TPHCM khát nhân lực cho trung tâm tài chính quốc tế

15/05/2026 - 05:58

PNO - Trung tâm Tài chính quốc tế tại TPHCM đang dần hình thành với sự tham gia của nhiều công ty tài chính và công nghệ toàn cầu. Bên cạnh vốn, thể chế, hạ tầng, một yếu tố quan trọng góp phần quyết định năng lực cạnh tranh của trung tâm này chính là nguồn nhân lực chất lượng cao.

Nhu cầu nhân lực sẽ bùng nổ

Ngày 11/2, UBND TPHCM tổ chức lễ ra mắt Trung tâm Tài chính quốc tế tại TPHCM (VIFC-HCMC). Đến nay, UBND TPHCM đã trao chứng nhận cam kết thành viên cho 15 nhà đầu tư và phối hợp với các đối tác chiến lược triển khai nhiều cấu phần như trung tâm tài chính hàng không, tài chính hàng hải, fintech hub, trung tâm thanh toán quốc tế, tài chính xanh và mô hình sandbox số hóa tài sản thực.

Giờ thực hành của sinh viên Trường đại học Kinh tế - Tài chính TPHCM ẢNH: NGUYỄN LOAN
Giờ thực hành của sinh viên Trường đại học Kinh tế - Tài chính TPHCM - Ảnh: Nguyễn Loan

Phó giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Hữu Huân - Phó chủ tịch cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TPHCM - cho rằng, VIFC-HCMC đã bước qua giai đoạn “khởi động về mặt chủ trương” để chuyển sang triển khai vận hành thực tế; nhiều thiết chế nền tảng đã đi vào hoạt động. Song song đó, hệ sinh thái thành viên sáng lập và đối tác chiến lược cũng được kích hoạt với sự tham gia của nhiều tên tuổi lớn như Nasdaq, Sovico, MB, TPBank, SHB, VinaCapital, TikTok hay Liên minh Kinh tế On-chain toàn cầu.

Ông cho hay, riêng trung tâm tài chính hàng không đã ghi nhận tổng vốn cam kết khoảng 6,1 tỉ USD với sự tham gia kết nối của Boeing, Airbus, Rolls-Royce, Pratt & Whitney, CFM và IATA... Sau hơn 3 tháng vận hành, VIFC-HCMC ghi nhận tổng vốn cam kết quan tâm và hợp tác vượt 19 tỉ USD. Đi cùng dòng vốn là nhu cầu nhân lực rất lớn. Khi VIFC-HCMC bước vào giai đoạn vận hành ổn định trong vài năm tới, nhu cầu nhân lực sẽ không chỉ tăng mạnh về số lượng mà còn thay đổi sâu sắc về chất lượng và cơ cấu kỹ năng.

Theo phó giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Hữu Huân, trong giai đoạn đầu, 3 nhóm gồm công nghệ tài chính, quản trị rủi ro và pháp lý tài chính quốc tế có nhu cầu cao nhất về nguồn nhân lực. Trong tương lai, các giao dịch tài chính sẽ không còn vận hành chủ yếu theo mô hình thủ công mà dựa trên dữ liệu thời gian thực, hợp đồng thông minh và hạ tầng số hóa. Điều đó khiến các kỹ sư tài chính, chuyên gia dữ liệu, chuyên gia AI ứng dụng trong tài chính hay chuyên gia blockchain trở thành lực lượng rất khan hiếm.
Phó giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Hữu Huân cho biết thêm, không chỉ công nghệ, nhu cầu nhân lực về quản trị rủi ro và compliance quốc tế cũng sẽ tăng mạnh khi Việt Nam mở cửa sâu hơn với dòng vốn toàn cầu. Song song đó, nhân lực am hiểu pháp lý tài chính quốc tế cũng đang thiếu hụt lớn.

Ông nói: “Trung tâm tài chính quốc tế không thể vận hành hiệu quả nếu thiếu đội ngũ luật sư, trọng tài viên, chuyên gia cấu trúc giao dịch và chuyên gia pháp lý có khả năng xử lý các giao dịch xuyên biên giới, tài chính phái sinh, tài sản số hay M&A quốc tế theo chuẩn Common Law”. Cũng theo ông, tài chính xanh và lĩnh vực đo lường mức độ phát triển bền vững (ESG) cũng sẽ có nhu cầu nhân lực rất lớn.

Nguồn nhân lực phải giỏi tài chính lẫn công nghệ

Giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Đức Trung - Hiệu trưởng Trường đại học Ngân hàng TPHCM - cho rằng, thị trường lao động tài chính đang thừa và thiếu cục bộ: thừa ở các vị trí tác nghiệp truyền thống nhưng thiếu nghiêm trọng ở nhóm nhân lực chất lượng cao liên quan số hóa, AI, dữ liệu và công nghệ tài chính; riêng TPHCM cần hơn 94.000 người có trình độ cao.

Sinh viên Đại học Kinh tế TPHCM tham gia lớp học nằm trong đề án đào tạo tài chính quốc tế
Sinh viên Đại học Kinh tế TPHCM tham gia lớp học nằm trong đề án đào tạo tài chính quốc tế

Ông Nguyễn Hữu Huân cho rằng, điểm đặc biệt của nguồn nhân lực trong VIFC-HCMC là tính lai ghép giữa tài chính và công nghệ. Trong tương lai, một chuyên gia tài chính không chỉ biết đọc báo cáo tài chính mà còn phải hiểu dữ liệu, AI, mô hình scoring, predictive analytics hay vận hành tài sản số; ngược lại, kỹ sư công nghệ cũng phải hiểu logic sản phẩm tài chính và quản trị rủi ro.

“Cuộc cạnh tranh sắp tới không chỉ về vốn hay thể chế mà còn về nguồn nhân lực chất lượng cao. Trung tâm tài chính nào thu hút được nhân tài toàn cầu và xây dựng được hệ sinh thái đào tạo phù hợp thì sẽ có lợi thế dài hạn”.

Phó giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Hữu Huân

Ông Nguyễn Hữu Huân cho rằng, để cạnh tranh với Singapore, Hồng Kông (Trung Quốc) hay Dubai, chính quyền TPHCM cần một chiến lược nhân lực toàn diện hơn, theo hướng vừa thu hút chất xám quốc tế, vừa nâng chất lượng nguồn nhân lực nội địa. Muốn vậy, ngoài lương, khi lựa chọn nơi làm việc, các chuyên gia tài chính còn nhìn vào toàn bộ hệ sinh thái sống gồm giáo dục cho con cái, y tế, giao thông, khả năng kết nối quốc tế và mức độ thuận tiện trong sinh hoạt.

Phó giáo sư Bùi Quang Hùng - Giám đốc Đại học Kinh tế TPHCM (UEH) - cũng cho rằng, để thu hút nhân lực tài chính quốc tế, cần tạo được “không gian nghề nghiệp” đủ hấp dẫn với các lĩnh vực tăng trưởng nhanh như fintech, blockchain, tài sản số, tài chính xanh, thị trường carbon, tài chính hàng không, tài chính hàng hải, đồng thời xây dựng cơ chế sandbox đủ mở để chuyên gia và doanh nghiệp quốc tế thử nghiệm mô hình mới.

Sinh viên lĩnh vực tài chính, Trường đại học Kinh tế - Tài chính TPHCM tham gia hoạt động giao lưu, chia sẻ kiến thức chuyên ngành
Sinh viên lĩnh vực tài chính, Trường đại học Kinh tế - Tài chính TPHCM tham gia hoạt động giao lưu, chia sẻ kiến thức chuyên ngành

Nhưng ông cũng khẳng định, về dài hạn, cần chú trọng nâng chuẩn nguồn nhân lực trong nước thông qua hệ sinh thái đào tạo theo chuẩn quốc tế trong các lĩnh vực như ngân hàng đầu tư, quản trị rủi ro, AI tài chính, dữ liệu tài chính, pháp lý tài chính quốc tế và fintech. Cần kết nối trực tiếp giữa đại học với doanh nghiệp và trung tâm tài chính để sinh viên được thực tập trong ngân hàng, quỹ đầu tư và công ty tài chính - công nghệ (fintech) từ sớm. Chính quyền thành phố cũng nên có các chương trình gửi nhân sự đi đào tạo quốc tế và hình thành đội ngũ nhân lực lõi cho VIFC-HCMC.

Biệt phái giảng viên, sinh viên đến VIFC-HCMC làm việc

Để Trung tâm Tài chính quốc tế tại TPHCM thu hút được nhân lực chất lượng cao, các chính sách ưu đãi không chỉ cần vượt trội so với các trung tâm trong nước mà còn cần đủ sức cạnh tranh với những trung tâm tài chính quốc tế trong khu vực và thế giới. Đây không chỉ là việc riêng của TPHCM hay TP Đà Nẵng - nơi đặt 2 trung tâm tài chính quốc tế - mà cần cơ chế ở tầm quốc gia, từ đó tạo môi trường đủ hấp dẫn để chuyên gia và nhà đầu tư quốc tế yên tâm làm việc, phát triển nghề nghiệp, đầu tư sinh lời lâu dài.

Nguồn nhân lực cho trung tâm tài chính quốc tế không chỉ đến từ các ngành tài chính - ngân hàng mà còn liên quan chặt chẽ tới thương mại quốc tế, luật quốc tế, công nghệ tài chính và nhiều lĩnh vực khác. Mỗi năm, Trường đại học Tài chính - Marketing đào tạo khoảng 500 sinh viên khối tài chính - ngân hàng và tài chính doanh nghiệp, riêng chương trình tài năng ngành công nghệ tài chính tuyển khoảng 50 sinh viên/năm. Nếu tính tất cả ngành liên quan, quy mô đầu ra của trường khoảng 4.000 sinh viên mỗi năm.

Để chuẩn bị nguồn nhân lực cho trung tâm tài chính, nhà trường cũng đã cử giảng viên, chuyên gia và sinh viên tốt nghiệp thủ khoa đến làm việc trực tiếp tại Trung tâm Tài chính quốc tế tại TPHCM theo hình thức biệt phái, trong đó có các phó giáo sư, tiến sĩ, thạc sĩ và nhiều sinh viên tốt nghiệp loại giỏi.

Phó giáo sư, tiến sĩ Lê Trung Đạo - Phó hiệu trưởng Trường đại học Tài chính - Marketing

Năng lực đào tạo và nhu cầu thực tế còn chênh nhau

TPHCM có nguồn nhân lực tài chính dồi dào về số lượng với hàng chục ngàn sinh viên tốt nghiệp mỗi năm, nhưng vẫn còn độ vênh giữa năng lực đào tạo và yêu cầu khắt khe của các định chế tài chính quốc tế.

Khoảng cách này thể hiện rõ qua 3 điểm nghẽn cốt lõi: sự thiếu hụt về tư duy và các chuẩn mực toàn cầu (như IFRS, Basel III, ESG) do chương trình học còn nặng tính học thuật nội địa; sự yếu kém về kỹ năng thực chiến, năng lực sử dụng tiếng Anh như một “ngôn ngữ vận hành” và khả năng chịu áp lực cao khiến doanh nghiệp FDI thường mất từ 1-2 năm để đào tạo lại; sự khan hiếm năng lực tích hợp giữa tài chính và công nghệ (AI, big data, blockchain).

Hệ quả là thị trường đang thiếu hụt trầm trọng nhân sự cấp cao ở các mảng chuyên sâu như pháp lý quốc tế, trọng tài hay tài chính xanh. Dù vậy, với lợi thế dân số vàng, khả năng học hỏi nhanh và chi phí cạnh tranh, vấn đề này có thể được giải quyết trong 5-10 năm tới thông qua chiến lược kết nối đào tạo sâu rộng với các tổ chức uy tín toàn cầu như CFA, ACCA hay NYIF. Đặc biệt, sự ra đời của VIFC-HCMC sẽ là cú hích chiến lược thu hút dòng vốn, văn hóa quản trị và hệ thống đào tạo chuẩn quốc tế. Để nắm bắt cơ hội, nhân sự tài chính Việt Nam tương lai bắt buộc phải hội tụ đủ 3 lớp năng lực: chuyên môn chuẩn mực, tư duy công nghệ và kỹ năng làm việc đa văn hóa, song song với việc đề cao đạo đức nghề nghiệp và tinh thần tuân thủ.

Phó giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Hữu Huân - Phó chủ tịch cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TPHCM

Ngọc Anh (ghi)

Nguyễn Loan

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI