Tiểu thương các chợ không dám trữ hàng tết

Chủ sạp không dám trữ hàng

Ở các chợ sỉ An Đông, Bình Tây, không khí mua bán vẫn ảm đạm như mọi khi dù tết gần kề. Mọi năm, thời điểm này, chợ sôi động hẳn do đầu mối nhập hàng từ các tỉnh đổ về lấy hàng tết. Năm nay, bạn hàng ở các tỉnh miền Trung ngừng mua hàng do lo không bán được sau các đợt thiên tai.

Ở tầng 1 (chuyên doanh quần áo sỉ) và tầng hầm (bán bánh kẹo) của chợ An Đông, phần lớn tiểu thương ngồi bấm điện thoại, chỉ vài sạp đang tất bật soạn hàng cung ứng cho khách mua sỉ của các tỉnh. Chị Loan - chủ sạp quần áo - cho biết, năm nay, nguồn hàng chuẩn bị cho tết dự kiến giảm khoảng 50% do sức mua từ các tỉnh sụt giảm mạnh. Nhiều chủ sạp ở đây chuyên bán sỉ gối đầu (lấy tiền sau) cho bạn hàng ở miền Trung. Sau các đợt bão lũ, nhiều cửa hàng ở miền Trung bị thiệt hại nặng, chưa kịp phục hồi nên không dám lấy hàng.

Ông Nguyễn Việt Hùng - chủ một cửa hàng tạp hóa ở xã Bà Điểm - cho biết, năm nay, lượng hàng nhập về chỉ bằng một nửa năm ngoái. Ngoài lý do sức mua yếu, còn có nguyên nhân bên cung cấp không có hóa đơn đầu vào, mà muốn lấy hàng có hóa đơn đầy đủ thì phải chấp nhận giá cao, khó cạnh tranh với siêu thị. Ông thông tin thêm, nguồn cung một số loại bia cũng nhỏ giọt, đặc biệt là Tiger và Heineken: “Tôi đặt mua qua ứng dụng (app) 200 thùng nhưng chỉ được giao 5 thùng. Tình trạng thiếu hàng kéo dài nửa tháng nay khiến đại lý khó chủ động lên kế hoạch bán hàng tết”.

Giá tăng, tiểu thương lấn cấn về thuế

Bên cạnh sức mua yếu, tiểu thương ngại nhập hàng còn do giá cả leo thang và do quy định tự khai và nộp thuế theo doanh thu thực tế. Chị Thanh Hiền - chủ sạp Hiền Loan trong chợ Tân Định - cho biết, thời điểm này các năm trước, chị đã đặt hàng gấp đôi ngày thường nhưng hiện tại, khách mua tới đâu thì giao tới đó chứ không trữ hàng. Lý do là giá mặt hàng tăng quá cao, nếu nhập hàng sớm mà đến tết, giá giảm thì sẽ lỗ nặng.

Chị liệt kê, giá hạt điều lụa tăng 40.000 đồng/kg, lên 260.000 đồng/kg; giá hạt điều trần tăng 50.000 đồng/kg, lên 300.000 đồng/kg; giá hạt dưa và hạnh nhân cũng tăng từ 40.000-50.000 đồng/kg. “Các công ty phân phối hàng lý giải rằng, từ khi áp dụng thuế kê khai, họ phải nhập hàng có hóa đơn nên giá bị đội thêm do phải tốn nhiều chi phí” - chị Hiền kể.

Buôn bán ế ẩm, đa số tiểu thương chợ An Đông chưa có kế hoạch trữ hàng tết - Ảnh: Thanh Hoa

Ông Nguyễn Việt Hùng cho hay, cùng với việc khan hàng, giá bia và nước giải khát cũng tăng từ đầu tháng 1/2026. Từ ngày 2/1/2026, nhiều dòng bia Tiger và Heineken phiên bản xuân có mức giá mới cao hơn trước: giá bia Heineken chai 330ml tăng lên 462.000 đồng/thùng, Heineken xanh 441.000 đồng/thùng; giá bia Tiger bạc 330ml 391.000 đồng/thùng, Tiger nâu xuân 355.000 đồng/thùng; giá bia Sài Gòn Lager 248.500-252.000 đồng/thùng. Giá nước ngọt cũng tăng thêm 2.000-3.000 đồng/thùng. Cửa hàng của ông chủ yếu bán hàng tồn và theo dõi thị trường. Ông nói: “Chỗ nào có hóa đơn đầy đủ mới dám lấy”.

Bà Nguyễn Thị Xuân Mai - Trưởng ban quản lý chợ Bàu Cát - cho biết, đến nay, tiểu thương chợ này vẫn chưa có kế hoạch chuẩn bị hàng tết. Ngoài sức mua yếu, tiểu thương còn lúng túng khi chuyển từ thuế khoán sang thuế kê khai. Bà nói: “Sức mua giảm 30 - 40% so với trước dịch COVID-19. Tiểu thương lo nếu nhập hàng nhiều, kê khai nhiều mà bán không hết thì không biết xử lý ra sao. Cơ quan thuế và ngân hàng đã phối hợp tổ chức các buổi hướng dẫn trực tiếp tại chợ về cách kê khai thuế trên máy tính và trên giấy nhưng chưa có nhiều tiểu thương áp dụng được”.

Bà Trương Thị Nhị - chủ sạp bánh mứt trong chợ Bình Tây - cho biết, hầu hết khách đến chợ chủ yếu để xem hàng và tham khảo giá chứ không dám mạnh tay đặt hàng như các năm trước. Do vậy, phần lớn tiểu thương chưa dám nhập hàng nhiều. Họ lo sức mua kém và những biến động liên quan đến chi phí thuế. “Đặc trưng của chợ sỉ là bán thiếu (lấy tiền sau) nên tiểu thương không biết khi xuất hóa đơn thì tính như thế nào; khi hàng ế, hàng hư, bị trả về thì phải kê khai ra sao. Nhiều tiểu thương cứ lo vấn đề này nên chưa dám nhập hàng” - bà Nhị nói.

Thanh Hoa - Mai Ca