Cuồng yêu cũng có thể là bệnh lý tâm thần

Mới đây, một thanh niên ở Trà Vinh đã đâm chết cha của cô gái cự tuyệt tình yêu của mình, đồng thời còn làm cho cô gái và mẹ bị thương. Câu chuyện lại khiến dư luận bàng hoàng, sợ hãi, giống như nhiều câu chuyện điên vì tình gây ám ảnh khác gần đây.  Phải đây là một loại bệnh khởi phát từ... tình yêu?

Đem thắc mắc này trò chuyện với bác sĩ chuyên khoa 2 Trần Minh Khuyên, Trưởng phòng khám liên chuyên khoa, Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp – nghiệp vụ, Trung tâm y tế quận 3 (TP. HCM), anh cho biết dưới góc nhìn của bệnh học tâm thần, người cuồng yêu ở mức độ… nặng có thể xếp vào dạng rối loạn nhân cách ở người trưởng thành. Theo mã phân loại bệnh quốc tế ICD 10, đây là bệnh lý tâm thần gồm nhiều bệnh được phân loại chi tiết theo mã số từ F60 đến F69.

Trong nhóm bệnh này, bệnh rối loạn nhân cách thể hoang tưởng (mã số ICD F60.0) có những định nghĩa rất sát với biểu hiện của những người cuồng yêu.

Người bị bệnh rối loạn nhân cách thể hoang tưởng được định nghĩa là những người nhạy cảm quá mức, nhất là về tầm quan trọng của bản thân; không tha thứ khi bị lăng mạ; có tính đa nghi; giải thích sai về sự thân thiện vô tư của người khác.

Bác sĩ CK 2 Trần Minh Khuyên, chuyên khoa tâm thần

Theo lý giải của bác sĩ Trần Minh Khuyên, những người bị bệnh F60.0 khi rơi vào yêu, sẽ có biểu hiện ghen tuông quá mức, luôn muốn kiểm soát cuộc sống, tình cảm của người mình yêu. Những người này cũng dễ ngộ nhận, lầm tưởng rằng người khác yêu mình chỉ với vài hành động tử tế hoặc thân thiện.

Những định nghĩa về mã bệnh này rất giống với biểu hiện của người cuồng yêu. Cuồng yêu theo cách hiểu của người Việt Nam sẽ có những biểu hiện như hay dò xét người yêu hôm nay nói chuyện với ai, tìm cách kiểm tra điện thoại, tin nhắn của người yêu; theo dõi người yêu; ghen tuông vô cớ với đối tượng khác giới có tiếp xúc với người yêu; thường tiếp tục theo đuổi người ta dù họ đã từ chối "được yêu".

Ở mức độ cao hơn, trong trạng thái bị kích động vì quá nhạy cảm, vì khó có thể tha thứ khi bị lăng mạ, người cuồng yêu có thể ra tay sát hại người yêu hoặc người gây ra tổn thương tinh thần cho họ.

Là một dạng bệnh tâm lý, người cuồng yêu tất nhiên phải được điều trị bằng chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ tâm lý. Khi chẳng may bị vướng vào cuộc tình với một người cuồng yêu, sự can thiệp của chuyên gia tâm lý sẽ hữu hiệu và cần thiết. Sự can ngăn của gia đình người bị yêu thường là yếu tố làm bùng nổ cơn kích động của người cuồng yêu.

Theo bác sĩ Trần Minh Khuyên, để tránh gây căng thẳng, tạo cú sốc, hình thành sự sụp đổ, hẫng hụt cho người cuồng yêu, đối tượng… bị yêu nên có cách chia tay nhẹ nhàng, nâng đỡ, xoa dịu tâm lý, tạo khoảng cách để hạn chế gặp gỡ. Những lời nói chân thành, rủ rỉ về những lý do ta không hợp nhau về tính cách, về quan điểm; những lời hứa về một tình bạn chân thành sau khi chia tay sẽ tốt hơn là những lời xúc phạm nhau, hay lời chia tay phũ phàng.

Một người thứ 3 xuất hiện đóng vai trò là trọng tài phân xử sẽ là rất tốt. Một chuyên gia tâm lý hay một người quen biết đứng ra giải thích cho người cuồng yêu sẽ mang lại nhiều hiệu quả hơn những điều cản ngăn từ phía gia đình người… bị yêu.

Tất nhiên, để tránh vướng vào cuộc tình với người cuồng yêu, theo bác sĩ Trần Minh Khuyên, “yêu cũng nên bình tĩnh. Đừng vội nói lời yêu. Khi phát hiện dấu hiệu của người cuồng yêu, hãy cân nhắc về một mối quan hệ lâu dài và thân mật hơn”.

Người cuồng yêu thường có nhân cách ái kỷ: yêu bản thân mình quá mức. Đó là những người từ nhỏ đã được cha mẹ nuông chiều, có tâm lý muốn là được. Khi yêu, họ sẽ có tâm lý muốn được đáp ứng lại tình cảm, không chấp nhận thất bại, không chấp nhận sự từ chối. Khi bị chia tay, họ sẽ rơi vào suy sụp, hụt hẫng; có cảm giác mất đi tất cả. Trong giai đoạn sốc vì bị từ chối tình cảm, có thể họ sẽ cần một liều thuốc thật sự từ y khoa.

Hiếu Nguyễn