TPHCM chuẩn bị đầu tư 9 tuyến metro mới

Khởi công và hoàn thành giai đoạn 2027-2035

Thông tin trên được ông Phan Công Bằng - Trưởng Ban quản lý đường sắt đô thị TPHCM (MAUR) cho biết vào sáng 18/12.

Theo ông Bằng, hiện UBND TPHCM đã giao MAUR làm chủ đầu tư, chuẩn bị đầu tư đối với 9 dự án tuyến đường sắt đô thị.

Ông Phan Công Bằng - Trưởng Ban quản lý đường sắt đô thị TPHCM - Ảnh: Nguyễn Văn

Trong đó, 7 tuyến thuộc danh mục được phê duyệt tại Quyết định số 1195/QĐ-UBND ngày 28/3/2025, gồm: tuyến số 1: Bến Thành - An Hạ, tuyến số 2 (Bến Thành - Thủ Thiêm và Tham Lương - Củ Chi), tuyến số 3: Hiệp Bình Phước - An Hạ; tuyến số 4: Đông Thạnh - Khu đô thị Hiệp Phước; tuyến số 5: Long Trường - Depot Đa Phước; tuyến số 6: Vành đai trong; tuyến số 7: Tân Kiên - Vinhomes Grand Park.

Ngoài ra, còn có 2 tuyến kết nối liên vùng theo Quyết định số 675/QĐ-UBND ngày 15/8/2025, gồm tuyến Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên và tuyến Thủ Dầu Một - TPHCM.

Trong bối cảnh Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân được ban hành, nhiều nhà đầu tư đã quan tâm, đề xuất nghiên cứu tham gia đầu tư các dự án đường sắt đô thị tại TPHCM theo hình thức PPP. Một số tuyến được các nhà đầu tư đặc biệt quan tâm gồm tuyến metro số 4 (đoạn Đông Thạnh - Hiệp Phước), metro số 5 (đoạn cầu Sài Gòn - Long Trường), metro số 2 (đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm) và tuyến Thủ Thiêm - Long Thành, metro số 3 (An Hạ - Hiệp Bình Phước).

Tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên sẽ kéo dài đến Thành phố mới Bình Dương - Ảnh: Nguyễn Văn

Ông Bằng cho biết, trường hợp thành phố chấp thuận cho nhà đầu tư tham gia, UBND TPHCM sẽ xem xét điều chỉnh nhiệm vụ của Ban Quản lý Đường sắt đô thị, bảo đảm nguyên tắc tách bạch rõ ràng giữa nguồn vốn đầu tư công và vốn đầu tư tư nhân, đúng quy định pháp luật.

Theo kế hoạch, các dự án đường sắt đô thị sẽ hoàn thành báo cáo nghiên cứu khả thi và thiết kế FEED trong giai đoạn 2026-2027; hoàn tất công tác bồi thường, tái định cư giai đoạn 2027-2028; khởi công và hoàn thành xây dựng trong giai đoạn 2027-2035.

Thời gian tới, MAUR sẽ ưu tiên cao nhất cho việc triển khai tuyến metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương), đồng thời đẩy mạnh chuẩn bị đầu tư các dự án còn lại, từng bước hoàn thiện mạng lưới đường sắt đô thị hiện đại, đồng bộ, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của TPHCM.

Metro số 2 vận hành hoàn toàn tự động

Hiện TPHCM đang tăng tốc hoàn thiện các thủ tục cuối cùng để khởi công tuyến metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương) vào ngày 15/1/2026. Đây là một trong những dự án hạ tầng giao thông trọng điểm của thành phố, đồng thời là dự án tiên phong áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù theo Nghị quyết số 188 của Quốc hội.

Tuyến metro số 2 có tổng chiều dài 11,269km, trong đó đoạn đi ngầm dài 9,255km, đoạn trên cao dài 0,846km, với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 57.000 tỉ đồng từ ngân sách TPHCM. Dự án bao gồm 10 ga ngầm, 1 ga trên cao và 1 khu depot, đi qua khu vực đô thị có mật độ dân cư cao, yêu cầu kỹ thuật phức tạp.

Thời gian qua, UBND TPHCM đã chấp thuận phương án công nghệ áp dụng cho tuyến metro số 2, đồng thời đề nghị Bộ Xây dựng thống nhất danh mục quy chuẩn, tiêu chuẩn chủ yếu cho dự án.

Theo phương án được đề xuất, tuyến metro này sẽ được nâng cấp lên mức độ tự động hóa GoA4 - mức cao nhất hiện nay, cho phép vận hành hoàn toàn tự động, không cần lái tàu và nhân viên trên tàu.

Trục đường Cách Mạng Tháng 8, nơi tuyến metro số 2 đi qua - Ảnh: Nguyễn Văn

Việc lựa chọn công nghệ mới tuân thủ hệ thống tiêu chuẩn châu Âu, tích hợp các giải pháp tiên tiến, đồng thời bảo đảm đáp ứng đầy đủ quy chuẩn, tiêu chuẩn hiện hành của Việt Nam. Mục tiêu là bảo đảm khả năng kết nối đồng bộ, liên thông với tuyến metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) hiện hữu và các tuyến metro khác trong tương lai. Hiện MAUR đang phối hợp với các đơn vị thuộc Bộ Xây dựng để tiếp thu, giải trình và hoàn thiện nội dung liên quan đến hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn áp dụng.

Lãnh đạo MAUR cho biết, đến nay, công tác bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng của dự án đã hoàn thành 100%. Dự kiến việc di dời các công trình hạ tầng kỹ thuật sẽ hoàn tất vào đầu năm 2026. UBND TPHCM cũng đã chấp thuận chủ trương điều chỉnh dự án, hiện MAUR đang phối hợp cùng các đơn vị liên quan để hoàn thiện các thủ tục quan trọng. Trong đó có trình phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi điều chỉnh, lập và phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu, tổ chức đấu thầu EPC, cũng như lập, thẩm định, phê duyệt thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế FEED cho các hạng mục dự kiến khởi công.

Sau khi hoàn thành, tuyến metro số 2 sẽ đóng vai trò trục xương sống kết nối khu vực trung tâm với khu vực Tây Bắc TPHCM, phục vụ nhu cầu vận tải hành khách công cộng trên hành lang Đông-Tây dọc theo trục Bến Thành - Cách mạng Tháng Tám - Trường Chinh - Tham Lương. Dự án được kỳ vọng góp phần giảm ùn tắc giao thông, cải thiện môi trường đô thị và nâng cao chất lượng sống cho người dân.

Tứ Quý