Vi khuẩn Bacillus cereus nghi nhiễm trong lô sữa Aptamil có thể gây hại ra sao?

Bác sĩ Trương Hữu Khanh

Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) vừa có văn bản đề nghị các đơn vị liên quan phối hợp quản lý hoạt động kinh doanh thực phẩm trên các sàn thương mại điện tử, sau khi xuất hiện thông tin một lô sữa công thức Aptamil First Infant Formula 800g có nguy cơ mất an toàn.

Trước đó, ngày 24/1/2026, Cơ quan Tiêu chuẩn Thực phẩm Vương quốc Anh (Food Standards Agency – FSA) cùng Công ty Danone (Pháp) đã phát đi thông báo tự nguyện thu hồi một lô sản phẩm Aptamil First Infant Formula 800g tại thị trường Anh.

Lý do là phát hiện nguy cơ nhiễm độc tố cereulide – độc tố do vi khuẩn Bacillus cereus tạo ra, có thể ảnh hưởng đến sức khỏe trẻ nhỏ.

Vi khuẩn Bacillus cereus gây hại thế nào?

Bác sĩ Trương Hữu Khanh – nguyên Trưởng khoa Nhiễm – Thần kinh, Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TPHCM) - cho biết, Bacillus cereus là một trong những vi khuẩn gây ngộ độc thực phẩm thường gặp, chỉ xếp sau Salmonella.

Loại vi khuẩn này tồn tại phổ biến trong môi trường như đất, phân nên rất dễ xâm nhập vào thực phẩm nếu khâu sản xuất, bảo quản không đảm bảo. Bacillus cereus phát triển tốt trong khoảng nhiệt độ từ 4 đến 48°C, đặc biệt sinh sôi mạnh ở mức 28–35°C.

Theo bác sĩ Khanh, việc các tập đoàn lớn ở nước ngoài chủ động thu hồi sản phẩm không phải là điều hiếm gặp. Khi có thông tin thu hồi, điều quan trọng là cần hiểu rõ nguyên nhân.

Trong trường hợp nhà sản xuất thu hồi sản phẩm sau khi đánh giá nguy cơ, nhằm phòng ngừa khả năng gây hại cho người tiêu dùng nếu tiếp tục lưu thông, điều này không đồng nghĩa với việc sản phẩm đã gây ngộ độc trên diện rộng.

Trẻ đã uống sữa có cần đi xét nghiệm?

Nhiều phụ huynh lo lắng việc trẻ đã sử dụng sữa thuộc diện thu hồi nhưng chưa có biểu hiện bất thường thì có cần đưa đi xét nghiệm hay không? Theo bác sĩ Khanh, điều này cần căn cứ vào tính chất nhiễm độc.

Độc tố cereulide gây ngộ độc cấp tính, nghĩa là triệu chứng sẽ xuất hiện nhanh chóng sau khi sử dụng thực phẩm nhiễm khuẩn. Trẻ có thể nôn ói dữ dội, tiêu chảy, đau bụng ồ ạt.

“Nếu trẻ đã uống sữa nhưng hoàn toàn không có biểu hiện gì thì phụ huynh có thể yên tâm, vì đây không phải dạng độc tố tích lũy lâu dài trong cơ thể” - bác sĩ Khanh cho biết.

Thông thường, ngộ độc thực phẩm do Bacillus cereus sẽ xảy ra trong vòng 24–48 giờ sau khi ăn uống. Nếu sau 3 ngày trẻ không xuất hiện triệu chứng, nguy cơ ngộ độc cấp tính hầu như đã qua.

Theo bác sĩ Khanh, sau khi trẻ ăn hoặc uống bất kỳ sản phẩm nào, nếu trong khoảng 1–6 giờ xuất hiện các dấu hiệu như đau bụng, nôn ói thì cần nghĩ ngay đến khả năng ngộ độc thực phẩm.

Phụ huynh cần đưa trẻ đi khám ngay khi thấy các triệu chứng nặng như đau bụng quằn quại, nôn ói liên tục, tiêu chảy nhiều, phân lỏng xanh hoặc có dấu hiệu mất nước.

Bên cạnh các sản phẩm có thương hiệu bị thu hồi do sự cố, bác sĩ cũng cảnh báo nguy cơ từ các loại sữa không rõ nguồn gốc. Những sản phẩm này có thể bị pha trộn chất tạo đạm, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe trẻ em, hoặc bị nhiễm vi khuẩn do bao bì hư hỏng, lon hộp bị thủng trong quá trình bảo quản, vận chuyển.

Phụ huynh được khuyến cáo lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, theo dõi thông tin cảnh báo từ cơ quan chức năng và bình tĩnh xử lý khi có thông tin thu hồi, tránh hoang mang không cần thiết.

H.Anh