Vì sao giá vàng giảm mạnh dù căng thẳng địa chính trị leo thang?

Giá vàng thế giới hiện ở trong một giai đoạn đặc biệt, khi các quy luật truyền thống của thị trường tài chính dường như không còn vận hành như trước.

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị toàn cầu leo thang, đặc biệt xoay quanh xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran, nhiều nhà đầu tư kỳ vọng vàng – tài sản trú ẩn an toàn truyền thống – sẽ tiếp tục tăng giá. Tuy nhiên, thực tế lại diễn ra trái ngược: giá vàng đang điều chỉnh mạnh sau giai đoạn tăng nóng, khiến thị trường đặt ra câu hỏi lớn về động lực thực sự chi phối kim loại quý này.

Giá vàng giảm sâu sau khi lập đỉnh lịch sử

Đầu tháng 3/2026, khi xung đột quân sự bùng phát, giá vàng đã tăng vọt lên khoảng 5.300 USD/ounce – mức cao kỷ lục. Tuy nhiên, chỉ trong vòng ba tuần, giá đã giảm khoảng 15%, lùi về vùng 4.500 USD/ounce. Dù xuất hiện nhịp hồi kỹ thuật ngắn hạn vào cuối tuần gần đây, xu hướng chủ đạo vẫn là suy yếu.

Diễn biến này đi ngược với “quy luật” quen thuộc: bất ổn càng lớn, vàng càng tăng. Theo các chuyên gia, nguyên nhân nằm ở sự thay đổi trong các yếu tố vĩ mô mang tính chi phối mạnh hơn.

Chính sách “diều hâu” của Fed lấn át vai trò trú ẩn

Yếu tố quan trọng nhất gây áp lực lên giá vàng hiện nay là lập trường chính sách tiền tệ cứng rắn của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ. Trong cuộc họp gần nhất, Fed quyết định giữ nguyên lãi suất ở mức 3,50–3,75% và phát tín hiệu chưa vội nới lỏng, do lo ngại lạm phát vẫn neo cao.

Theo chuyên gia kinh tế trưởng về Trung Quốc tại ngân hàng ING (Hà Lan) Lynn Song – đà giảm hiện tại chủ yếu là sự điều chỉnh sau giai đoạn tăng nóng, nhưng chính kỳ vọng lãi suất cao kéo dài mới là yếu tố then chốt. “Vàng là tài sản không sinh lãi, vì vậy khi lãi suất duy trì ở mức cao, chi phí cơ hội nắm giữ vàng tăng lên rõ rệt,” ông nhấn mạnh.

Đáng chú ý, giá dầu tăng do xung đột lại càng củng cố lập trường “diều hâu” của Fed. Thay vì hỗ trợ vàng thông qua kỳ vọng lạm phát, dầu tăng đang khiến ngân hàng trung ương phải trì hoãn việc cắt giảm lãi suất – một nghịch lý bất lợi cho kim loại quý.

Đồng USD mạnh lên tạo áp lực kép

Song song với lãi suất cao, sức mạnh của đồng USD cũng là một lực cản đáng kể. Theo ngân hàng Union Bancaire Privée (Thụy Sĩ), chỉ riêng trong tháng 3, đồng bạc xanh đã tăng hơn 2%.

USD mạnh lên khiến vàng – được định giá bằng USD – trở nên đắt đỏ hơn đối với nhà đầu tư quốc tế, qua đó làm suy giảm nhu cầu. Đồng thời, USD cũng cạnh tranh trực tiếp với vàng trong vai trò “nơi trú ẩn an toàn”, đặc biệt trong bối cảnh dòng tiền toàn cầu tìm đến các tài sản thanh khoản cao.

Một yếu tố mới đáng chú ý là sự thay đổi cấu trúc thị trường vàng. Theo bà Tang Yuxuan từ J.P. Morgan Private Bank, sự gia tăng mạnh của nhà đầu tư cá nhân từ giữa năm 2025 đã khiến biến động giá trở nên cực đoan hơn.

Bà dẫn chứng: vào cuối tháng 1/2026, giá vàng từng giảm tới 9% chỉ trong một ngày – mức biến động hiếm thấy trong lịch sử thị trường. Điều này cho thấy yếu tố kỹ thuật và dòng tiền ngắn hạn đang có ảnh hưởng lớn hơn trước.

Dù giảm mạnh trong ngắn hạn, bức tranh dài hạn của vàng vẫn tương đối tích cực. Trong vòng 6 tháng qua, giá vàng vẫn tăng hơn 25%, chủ yếu nhờ lực mua ổn định từ các ngân hàng trung ương và nhà đầu tư dài hạn.

Đặc biệt, nhu cầu từ Trung Quốc – thị trường tiêu thụ vàng lớn nhất thế giới – vẫn duy trì ổn định, bất chấp biến động giá. Đây được xem là yếu tố nền tảng giúp hạn chế đà giảm sâu hơn.

Union Bancaire Privée tiếp tục giữ quan điểm lạc quan, dự báo giá vàng có thể chạm 6.000 USD/ounce vào cuối năm 2026. Theo ngân hàng này, các đợt điều chỉnh hiện tại chỉ mang tính tạm thời, trong khi áp lực lạm phát dài hạn và nhu cầu tích trữ tài sản an toàn vẫn còn nguyên.

Trọng Trí (theo CNN, korea Times)