Đà Nẵng nghiên cứu xây dựng công viên văn hoá Vườn Nhật Nguyệt tại cửa Hàn

08/05/2026 - 11:45

PNO - Mô hình Công viên văn hóa Vườn Nhật Nguyệt tại cửa sông Hàn như một thiết chế không gian ký ức gắn với tiền thân của thành Điện Hải đầu thế kỷ XIX.

Sáng 8/5, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch TP Đà Nẵng tổ chức tọa đàm khoa học “Dấu ấn xây dựng và bảo vệ đất nước của triều Nguyễn tại cửa Hàn – Nhận diện qua các công trình phòng thủ thế kỷ XIX – gợi mở hướng tiếp cận dự án Công viên văn hóa Vườn Nhật Nguyệt”.

Tọa đàm là diễn đàn học thuật quy mô lớn nhằm làm rõ nhãn quan địa chính trị và tư duy chiến lược hải phòng của triều Nguyễn thế kỷ XIX. Qua đó, các chuyên gia sẽ đánh giá toàn diện giá trị lịch sử, kiến trúc và khảo cổ học của mạng lưới phòng thủ cửa Hàn – nơi từng là “yết hầu” bảo vệ kinh đô Huế.

Sự kiện này đặc biệt quan trọng trong việc xác lập cơ sở khoa học để đề xuất xây dựng Công viên văn hóa Vườn Nhật Nguyệt ngay tại vị trí nguyên gốc của đài Điện Hải (1813).

Nhà sử học Dương Trung Quốc trình bày tại toạ đàm.
Nhà sử học Dương Trung Quốc trình bày tại toạ đàm.

Toạ đàm quy tụ các chuyên gia đầu ngành như: GS.TS.NGƯT Nguyễn Văn Kim và TS. Trần Xuân Thanh với tham luận về vai trò của cửa Hàn trong chiến lược phòng thủ quốc gia triều Nguyễn thế kỷ XIX; PGS.TS. Tống Trung Tín (Chủ tịch Hội Khảo cổ học Việt Nam) với tham luận về thành Điện Hải dưới thời vua Gia Long và Minh Mạng.

Nhà sử học Dương Trung Quốc (Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam); GS.TS. Trương Quốc Bình (Nguyên Phó Cục trưởng Cục Di sản Văn hóa) đóng góp về dự án Công viên văn hóa Vườn Nhật Nguyệt từ góc độ bảo vệ và phát huy giá trị hệ thống phòng thủ bờ biển Đà Nẵng thời Nguyễn.

Điểm nhấn của tọa đàm là phiên thảo luận về phác thảo không gian kiến trúc Công viên văn hoá Vườn Nhật Nguyệt do Công ty cổ phần Mỹ thuật Trung ương đề xuất. Đây là bước đi cụ thể nhằm chuyển hóa các giá trị di tích quân sự thành thiết chế văn hóa đương đại, góp phần định hình bản sắc đô thị Đà Nẵng trong kỷ nguyên mới.

Mặt bằng tổng thể đề xuất dự án và thiết kế tổng thể Công viên văn hoá Vườn Nhật Nguyệt_Nguồn: Công ty Cổ phần Mỹ thuật Trung Ương.
Mặt bằng tổng thể đề xuất dự án và thiết kế tổng thể Công viên văn hoá Vườn Nhật Nguyệt - Nguồn: Công ty cổ phần Mỹ thuật Trung ương.

Vị trí thực địa đề xuất dự án.
Vị trí thực địa đề xuất dự án.

Theo đề xuất, Công viên văn hoá Vườn Nhật Nguyệt sẽ nằm trên đường Như Nguyệt, cạnh Công viên phần mềm số 2 Đà Nẵng, ngay cửa sông Hàn - địa điểm có dấu tích của đài Điện Hải cũ được vua Gia Long cho xây dựng năm 1813. Đến năm 1823, vua Minh Mạng cho xây dựng lại đài Điện Hải bằng gạch tại vị trí hiện nay – cạnh Trung tâm hành chính TP Đà Nẵng.

Dự án với 2 giai đoạn, trong đó giai đoạn 1 có quy mô 3.300m2 với đài Nhật Nguyệt, cổng tam quan, cảnh quan sân vườn, chiếu sáng mỹ thuật… Giai đoạn 2 có diện tích 17.500m2 thiết lập một hành lang ký ức sinh thái.

Phát biểu tại toạ đàm, bà Nguyễn Thị Anh Thi – Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng – cho biết: “Nhận thức được tầm quan trọng của cửa Hàn - không chỉ về vị trí địa lý mà còn về giá trị văn hóa, lịch sử và những tình cảm thiêng liêng - trong quá trình phát triển hiện nay, lãnh đạo UBND thành phố Đà Nẵng luôn quan tâm, chỉ đạo quy hoạch, đầu tư, xây dựng công trình hai ven bờ sông Hàn, vừa bảo tồn, phát huy vừa khai mở không gian phát triển mới”.

“Chúng tôi mong rằng, toạ đàm hôm nay sẽ tiếp tục làm sáng tỏ các giá trị lịch sử, văn hóa của cửa Hàn, đặc biệt là dấu ấn xây dựng, bảo vệ đất nước của nhà Nguyễn tại cửa Hàn; từ đó đưa ra nhiều đề xuất cụ thể, có giá trị cao, có thể sớm vận dụng vào công tác quy hoạch, đầu tư, phát triển thành phố Đà Nẵng; trước hết là xem xét khả năng xây dựng công viên văn hóa về cửa Hàn như một công trình khắc ghi lịch sử, văn hóa, tri ân các bậc tiền nhân, lưu giữ ký ức và mang lại giá trị tinh thần tốt đẹp cho thế hệ hôm nay và mai sau” - bà Thi đề nghị.

Lê Đình Dũng

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI