Tác giả trẻ bị thu hồi giải thưởng vì đạo văn: Giữ mình mới đi được đường dài

21/01/2026 - 14:01

PNO - Hội Nhà văn Việt Nam vừa ra thông báo thu hồi giải thưởng Tác giả trẻ của tác giả Lâu Văn Mua, với tập thơ "Nhặt xác em chất chồng bảo tàng" vì tập thơ này bị phát hiện đạo thơ, vi phạm quy chế giải thưởng.

Hiện tại, giải thưởng Tác giả trẻ năm nay chỉ còn lại 2 tác giả là Nguyễn Thị Kim Nhung (tập thơ Dần sáng) và Cao Việt Quỳnh (tiểu thuyết Lục địa rồng).

Vụ việc một lần nữa tạo sóng trong làng văn, bên cạnh những chất vấn dành cho hội đồng thẩm định là những câu hỏi về tư cách, đạo đức của người cầm bút trẻ. Tác giả Lâu Văn Mua (Thanh Hóa) đã có nhiều bài thơ đăng trên website của Hội Nhà văn Việt Nam, in thành tuyển tập thơ và phát hành rộng rãi. Nếu không có giải thưởng, không bị phát hiện đạo thơ thì cây bút này liệu có nhận sai?

Tập thơ của Lâu Văn Mua (Thanh Hóa) hiện đã bị rút khỏi giải thưởng - Ảnh: van.vn
Tập thơ của Lâu Văn Mua (Thanh Hóa) hiện đã bị rút khỏi giải thưởng - Ảnh: van.vn

Văn chương là một hành trình dài, có khi là sự nghiệp gắn bó cả đời với người cầm bút. Người viết trẻ có đam mê càng cần phải nỗ lực để xây cho mình từng viên gạch, từng nấc thang trong những năm tháng còn tuổi trẻ. "Khởi nghiệp văn chương" chưa bao giờ là dễ dàng, có người trẻ gửi bản thảo đi khắp nơi vẫn không được nhà xuất bản đồng ý in, có tác giả kiên trì gửi hàng chục, hàng trăm bài viết mới được đăng báo. Và cũng có khi tích cực tham gia nhiều giải thưởng văn chương nhưng cũng không đạt được thành tựu nào...

Nhưng người viết trẻ cần phải giữ mình mới có thể đi được đường dài với văn chương. Giá trị đích thực của tác phẩm là được chắt chiu, sáng tạo, là vắt cạn chất xám, dành trọn trái tim và tinh thần mới có thể cho ra đời những tác phẩm lay động, ở lại trong lòng bạn đọc. Văn chương đâu thể nào là việc sao chép, đạo ý tưởng từ sáng tạo của người khác.

Tác phẩm văn học - nghệ thuật luôn trao gửi đến bạn đọc, công chúng những giá trị chân - thiện - mỹ. Điều đó càng cần người cầm bút tinh thần lao động sáng tạo bền bỉ, cống hiến hết sức mình. Một khi tác phẩm được tạo ra chỉ bằng việc đơn giản là sao chép, phóng tác, chuyển ngữ tác phẩm của người khác thì bản thân người cầm bút đã tự hạ thấp giá trị của mình.

Có câu "giấy không gói được lửa", cho dù là tác phẩm đạo văn, đạo thơ được đăng trên báo địa phương hay trung ương, có giải thưởng hay không, không sớm thì muộn rồi cũng bị người cầm bút, bạn đọc phát hiện. Huống gì là "thơ chuyển ngữ", "thơ google dịch" từ tác phẩm nước ngoài - như trường hợp của tác giả Lâu Văn Mua.

Mỗi vụ việc đạo thơ, đạo văn bị phát hiện đều là một vết chàm khó phai của văn đàn. Đó cũng là bài học kinh nghiệm dành cho tất cả những người sáng tác, đặc biệt là những cây bút trẻ. Nhiều năm trước, cây bút trẻ Kai Hoàng từng bị tố đạo văn của nhà văn Nguyễn Ngọc Tư, với truyện ngắn Biến mất (truyện này tham dự một cuộc thi sáng tác, bị phát hiện sao chép ý tưởng từ tác phẩm Những biển, in trong tập truyện Cố định một đám mây của nhà văn Nguyễn Ngọc Tư).

Tác giả Kai Hoàng sau đó vẫn tiếp tục sáng tác nhưng đã tự mình đánh mất niềm tin trong lòng bạn văn và bạn đọc. Đạo văn không chỉ là câu chuyện của đức nghiệp mà còn là bài học đắt giá cho tất cả những người cầm bút, đặc biệt là người cầm bút trẻ. Cho dù sau đó người ấy có nỗ lực khẳng định mình đến đâu thì đạo văn vẫn như một vết dấu không thể bôi xóa được trong suốt cuộc đời văn nghiệp.

* Diễn biến vụ việc thu hồi giải thưởng của tác giả Lâu Văn Mua:

Ngày 8/1, Hội Nhà văn Việt Nam công bố kết quả giải thưởng năm nay. Tác giả Lâu Văn Mua với tập thơ Nhặt xác em chất chồng bảo tàng được vinh danh giải Tác giả trẻ. Ngay sau đó, nhiều ý kiến trên mạng xã hội nghi vấn tác giả Lâu Văn Mua sao chép thơ của tác giả nước ngoài, có bút danh Petyr Botti-Anderson.

Ngày 20/1, Hội Nhà văn Việt Nam ra thông báo thu hồi giải thưởng của tác giả Lâu Văn Mua vì "vi phạm quy chế giải thưởng".

Nha2
Nhà văn Đặng Chương Ngạn dẫn chứng một trong những bài thơ mà tác giả Lâu Văn Mua đã sao chép - Ảnh: Facebook Đặng Chương Ngạn

"Đại diện Ban giám khảo Giải thưởng Tác giả trẻ đã làm việc với tác giả Lâu Văn Mua. Bằng sự thẳng thắn và cầu thị, cây bút trẻ Lâu Văn Mua đã thừa nhận sai sót, đồng thời làm đơn xin rút khỏi giải thưởng và nhận hoàn toàn trách nhiệm về mình, xem đây là bài học sâu sắc trên con đường sáng tạo văn chương" - trích thông báo từ Hội Nhà văn Việt Nam.

Một trong những bài thơ được dẫn chứng so sánh để chỉ đích danh tác giả Lâu Văn Mua đã đạo thơ là Bài thơ tình số 156 của tác giả Petyr Botti-Anderson. Bản gốc: "Lần đầu tiên anh nhìn thấy em/Một hạt giống đã được gieo vào lòng anh/Từ đó, nó lớn dần/Những xúc tu bò lan quấn lấy trái tim anh/Lấp đầy tâm trí anh bằng những suy nghĩ về em...".

Và bản chuyển ngữ của Lâu Văn Mua: "Lần đầu tiên anh đặt mắt vào em/ Một hạt giống được gieo lên trong anh/Kể từ đó nó đã phát triển/Tua leo gài bẫy trái tim anh/Nhồi nhét vào đầu anh với những suy nghĩ của em...".

Lục Giang

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI