Bỏ thuế khoán tác động hàng triệu người với tâm lý e ngại

Đại biểu Quốc hội Hoàng Văn Cường (đoàn Hà Nội) - ảnh: QH

Tiếp tục phiên chất vấn Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng, sáng 19/6, đại biểu Hoàng Văn Cường (đoàn Hà Nội) quan tâm tới chính sách bỏ thuế khoán đang được xã hội quan tâm.

Đại biểu nêu, Nghị quyết số 68 về phát triển kinh tế tư nhân đã đề ra một trong những giải pháp để thúc đẩy sự phát triển doanh nghiệp một cách chuyên nghiệp là bỏ thuế khoán. Nghị quyết 198 của Quốc hội đã quyết định là bỏ thuế khoán đối với hộ kinh doanh từ ngày 1/1/2026. Chính sách này, theo ông Hoàng Văn Cường, đang tác động đến hàng triệu hộ kinh doanh với một tâm lý e ngại.

Thậm chí trong phiên thảo luận tại hội trường, đại biểu Quốc hội đã đề nghị xem xét về việc lùi thời hạn thực hiện chính sách này.

“Điều đó cho thấy, các hộ kinh doanh không ngại việc nộp thuế nhưng rất e ngại về cách tính thuế, thủ tục làm thế nào để nộp cho đúng”, ông nói.

Đại biểu chất vấn Bộ trưởng và Chính phủ đã có kế hoạch và giải pháp như thế nào để chuẩn bị cho việc thực thi cách thu thuế mới với hộ kinh doanh sau khi bỏ thuế khoán, để các hộ cảm thấy thuận lợi hơn, chuyên nghiệp hơn và hứng khởi hơn trong việc nộp thuế.

Trả lời đại biểu, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho hay, hệ thống thuế của Việt Nam đã được các cơ quan quốc tế đánh giá là tiếp cận cơ bản thông lệ quốc tế.

Tuy nhiên, vẫn còn vấn đề liên quan đến tính minh bạch trong một số loại thuế mà hiện nay đang thu thủ công. Đây là rào cản rất lớn, dẫn đến không minh bạch.

Vừa qua Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị và Nghị quyết 198 của Quốc hội đã yêu cầu bỏ hình thức thuế khoán từ năm 2026.

Bộ trưởng phân tích, thuế khoán từng phù hợp trong một giai đoạn nhất định nhưng đến nay đã bộc lộ nhiều bất cập, thiếu minh bạch, dễ lạm dụng và gây bất bình đẳng giữa các loại hình kinh doanh. Đồng thời, hình thức này không tạo được động lực cho các hộ kinh doanh để phát triển lớn lên thành doanh nghiệp nhỏ và vừa.

“Đây là bước đi căn cơ và cần thiết để chúng ta minh bạch hóa hoạt động của các hộ kinh doanh, tạo sự bình đẳng về chế độ thuế giữa hộ kinh doanh và thúc đẩy chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Dù vậy, tư lệnh ngành Tài chính nhận định, trong quá trình mới triển khai thực hiện, sẽ có những tác động đến hàng triệu hộ doanh nghiệp, hộ kinh doanh. Do đó, hiện nay, Bộ Tài chính đang chuẩn bị đồng bộ về pháp lý và công nghệ để hỗ trợ thực hiện đảm bảo thuận lợi và giảm gánh nặng về thủ tục cũng như chi phí cho các hộ.

Cụ thể, trước hết rà soát, hoàn thiện chính sách thuế. Bộ Tài chính đang đề xuất sửa Luật quản lý thuế, Luật Thu nhập cá nhân, hướng đến mô hình quản lý thuế mới và kê khai đơn giản, minh bạch, dễ thực hiện, đơn giản hóa các sổ sách, các hóa đơn chứng từ... Từ đó, đảm bảo hộ kinh doanh sẽ không bị áp lực khi chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp.

Thứ hai là tăng cường chuyển đổi số trong quản lý thuế như áp dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền để giúp thu đúng thu đủ, đồng thời giảm thời gian cũng như chi phí cho các hộ kinh doanh.

Các hộ kinh doanh sẽ được cung cấp miễn phí hệ thống khai nộp thuế điện tử phần mềm, hóa đơn điện tử, phần mềm kế toán. Đặc biệt, Bộ Tài chính cho biết sẽ hỗ trợ cho các hộ kinh doanh còn khó khăn trong giai đoạn đầu, đẩy mạnh chuyển đổi số nội bộ, nâng cao chất lượng dịch vụ công và năng lực quản lý thuế, tăng cường kết nối dữ liệu.

Thứ ba là đẩy mạnh truyền thông đào tạo và tư vấn, tăng cường tuyên truyền hướng dẫn các hộ kinh doanh hiểu được lợi ích, đào tạo tư vấn pháp lý, kế toán thuế cho các hộ kinh doanh...

Minh Quang