Mới đầu mùa, sầu riêng đã rớt giá mạnh

Trao đổi với Báo Phụ nữ TPHCM, ông Nguyễn Văn Mười – Phó Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam – thông tin, giá sầu riêng đang lao dốc từng ngày.

Cụ thể, sầu riêng Ri6 – loại vốn được ưa chuộng vì cơm vàng, hạt lép – nay tại vườn chỉ còn dao động từ 20.000 – 35.000 đồng/kg. Trong khi đó tại thời điểm hơn 1 tháng trước, giá loại A còn nằm ở mức 90.000 – 95.000 đồng/kg.

Ngay cả “ông hoàng” sầu riêng Monthong (sầu riêng Thái) cũng không thoát khỏi tình trạng này. Hơn 1 tháng trước, sầu riêng Monthong từng có lúc chạm đỉnh 170.000 đồng/kg, nay giá bán tại vườn cũng chỉ còn khoảng 65.000 – 75.000 đồng/kg. Sự giảm giá quá nhanh khiến nhiều nông dân rơi vào cảnh trở tay không kịp.

Sầu riêng được đổ đống bán ngoài đường - Ảnh: Thanh Hoa

Theo ông Nguyễn Văn Mười, đây không đơn giản là sự lên xuống của thị trường mà là hệ quả của 4 nguyên nhân chính.

Thứ nhất, để xuất khẩu sang các thị trường khó tính, tiêu chuẩn đặt ra cực kỳ khắt khe. Hiện nay, số lượng lô hàng đạt chuẩn rất ít, khiến các doanh nghiệp thu mua trở nên thận trọng hơn bao giờ hết. Họ không dám mạo hiểm mua gom nếu không chắc chắn về đầu ra.

Thứ hai, vấn đề nhức nhối hiện nay tại ĐBSCL là tình trạng nhiễm Cadmium (một loại kim loại nặng) đang ở mức báo động. Trong khi đó, các phòng xét nghiệm siết chặt kiểm tra, nhiều mẫu không đạt chuẩn, việc thông quan bị đình trệ, dẫn đến ùn ứ hàng hóa.

Thứ ba, nhiều nhà vườn vẫn làm theo thói quen cũ, chưa nắm vững quy trình sạch hoặc không minh bạch được nguồn gốc. Điều này khiến trái sầu riêng dù nhìn ngoài rất đẹp nhưng vẫn bị đánh giá thấp khi ra thị trường quốc tế.

Thứ tư, từ tháng 4, Thái Lan – đối thủ lớn nhất của chúng ta – chính thức vào vụ thu hoạch rộ. Nguồn cung của họ rất dồi dào và chất lượng ổn định, tạo ra áp lực cạnh tranh cực lớn tại thị trường Trung Quốc, buộc giá sầu riêng Việt Nam phải hạ xuống để “giữ chân” khách hàng.

Ông Mười thẳng thắn chia sẻ: "Nếu nguồn cung lớn, giá hạ theo chu kỳ là điều bình thường. Nhưng lý do lần này kéo giá xuống sâu hơn dự kiến là do chất lượng lượng trái cây có vấn đề”.

Không chỉ gặp khó ở khâu bán, khâu trồng cũng đầy rẫy gian nan. Hai năm qua, nắng hạn gay gắt và kéo dài đã bào mòn sức khỏe cây sầu riêng. Theo ông Mười, nước rất quan trọng với cây ăn trái. Khi thiếu nước, cây khó ra hoa, đậu trái mà chất lượng múi bên trong cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng (sượng, cháy múi). Nếu không có nguồn nước ổn định và quy hoạch vùng trồng đúng đắn ngay từ bây giờ, nông dân sẽ tiếp tục chịu thiệt hại nặng nề.

Mặc dù xuất khẩu sầu riêng vẫn dự báo tăng trưởng khoảng 15% mỗi năm nhưng theo nhận định của ông Nguyễn Văn Mười, lợi nhuận không chia đều cho tất cả. Thực tế, nhiều hộ nông dân vẫn đang chịu cảnh năng suất thấp, chất lượng kém và giá bán không như kỳ vọng.

Từ năm 2023 đến đầu năm 2025, Hiệp hội đã nhiều lần kiến nghị về một giải pháp tổng thể để cải tạo vùng trồng tại ĐBSCL nhưng vẫn chưa có chuyển biến mạnh mẽ. “Nếu không có giải pháp quyết liệt để nâng chất lượng và quy hoạch lại vùng trồng, rủi ro lớn nhất vẫn đổ dồn lên vai người nông dân, và doanh nghiệp xuất khẩu sẽ luôn phải kinh doanh trong trạng thái bấp bênh” – ông Nguyễn Văn Mười nhận định.

Thanh Hoa