Theo ông Lê Quang Bình - Giám đốc ECUE, Chủ nhiệm Chương trình GEARS@VIETNAM, bình đẳng giới không chỉ mang ý nghĩa xã hội, mà còn đem lại lợi ích thiết thực cho quản trị doanh nghiệp, từ hiệu quả tài chính, thương hiệu tuyển dụng đến yêu cầu tuân thủ pháp luật.
“Quản trị bình đẳng giới không đơn thuần là việc đếm xem doanh nghiệp có bao nhiêu lao động nam hay nữ. Thực tế, rất nhiều doanh nghiệp đều mong muốn thúc đẩy bình đẳng giới, nhưng lại lúng túng trong việc đo lường, theo dõi và cải thiện một cách có hệ thống” - ông Bình cho biết.
 |
| Ông Lê Quang Bình - Giám đốc ECUE, Chủ nhiệm Chương trình GEARS@VIETNAM chia sẻ tại sự kiện |
Từ thực tế đó, trong khuôn khổ sáng kiến Investing in Women - chương trình của Chính phủ Úc được triển khai tại Việt Nam, Indonesia, Philippines và Myanmar - thời gian qua đã có 12 khóa đào tạo được tổ chức cho khoảng 760 cán bộ quản lý và nhân viên doanh nghiệp. Nội dung tập trung vào bình đẳng giới, nhận diện thiên kiến vô thức, phòng chống quấy rối và xây dựng môi trường làm việc an toàn.
Song song với đào tạo là các hoạt động truyền thông, tọa đàm và chia sẻ thực tiễn. Đáng chú ý, đã có 8 doanh nghiệp tiên phong chính thức tham gia chương trình đánh giá bình đẳng giới (GEA), gồm: Biti’s, AgriS, Banchao, Niwenco, Wellspring, Lạc Địa, Pencil Group và WeCare247.
Từ dữ liệu GEARS, nhiều doanh nghiệp đã phát hiện và triển khai những thực hành đáng chú ý. Có doanh nghiệp phá vỡ “trần kính” ở cấp lãnh đạo, đạt tỷ lệ nữ lãnh đạo điều hành lên tới 30%, cao hơn mức trung bình của ngành. Có doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực vốn được coi là “không phù hợp với nữ”, nhưng vẫn đạt tỷ lệ nữ lãnh đạo cao nhờ thiết kế chính sách và môi trường làm việc phù hợp.
Theo ông Lê Quang Bình, GEARS giúp lãnh đạo doanh nghiệp trả lời hàng loạt câu hỏi quản trị then chốt như: doanh nghiệp có đang thu hút nhân tài một cách công bằng hay không; nhân viên có cảm nhận được sự minh bạch trong cơ hội phát triển hay không; doanh nghiệp đang mất nhân tài ở đâu trong “đường ống” nhân sự; và các chính sách hiện hành đã thực sự đi vào cuộc sống hay vẫn chỉ nằm trên giấy.
Ở góc nhìn khác, bà Đặng Huỳnh Ức My - Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Thành Thành Công - Biên Hòa (AgriS) - cho rằng, cốt lõi của bình đẳng giới nằm ở con người và thực tiễn lãnh đạo, hơn là ở các công cụ hay quy trình kỹ thuật.
Theo bà, Việt Nam đã tạo ra nhiều điều kiện thuận lợi để phụ nữ tiếp cận vai trò lãnh đạo, nhưng cách tiếp cận hiện nay vẫn còn nặng về quy trình, công cụ, trong khi thiếu góc nhìn nhân văn và trải nghiệm thực tế.
Bà dẫn chứng, trong những giai đoạn khủng hoảng như đại dịch COVID-19, nhiều nữ lãnh đạo đã thể hiện năng lực điều hành nổi bật. Từ thực tiễn quốc tế đến môi trường doanh nghiệp, vai trò của phụ nữ trong lãnh đạo ngày càng được khẳng định, không phải bằng khẩu hiệu, mà bằng năng lực xử lý khủng hoảng và tạo sự cân bằng.
“Tôi không thần thánh hóa bất kỳ hệ thống nào, nhưng tôi tin vào dữ liệu. Dữ liệu không nói dối. Khi công việc và trách nhiệm được đo lường rõ ràng, việc đánh giá trở nên công bằng hơn và giúp tận dụng thế mạnh giới trong từng khâu cụ thể” - bà Ức My khẳng định.
Từ thực tiễn điều hành doanh nghiệp, Chủ tịch AgriS cho rằng bình đẳng giới không nên được tiếp cận một cách máy móc hay hình thức. Điều cần thiết là xây dựng các chính sách và hạ tầng đủ mạnh để phụ nữ thực sự cân bằng được công việc và cuộc sống, qua đó đóng góp hiệu quả và bền vững cho doanh nghiệp cũng như xã hội.
Mảnh ghép thiết thực hiện thực hóa Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới Chương trình GEARS@VIETNAM có ý nghĩa như một mảnh ghép thiết thực trong việc hiện thực hóa các chủ trương của Đảng và mục tiêu của Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới. Chương trình không chỉ dừng ở truyền thông, vận động, mà triển khai các công cụ thực chất nhằm đo lường bình đẳng giới tại nơi làm việc, tư vấn điều chỉnh chính sách nhân sự, hỗ trợ doanh nghiệp thực hành ESG trong quản trị nguồn nhân lực, đồng thời hình thành cộng đồng doanh nghiệp tiên phong thúc đẩy bình đẳng giới. Thời gian tới, chương trình cần được mở rộng tới nhiều doanh nghiệp hơn, đặc biệt trong chuỗi cung ứng xuất khẩu và các ngành kinh tế mũi nhọn; gắn chặt với các mục tiêu phát triển bền vững; tăng cường liên kết với hiệp hội ngành hàng, địa phương và cơ quan truyền thông. Ông Huỳnh Thành Đạt - Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương |
Các vị trí lãnh đạo vẫn chủ yếu do nam giới đảm nhiệm Bình đẳng giới không chỉ được quyết định bởi hệ thống chính sách. Việt Nam có thể được xem là quốc gia đi đầu trong việc ban hành các chính sách thúc đẩy bình đẳng giới, nhưng yếu tố mang tính quyết định và bền vững hơn lại nằm ở người lãnh đạo và văn hóa tổ chức. Mỗi sự thay đổi về lãnh đạo đều tác động trực tiếp đến cách thức văn hóa của tổ chức được định hình và vận hành. Thực tế, dù đã đạt nhiều tiến bộ trong việc mở rộng sự tham gia của phụ nữ vào thị trường lao động, phụ nữ tại Việt Nam vẫn đối mặt với khoảng cách về thu nhập, cơ hội thăng tiến và mức độ hiện diện trong các vị trí ra quyết định. Chẳng hạn tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TPHCM, tỷ lệ nữ hiện chiếm khoảng 80% sinh viên và 60% đội ngũ cán bộ. Ở cấp lãnh đạo, nữ giới chiếm 53%, trong đó 32% giữ vị trí đứng đầu. Tuy vậy, nhìn lại giai đoạn trước, phần lớn các vị trí lãnh đạo trong nhà trường vẫn chủ yếu do nam giới đảm nhiệm, cho thấy quá trình thu hẹp khoảng cách giới trong lãnh đạo là một chặng đường dài, đòi hỏi sự thay đổi bền bỉ từ bên trong tổ chức. Giáo sư, tiến sĩ Ngô Thị Phương Lan - Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc Gia TPHCM |
Mai Ca