Gieo “mầm xanh” từ những món đồ chơi cũ

“Cũ người, mới ta” - thông điệp giản dị nhưng rất nhân văn ấy đang được nhóm Nhân văn EcoToys ươm mầm và lan tỏa trong cộng đồng thông qua việc thu gom, hồi sinh và trao đổi những món đồ chơi cũ cho trẻ em, góp phần giảm rác thải nhựa, vun đắp ý thức bảo vệ môi trường từ những điều nhỏ bé nhất.

Thêm vòng đời cho các món đồ chơi, giảm rác thải nhựa

Sáng Chủ nhật, một góc công viên trung tâm tại phường Thành Vinh, tỉnh Nghệ An trở nên rộn ràng khi các em nhỏ theo bố mẹ mang đồ chơi cũ đến tham gia “Ngày hội trao đổi đồ chơi cũ”. Những món đồ chơi như ô tô tải, xe cần cẩu, búp bê, bộ xếp hình hay thú nhồi bông… được các tình nguyện viên phân loại, vệ sinh và sửa sang cẩn thận trước khi trao cho chủ nhân mới. Trước những “gian hàng” đồ chơi đủ chủng loại, rực rỡ sắc màu, ánh mắt trẻ thơ sáng bừng, háo hức như vừa phát hiện một kho báu. Dưới sự hướng dẫn của các tình nguyện viên, từng món đồ chơi cũ lần lượt tìm được chủ, mở ra một vòng đời mới.

Cha mẹ cùng các con tham gia vẽ tranh về môi trường - ẢNH: KHÁNH TRUNG

“Hoạt động này được tổ chức định kỳ mỗi tháng 1-2 lần nhằm kéo dài vòng đời cho các món đồ chơi và quan trọng nhất là góp phần giảm rác thải nhựa ra môi trường” - chị Nguyễn Thị Thanh Huyền - 31 tuổi, người sáng lập nhóm Nhân văn EcoToys - nói. Ý tưởng này được chị Huyền cùng 3 người bạn khác nhen nhóm từ nhiều năm trước, trong bối cảnh môi trường sống ngày càng “quá tải” bởi rác thải, đặc biệt là rác thải nhựa; trẻ em nhanh chán các món đồ chơi.

Chị Huyền nói “cũ người mới ta”. Khi những món đồ chơi được trao đến tay một đứa trẻ khác và tiếp tục hành trình mới, không chỉ giúp các gia đình tiết kiệm chi phí mà còn góp phần giảm áp lực rác thải cho môi trường. Từ suy nghĩ đó, cuối năm 2024, chị đã cùng các cộng sự thành lập nhóm Nhân văn EcoToys, tổ chức các chương trình đổi đồ chơi cũ cho trẻ em. Ban đầu chỉ vài chục em tham gia “Ngày hội trao đổi đồ chơi cũ” nhưng hoạt động dần lan tỏa, thu hút hàng trăm phụ huynh và học sinh đến tham gia vui chơi, học hỏi, trao đổi.

Song song với hoạt động trao đổi đồ chơi, Nhân văn EcoToys còn lồng ghép nhiều hoạt động bổ ích như tổ chức trò chơi dân gian nhằm gắn kết các gia đình, thi “vẽ tranh bảo vệ môi trường” trong mỗi chương trình. Từ trí tưởng tượng phong phú của trẻ thơ, những bức tranh về rừng xanh, biển sạch, hành tinh xanh được tạo nên bằng màu vẽ, giấy báo cũ, nắp chai, túi xốp… Mỗi tác phẩm không chỉ thể hiện sự sáng tạo mà còn gửi gắm thông điệp mạnh mẽ về bảo vệ môi trường sống lành mạnh.

Giữa không gian rộn ràng, anh Nguyễn Văn Tình - 35 tuổi, trú phường Vinh Phú, tỉnh Nghệ An - lặng lẽ quan sát cậu con trai 5 tuổi lựa chọn món đồ chơi mới từ những món đồ đã qua sử dụng. Anh nói, hoạt động này không chỉ giúp trẻ có thêm đồ chơi, góp phần giảm rác thải nhựa ra môi trường mà còn dạy các em tinh thần sẻ chia, tái chế, tái sử dụng và đặc biệt là hình thành ý thức sống xanh từ nhỏ. Ngày hội còn mở ra một không gian gắn kết hiếm có giữa cha mẹ và con cái. Thay vì những buổi cuối tuần quanh quẩn ở quán cà phê hay thiết bị điện tử, phụ huynh có thể cùng con tham gia trò chơi, trao đổi đồ chơi và lắng nghe những thông điệp xanh được truyền tải một cách nhẹ nhàng, tự nhiên.

Gieo ý thức bảo vệ môi trường từ những điều giản dị

Không dừng lại ở hoạt động trao đổi đồ chơi, Nhân văn EcoToys còn tích cực tổ chức các buổi dọn dẹp vệ sinh môi trường tại công viên, khu dân cư và bãi biển Cửa Lò - nơi thường chịu áp lực lớn từ rác thải nhựa mỗi mùa du lịch. Không ồn ào khẩu hiệu, không cầu kỳ hình thức, những người tham gia lặng lẽ nhặt từng chai nhựa, túi ni lông bị bỏ quên trên bãi cỏ, bãi cát. Và những buổi nhặt rác ấy đã trở thành dịp gắn kết gia đình khi các em nhỏ cũng hào hứng theo chân cha mẹ đi nhặt rác. Từ những trải nghiệm đó, ý thức bảo vệ môi trường được gieo mầm, lớn dần trong từng đứa trẻ.

Nhóm Nhân văn EcoToys trao tặng đồ chơi và chuyển giao quy trình trao đổi đồ chơi cũ cho các trường học vùng cao Nghệ An - ẢNH: KHÁNH TRUNG

Chị Nguyễn Thị Hải Hà - 38 tuổi, trú phường Vinh Hưng - cho biết, mỗi tháng chị thường chi khoảng 200.000-300.000 đồng để mua đồ chơi cho 2 đứa con nhỏ. Thế nhưng, niềm vui của chúng cũng thường rất ngắn ngủi, có món chỉ vài ngày, lâu nhất cũng chỉ 1 tháng. Sau đó, đồ chơi sẽ bị bỏ quên dưới gầm giường, trong góc tủ. Từ khi tham gia ngày hội, chị nhận thấy con mình thay đổi rõ rệt, đồ chơi không còn bị vứt xó mà được các cháu nâng niu, gìn giữ cẩn thận để mang đi trao đổi với bạn bè. Cùng với đó, ý thức bảo vệ môi trường cũng dần hình thành trong sinh hoạt hằng ngày, bắt đầu từ những việc nhỏ như tự giác mang chai nhựa, cốc trà sữa đã dùng về nhà phân loại để bán ve chai thay vì vứt bỏ bừa bãi.

Không chỉ dừng lại ở việc trao đổi đồ chơi trong ngày hội, những món đồ chơi cũ còn được mẹ con chị Hà để dành để gửi tặng học sinh vùng cao. Qua mỗi lần tham gia, các em dần hiểu rằng ở nhiều vùng miền khó khăn, trẻ em vẫn thiếu thốn điều kiện vui chơi. Gần đây, cháu Bùi Khôi Nguyên - 11 tuổi, con chị Hà - đã biết gìn giữ những món đồ chơi để gửi tặng cho các bạn nhỏ miền núi. Theo chị Hà, việc trao tặng đồ chơi không chỉ giúp gia đình tiết kiệm chi phí mà quan trọng hơn, đã giúp con hình thành thói quen sẻ chia và ý thức bảo vệ môi trường.

Từ sự chung tay của nhiều gia đình, tổ chức và cá nhân, đến nay nhóm Nhân văn EcoToys đã trao tặng hàng ngàn đồ chơi, đồ dùng học tập cho trẻ em vùng cao Nghệ An. Chị Nguyễn Thị Nguyệt Hải - 33 tuổi, 1 trong 4 người sáng lập nhóm - cho biết, ngoài các buổi “trao đổi đồ chơi”, nhóm còn lập 4 địa điểm tiếp nhận đồ chơi cũ ở các phường trung tâm của tỉnh Nghệ An. Nhiều gia đình và các em nhỏ đã trao tặng những món đồ chơi cũ để gửi gắm yêu thương đến các bạn nhỏ vùng cao.

Sau khi tiếp nhận, đồ chơi sẽ được các tình nguyện viên phân loại, sửa chữa và vệ sinh sạch sẽ trước khi trao đi. Không chỉ trao đi 1 lần, những món đồ chơi này còn được Nhân văn EcoToys đưa đến học sinh vùng cao theo hình thức trao đổi tiếp với các bạn khác ở trường khi các em không còn hứng thú. “Chúng tôi cũng chuyển giao quy trình để thầy cô có thể duy trì việc trao đổi các món đồ chơi qua nhiều vòng đời tiếp theo, tránh bỏ đi khi các em đã chán” - chị Hải chia sẻ.

Dù đi vào hoạt động chưa lâu nhưng thông điệp mà Nhân văn EcoToys lan tỏa đã nhận được sự hưởng ứng tích cực từ nhiều phụ huynh. Chị Huyền cho biết, thời gian tới nhóm dự kiến xây dựng một nền tảng số để trao đổi, mua bán các loại đồ chơi an toàn cho trẻ em theo hướng hạn chế phát sinh rác thải nhựa. Cùng với đó, Nhân văn EcoToys sẽ mở rộng các gian hàng đổi đồ chơi và đưa mô hình này đến các xã miền núi Nghệ An, góp phần mang thêm niềm vui cho trẻ em vùng khó khăn và lan tỏa lối sống xanh, bền vững trong cộng đồng.

Phan Ngọc