đặc biệt là giới trẻ, cần nhớ rằng, kỷ nguyên mới không dành cho sự thụ động. Nếu không nhanh chóng nâng cao năng lực và thích nghi để trở thành chủ nhân của công nghệ, nguy cơ bị đào thải khỏi thị trường lao động là một thực tế ngay trước mắt.

    Chính sách “AI + việc làm”

    Để khắc phục vấn đề trên, Chính phủ Anh vừa công bố khoản đầu tư khoảng 965 triệu USD để giải quyết khủng hoảng thất nghiệp trong giới trẻ, trong đó có việc tạo ra 50.000 vị trí thực tập sinh, tập trung vào các kỹ năng số và AI. Tại Trung Quốc, chính quyền cũng đang nỗ lực cân bằng giữa tham vọng dẫn đầu về AI và ổn định xã hội bằng các chính sách “AI + việc làm”, bao gồm các chương trình tái đào tạo kỹ năng.

    Các công cụ như ChatGPT hay Gemini hiện đã ngang ngửa với một trợ lý có kiến thức, dù chưa hoàn toàn đáng tin cậy. Nếu so sánh sử dụng AI với việc tuyển và đào tạo nhân sự trẻ thì rõ ràng tuyển nhân sự trẻ đắt đỏ hơn.

    Ông Steve Hou - một nhà nghiên cứu tại hãng tin Bloomberg

    Linh La (theo UN, The Guardian, The Conversation, Fortune, Dalas Fed, RAND, Inc.)

    Tag giới trẻviệc làmAI và việc làm
     
    TIN CÙNG CHUYÊN MỤC
    Xem nhiều

    news_is_not_ads=
    Sức khoẻ
    Cuộc sống quanh ta
    Chuyện lạ kỳ
    Ngược dòng thời gian
    TIN MỚI