Chuyên gia chống độc lên tiếng về đơn thuốc dùng paracetamol liều tối đa để điều trị COVID-19

22/07/2021 - 06:16

PNO - TS.BS Nguyễn Trung Nguyên cảnh báo, đơn thuốc lưu truyền trên mạng này rất dễ khiến người bệnh quá liều, gây ngộ độc nghiêm trọng.

 

Một bệnh nhân ngộ độc paracetamol dẫn tới nguy kịch tại Bệnh viện Bạch Mai
Một bệnh nhân ngộ độc paracetamol dẫn tới nguy kịch tại Bệnh viện Bạch Mai

Dùng liều paracetamol tối đa dễ quá liều, ngộ độc

Chiều 21/7, TS.BS Nguyễn Trung Nguyên - Giám đốc Trung tâm chống độc (Bệnh viện Bạch Mai) đã cảnh báo về nguy cơ ngộ độc khi lạm dụng thuốc hạ sốt trong tình hình dịch COVID-19 phức tạp.

Theo đó, trên mạng xã hội đã xuất hiện các hướng dẫn không rõ nguồn gốc về cách tự chữa bệnh COVID-19 tại nhà. Đáng chú ý, trong một hướng dẫn, "chuyên gia mạng" khuyến cáo sử dụng paracetamol liều tối đa để điều trị. Điều này rất dễ có nguy cơ quá liều và gây ngộ độc.

Giám đốc Trung tâm chống độc phân tích, paracetamol là thuốc thuộc diện không phải kê theo đơn, có nghĩa là người dân có thể tự mua ở các hiệu thuốc về để chữa các biểu hiện đau, sốt do các nguyên nhân thông thường hoặc xử trí ban đầu trước khi tới bệnh viện. Trên thị trường mỗi nước có thể có tới hàng trăm biệt dược có tên gọi khác nhau có chứa thành phần chính là paracetamol, trong đó với dạng viên có hàm lượng paracetamol mỗi viên phổ biến là 500mg.

Ngoài ra thuốc có thể ở dạng viên đặt hậu môn, gói bột hoặc si-rô. Các sản phẩm thuốc có thể chứa paracetamol đơn thuần hoặc các thành phần khác ngoài paracetamol là các thuốc giảm đau khác phối hợp như các chất dạng thuốc phiện (như codein, tramadol), hoặc các thuốc loại kháng histamine như chlorpheniramine, các thuốc co mạch giúp giảm ngạt mũi như phenylephrine, các thuốc giảm ho như dextromethorphan, codein...

Nếu dùng cùng lúc hoặc liên tiếp nhiều sản phẩm do bệnh không đỡ, kéo dài hoặc muốn dùng nhiều thuốc để có tác dụng mạnh, dẫn tới tổng liều paracetamol hàng ngày vượt quá quy định, BS Nguyên khuyến cáo sẽ dẫn tới quá liều và ngộ độc lúc nào không biết. 

Các biểu hiện ngộ độc ban đầu thường kín đáo, thậm chí không biểu hiện gì, hoặc có thể lẫn với các biểu hiện của bệnh gây đau, sốt. Tuy nhiên khi xét nghiệm sẽ thấy men gan tăng dần, bắt đầu từ ngày thứ 2, thứ 3 trở đi. "Với trường hợp ngộ độc do lạm dụng thuốc thì tổn thương gan có thể chậm hơn. Khi bệnh nhân đã có vàng da, chán ăn…tức là đã muộn. Khi có viêm gan nặng, người bệnh dễ bị suy gan, hôn mê gan, khi đó tỷ lệ tử vong tới 50% hoặc hơn", BS Nguyên nói.

Ngoài ra, khi lạm dụng paracetamol có thể dẫn tới co mạch, xuất hiện cơn tăng huyết áp, đau tim, gây mê sảng, ảo giác, táo bón, tắc ruột, co giật, loạn nhịp tim... Với trẻ nhỏ, các thành phần kết hợp này đều có nguy cơ gây thở yếu, ngừng thở.

Dùng paracetamol thế nào cho an toàn?

Bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên thông tin, paracetamol tối đa với người Việt Nam có thể trạng trung bình và không có các yếu tố nguy cơ là không quá 3 gam/24 giờ với người trưởng thành và trẻ em 15mg/kg cân nặng cho mỗi lần. Bệnh nhân không sử dụng quá 6 lần/24 giờ. Tuy nhiên, trên thực tế các bác sỹ khi kê thuốc cho người bệnh trưởng thành chỉ kê 1-1,5 gam paracetamol cho mỗi 24 giờ (tương đương 2-3 viên loại hàm lượng 500mg). Tốt nhất là dùng liều thấp nhất có thể.

Để sử dụng paracetamol an toàn, với người trưởng thành mỗi ngày chỉ nên dùng 2 đến 3 viên paracetamol loại 500mg. Người bệnh cần biết rõ tên và thành phần các thuốc đang dùng và dùng đúng hướng dẫn. Luôn luôn chú ý đến các loại thuốc khác đang dùng (đặc biệt một số thuốc chữa bệnh lao hoặc động kinh làm tăng độc tính của paracetamol) và thể trạng của người bệnh dễ bị ngộ độc paracetamol (như người lạm dụng rượu, gầy yếu, suy nhược, ăn kém, nhiễm trùng nặng hoặc các bệnh gây suy mòn).

Ngoài ra, cần kết hợp thuốc hạ sốt, giảm đau với các biện pháp như nới rộng quần áo, chườm, tắm nước ấm, uống đủ nước… Khi bệnh không đỡ hoặc có biểu hiện bất thường thì cần tới cơ sở y tế gần nhất để kiểm tra.

Huyền Anh

 
Array ( [news_id] => 1440893 [news_title] => Chuyên gia chống độc lên tiếng về đơn thuốc dùng paracetamol liều tối đa để điều trị COVID-19 [news_title_seo] => Chuyên gia chống độc lên tiếng về đơn thuốc dùng paracetamol liều tối đa để điều trị COVID-19 [news_supertitle] => [news_picture] => chuyen-gia-chong-doc-len-tieng-ve-don-_1626859455.jfif [news_subcontent] => TS.BS Nguyễn Trung Nguyên cảnh báo, đơn thuốc lưu truyền trên mạng này rất dễ khiến người bệnh quá liều, gây ngộ độc nghiêm trọng. [news_subcontent_seo] => TS.BS Nguyễn Trung Nguyên cảnh báo, đơn thuốc lưu truyền trên mạng này rất dễ khiến người bệnh quá liều, gây ngộ độc nghiêm trọng. [news_headline] => TS.BS Nguyễn Trung Nguyên cảnh báo, đơn thuốc lưu truyền trên mạng này rất dễ khiến người bệnh quá liều, gây ngộ độc nghiêm trọng. [news_content] =>

 

Một bệnh nhân ngộ độc paracetamol dẫn tới nguy kịch tại Bệnh viện Bạch Mai
Một bệnh nhân ngộ độc paracetamol dẫn tới nguy kịch tại Bệnh viện Bạch Mai

Dùng liều paracetamol tối đa dễ quá liều, ngộ độc

Chiều 21/7, TS.BS Nguyễn Trung Nguyên - Giám đốc Trung tâm chống độc (Bệnh viện Bạch Mai) đã cảnh báo về nguy cơ ngộ độc khi lạm dụng thuốc hạ sốt trong tình hình dịch COVID-19 phức tạp.

Theo đó, trên mạng xã hội đã xuất hiện các hướng dẫn không rõ nguồn gốc về cách tự chữa bệnh COVID-19 tại nhà. Đáng chú ý, trong một hướng dẫn, "chuyên gia mạng" khuyến cáo sử dụng paracetamol liều tối đa để điều trị. Điều này rất dễ có nguy cơ quá liều và gây ngộ độc.

Giám đốc Trung tâm chống độc phân tích, paracetamol là thuốc thuộc diện không phải kê theo đơn, có nghĩa là người dân có thể tự mua ở các hiệu thuốc về để chữa các biểu hiện đau, sốt do các nguyên nhân thông thường hoặc xử trí ban đầu trước khi tới bệnh viện. Trên thị trường mỗi nước có thể có tới hàng trăm biệt dược có tên gọi khác nhau có chứa thành phần chính là paracetamol, trong đó với dạng viên có hàm lượng paracetamol mỗi viên phổ biến là 500mg.

Ngoài ra thuốc có thể ở dạng viên đặt hậu môn, gói bột hoặc si-rô. Các sản phẩm thuốc có thể chứa paracetamol đơn thuần hoặc các thành phần khác ngoài paracetamol là các thuốc giảm đau khác phối hợp như các chất dạng thuốc phiện (như codein, tramadol), hoặc các thuốc loại kháng histamine như chlorpheniramine, các thuốc co mạch giúp giảm ngạt mũi như phenylephrine, các thuốc giảm ho như dextromethorphan, codein...

Nếu dùng cùng lúc hoặc liên tiếp nhiều sản phẩm do bệnh không đỡ, kéo dài hoặc muốn dùng nhiều thuốc để có tác dụng mạnh, dẫn tới tổng liều paracetamol hàng ngày vượt quá quy định, BS Nguyên khuyến cáo sẽ dẫn tới quá liều và ngộ độc lúc nào không biết. 

Các biểu hiện ngộ độc ban đầu thường kín đáo, thậm chí không biểu hiện gì, hoặc có thể lẫn với các biểu hiện của bệnh gây đau, sốt. Tuy nhiên khi xét nghiệm sẽ thấy men gan tăng dần, bắt đầu từ ngày thứ 2, thứ 3 trở đi. "Với trường hợp ngộ độc do lạm dụng thuốc thì tổn thương gan có thể chậm hơn. Khi bệnh nhân đã có vàng da, chán ăn…tức là đã muộn. Khi có viêm gan nặng, người bệnh dễ bị suy gan, hôn mê gan, khi đó tỷ lệ tử vong tới 50% hoặc hơn", BS Nguyên nói.

Ngoài ra, khi lạm dụng paracetamol có thể dẫn tới co mạch, xuất hiện cơn tăng huyết áp, đau tim, gây mê sảng, ảo giác, táo bón, tắc ruột, co giật, loạn nhịp tim... Với trẻ nhỏ, các thành phần kết hợp này đều có nguy cơ gây thở yếu, ngừng thở.

Dùng paracetamol thế nào cho an toàn?

Bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên thông tin, paracetamol tối đa với người Việt Nam có thể trạng trung bình và không có các yếu tố nguy cơ là không quá 3 gam/24 giờ với người trưởng thành và trẻ em 15mg/kg cân nặng cho mỗi lần. Bệnh nhân không sử dụng quá 6 lần/24 giờ. Tuy nhiên, trên thực tế các bác sỹ khi kê thuốc cho người bệnh trưởng thành chỉ kê 1-1,5 gam paracetamol cho mỗi 24 giờ (tương đương 2-3 viên loại hàm lượng 500mg). Tốt nhất là dùng liều thấp nhất có thể.

Để sử dụng paracetamol an toàn, với người trưởng thành mỗi ngày chỉ nên dùng 2 đến 3 viên paracetamol loại 500mg. Người bệnh cần biết rõ tên và thành phần các thuốc đang dùng và dùng đúng hướng dẫn. Luôn luôn chú ý đến các loại thuốc khác đang dùng (đặc biệt một số thuốc chữa bệnh lao hoặc động kinh làm tăng độc tính của paracetamol) và thể trạng của người bệnh dễ bị ngộ độc paracetamol (như người lạm dụng rượu, gầy yếu, suy nhược, ăn kém, nhiễm trùng nặng hoặc các bệnh gây suy mòn).

Ngoài ra, cần kết hợp thuốc hạ sốt, giảm đau với các biện pháp như nới rộng quần áo, chườm, tắm nước ấm, uống đủ nước… Khi bệnh không đỡ hoặc có biểu hiện bất thường thì cần tới cơ sở y tế gần nhất để kiểm tra.

Huyền Anh

[news_source] => [news_tag] => paracetamol,đơn thuốc chữa covid-19,bác sĩ nguyễn trung nguyên,bạch mai [news_status] => 6 [news_createdate] => 2021-07-21 16:22:35 [news_date] => [news_publicdate] => 2021-07-22 06:16:27 [news_relate_news] => 1440886,1440692,1440606, [newcol_id] => 0 [newevent_id] => 4 [newcate_code1] => suc-khoe [newcate_code2] => all [news_copyright] => 0 [news_url] => [news_urlid] => [onevent_id] => 0 [survey_id] => [news_lang] => vi [news_link] => [news_iscomment] => 1 [news_type] => 0 [news_numview] => 1148 [news_is_not_ads] => [news_is_not_follow] => [news_is_not_preroll] => [news_link_public] => https://www.phunuonline.com.vn/chuyen-gia-chong-doc-len-tieng-ve-don-thuoc-dung-paracetamol-lieu-toi-da-de-dieu-tri-covid-19-a1440893.html [tag] => paracetamolđơn thuốc chữa covid 19bác sĩ nguyễn trung nguyênbạch mai [daynews2] => 2021-07-22 06:16 [daynews] => 22/07/2021 - 06:16 )
news_is_not_ads=
TIN MỚI