Ngày 2/2, UBND TPHCM cùng các sở, ban, ngành liên quan và Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Trung Nam (Trungnam Group - chủ đầu tư) đã tổ chức tái vận hành cống Bến Nghé, đồng thời tổng tái khởi động dự án “Giải quyết ngập do triều khu vực TPHCM, có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu - giai đoạn 1” (hay còn gọi là dự án chống ngập 10.000 tỉ).
Đây là dấu mốc quan trọng, đánh dấu sự trở lại của một trong những dự án hạ tầng chống ngập lớn nhất cả nước sau gần 5 năm gián đoạn. Việc tái khởi động thể hiện tinh thần quán triệt nghiêm túc các chủ trương của Bộ Chính trị, gắn với yêu cầu của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống lãng phí, cũng như quyết tâm tháo gỡ các điểm nghẽn đối với những dự án trọng điểm quốc gia.
 |
| Phun nước tái khởi động cống ngăn triều Bến Nghé - Ảnh: Nguyễn Văn |
Ông Bùi Xuân Cường - Phó chủ tịch UBND TPHCM - cho biết, sau khi Chính phủ ban hành Nghị quyết tháo gỡ khó khăn cho dự án, cùng với sự chỉ đạo quyết liệt của Thành ủy, UBND TPHCM và sự vào cuộc đồng bộ của các sở, ban, ngành cũng như nhà đầu tư, đến nay các “điểm nghẽn” chính của dự án đã cơ bản được xử lý, tạo điều kiện để dự án triển khai trở lại.
Theo ông Bùi Xuân Cường, tổng mức đầu tư dự án đã được phê duyệt vào tháng 11/2025. Hiện Kiểm toán Nhà nước đang tiếp tục rà soát và TPHCM sẽ thực hiện điều chỉnh theo kết luận chính thức. Phụ lục hợp đồng dự án cũng đã được điều chỉnh và ký kết trong tháng 11/2025.
Trên cơ sở đó, từ tháng 12/2025, nhà đầu tư cùng các đơn vị liên quan đã khởi động lại dự án, tập trung triển khai thi công tại các hạng mục trọng điểm như cống Bến Nghé, cống Mương Chuối và nhà điều hành trung tâm của toàn bộ hệ thống.
Đến nay, tiến độ chung của dự án đạt khoảng 94%, các hạng mục chính cơ bản hoàn thành và đang bước vào giai đoạn hoàn thiện, kiểm tra, hiệu chỉnh, kết nối hệ thống, chạy thử theo quy trình và hoàn tất thủ tục nghiệm thu.
Cụ thể, tại cống Bến Nghé, các đơn vị đang thi công nạo vét lòng sông, hoàn thiện lắp đặt hệ thống điều khiển tự động SCADA. Cống Tân Thuận tập trung hoàn thiện nhà quản lý, cảnh quan, lắp đặt thiết bị MEP, máy bơm và hệ thống SCADA. Các cống Phú Xuân, Mương Chuối, Cây Khô, Phú Định đồng loạt triển khai các phần việc còn lại như kè mang cống, thảm đá gia cố lòng sông, chuẩn bị tổ hợp cửa van âu thuyền, hoàn thiện nhà quản lý và cảnh quan.
 |
| Van ngăn triều được vận hành - Ảnh: Nguyễn Văn |
Bên cạnh đó, tuyến đê kè đang được bơm cát hoàn thiện, gia cố thảm đá và hoàn thiện các hạng mục cảnh quan; các cống Cầu Kinh và Bà Bướm cũng bước vào giai đoạn hoàn thiện kè, nhà quản lý, lắp đặt thiết bị MEP và SCADA. Nhà quản lý trung tâm - “bộ não” điều hành toàn hệ thống cũng đang được thi công hoàn thiện, lắp đặt nội thất, thiết bị kỹ thuật và hệ thống điều khiển tự động.
Việc tái khởi động và vận hành thử nghiệm dự án khẳng định quyết tâm hành động mạnh mẽ của TPHCM trong triển khai các công trình hạ tầng trọng điểm. Dự án được triển khai trên cơ sở bám sát chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Nghị quyết 212/NQ-CP, cùng sự phối hợp của các bộ, ngành Trung ương và sự đồng hành của hệ thống ngân hàng, trong đó có Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV).
Theo kế hoạch, hoàn thành và đưa vào vận hành đồng bộ trong năm 2026, qua đó phát huy hiệu quả kiểm soát triều cường, hỗ trợ điều tiết, tiêu thoát nước mưa cho khu vực nội đô TPHCM, đồng thời góp phần cải thiện cảnh quan đô thị và môi trường nước.
 |
| Tại cống Bến Nghé, các đơn vị đang thi công nạo vét lòng sông, hoàn thiện lắp đặt hệ thống điều khiển tự động SCADA - Ảnh: Nguyễn Văn |
Ông Nguyễn Tâm Tiến - Tổng giám đốc Trungnam Group - cho biết, điều kiện tiên quyết để dự án “về đích” trong năm 2026 là sự chỉ đạo quyết liệt của UBND TPHCM trong việc hoàn thiện pháp lý và đẩy nhanh nghĩa vụ thanh toán cho dự án, đặc biệt là thanh toán bằng quỹ đất và bố trí quỹ đất bổ sung cho nhà đầu tư.
Bên cạnh mục tiêu hoàn thành dự án, ông Nguyễn Tâm Tiến cũng kiến nghị UBND TPHCM xem xét cơ chế vận hành theo hướng bảo đảm lợi ích lâu dài cho thành phố và người dân. Theo đó, Trungnam Group đề xuất được tham gia vận hành dự án trong 5 năm đầu, nhằm bảo đảm giai đoạn đầu vận hành an toàn, liên tục, tối ưu quy trình điều tiết, đồng thời đào tạo và chuyển giao đội ngũ vận hành cho thành phố. Nhà đầu tư cũng đề xuất kéo dài thời hạn bảo hành, đồng hành kỹ thuật để tăng độ tin cậy vận hành và giảm thiểu rủi ro gián đoạn trong giai đoạn đầu khai thác.
Nhà đầu tư cam kết duy trì thi công liên tục, tăng cường kiểm soát chất lượng và an toàn, phấn đấu sớm hoàn thành toàn bộ dự án, đưa công trình vào vận hành ổn định, đáp ứng kỳ vọng của người dân thành phố sau 10 năm chờ đợi.
Dự án giải quyết ngập do triều (giai đoạn 1) có tổng vốn khoảng 10.000 tỉ đồng, do Tập đoàn Trung Nam làm nhà đầu tư theo hợp đồng BT (Xây dựng – Chuyển giao), được khởi công từ năm 2016 với kỳ vọng giải quyết ngập do triều cường cho khoảng 6,5 triệu dân khu vực bờ hữu sông Sài Gòn và trung tâm thành phố. Dự án bao gồm hệ thống 6 cống kiểm soát triều chính gồm Cây Khô, Mương Chuối, Phú Xuân, Bến Nghé, Tân Thuận và Phú Định cùng đê bao dài gần 8km, nhằm kiểm soát ngập cho khu vực diện tích khoảng 570 km2. |
Tứ Quý