Nhà trung tâm đắt là chuyện ai cũng hiểu. Quỹ đất hữu hạn, nhu cầu cao, giá tăng là điều khó tránh khỏi. Nhưng câu hỏi tôi trăn trở là: nếu người dân không đủ khả năng mua nhà ở trung tâm thì họ sẽ đi đâu?
Nhiều năm qua, câu chuyện giãn dân khỏi khu vực lõi đô thị luôn được nhắc đến. Ở góc độ quy hoạch, người dân được khuyến khích dịch chuyển ra các đô thị vệ tinh để giảm áp lực dân số và giao thông cho nội đô TPHCM. Còn ở góc nhìn tài chính, khi người mua không đủ khả năng ở quận 1, quận 3 hay Thủ Đức (trước đây), họ có thể dịch chuyển sang Bình Dương, Đồng Nai, Long An (trước đây) hoặc các khu vực ven TPHCM để tìm kiếm sản phẩm phù hợp túi tiền hơn.
Về lý thuyết, điều này hoàn toàn hợp lý. Nhưng thực tế thị trường lại đang diễn ra theo hướng khác. Cả những thị trường từng được xem là "vùng trũng giá" cũng đang tăng rất nhanh.
 |
| Căn hộ giá dưới 50 triệu/ m2 dần "tuyệt chủng" không chỉ ở TPHCM mà dần lan rộng các khu vực vùng ven, lân cận. Ảnh minh hoạ: N.A |
Bình Dương nhiều năm qua được xem là nơi người trẻ có thể mua căn hộ đầu tiên với mức giá dễ tiếp cận hơn TPHCM. Thế nhưng hiện nay, nhiều dự án mới tại Dĩ An và Thuận An đã được chào bán ở mức 55-65 triệu đồng/m², thậm chí có dự án chuẩn bị mở bán với giá gần 75 triệu đồng/m².
Tại Long An, nhiều căn hộ từ vùng giá 1-1,4 tỉ đồng tăng lên hơn 2 tỉ đồng/căn. Giá sản phẩm ở các giai đoạn tiếp theo một số dự án căn hộ mới có giá vượt 40-55 triệu đồng/m². Hay từng được xem là thị trường “vùng ven”, căn hộ tại Đồng Nai nay đã xuất hiện mức giá vượt 50 triệu đồng/m2.
Điều đáng nói là đây đều là những địa phương từng được kỳ vọng đóng vai trò giãn dân cho TPHCM.
Thay vì phát triển mạnh các sản phẩm vừa túi tiền để phục vụ người mua ở thực, không ít dự án hiện nay lại được chủ đầu tư định vị theo hướng cao cấp. Dự án nào cũng có hồ bơi chuẩn resort, trung tâm thương mại, trường học quốc tế, rồi câu chuyện tăng giá nhờ sát metro, vành đai, cao tốc hay tiềm năng trong tương lai.
Tiện ích nhiều hơn không sai. Nhưng cuối cùng tất cả chi phí đó đều được cộng vào giá bán. Kết quả là người mua nhà ở TPHCM không mua nổi nhà trung tâm thì được khuyên ra đô thị vệ tinh. Đến đây lại gặp mặt bằng giá 60-70 triệu đồng/m². Tiếp tục đi xa hơn thì cũng chứng kiến các dự án mới liên tục thiết lập mặt bằng giá mới, trong khi cám cảnh “ở vùng ven, làm trung tâm” thì vẫn khổ trăm bề.
Chúng ta nói nhiều về giãn dân, nhưng lại chưa giải được bài toán nhà ở cho người dân sau khi rời nội đô. Nếu các đô thị vệ tinh đều phát triển theo mô hình bất động sản cao cấp và liên tục chạy đua mặt bằng giá với TPHCM, thì người mua ở thực sẽ ngày càng khó tìm được nơi an cư phù hợp với thu nhập.
Nói thật từ quan sát cá nhân, tôi thấy nguồn cung căn hộ dưới 50 triệu đồng/m² “tuyệt chủng” không chỉ ở TPHCM mà bắt đầu lan sang cả các khu vực lân cận. Thực tế, một người trẻ mới lập gia đình, thu nhập hai vợ chồng khoảng 40-50 triệu đồng/tháng, vốn được xem là mức khá tại Việt Nam hiện nay, nhưng với giá nhà leo thang, việc mua một căn hộ trị giá vài tỉ đồng đồng nghĩa với khoản vay kéo dài hàng chục năm.
Một thế hệ đi làm chăm chỉ, có tích lũy, có kế hoạch tài chính bài bản vẫn có thể cảm thấy bất lực khi nhìn bảng giá bất động sản. Tất cả bởi tốc độ tăng giá tài sản dường như đang vượt xa tốc độ tăng thu nhập.
Có lẽ vì vậy mà câu chuyện nhà ở hiện nay không còn đơn thuần là mua căn hộ ở đâu, vay bao nhiêu hay chọn dự án nào. Câu hỏi lớn hơn là liệu người có nhu cầu ở thực còn đủ cơ hội sở hữu nhà hay không, khi từ trung tâm đến vùng ven, chỗ nào cũng đang thiết lập những mặt bằng giá mới.
Một đô thị muốn giãn dân thành công không chỉ cần đường sá, metro hay các đại dự án tỉ USD. Quan trọng hơn, nơi đó phải có đủ nhà ở với mức giá mà người lao động bình thường có thể tiếp cận. Bởi suy cho cùng, người dân chuyển ra vùng ven không phải để mua một căn hộ giá rẻ hơn trung tâm vài tỉ đồng. Họ chuyển đi vì hy vọng tìm được một nơi ở phù hợp hơn với khả năng tài chính của mình.
Nếu ngay cả những thị trường từng được xem là vùng trũng giá cũng không còn giữ được vai trò đó, giấc mơ an cư của nhiều gia đình trẻ sẽ ngày càng xa hơn.
Nam Anh