Sợ ông bà làm hư cháu

Chị Hạnh Dung kính mến,

Vợ chồng tôi cưới nhau được 7 năm, có một con gái 6 tuổi. Từ khi con vào lớp Một, chúng tôi đã luôn quan tâm đến việc xây dựng thói quen sinh hoạt và học tập cho con. Tuy nhiên, vì công việc, chúng tôi phải gửi con cho ông bà nội trông coi từ chiều tới tối.

Mẹ chồng tôi rất thương cháu nhưng cách thương của bà là chiều theo ý cháu gần như mọi việc. Cháu không muốn học thì bà nói “Còn nhỏ học chi cho lắm!”, cháu đòi điện thoại thì bà cho mượn để cháu chơi, cháu bị tôi hay chồng tôi nhắc nhở thì bà bênh rằng “Trẻ con biết gì!”.

Tôi đã nhiều lần trao đổi nhẹ nhàng với mẹ chồng nhưng bà cho rằng tôi quá khắt khe, không hiểu tâm lý trẻ nhỏ. Chồng tôi biết vấn đề nhưng thường tránh né, nói rằng mẹ đã lớn tuổi, không nên làm bà buồn.

Dần dần, con tôi bắt đầu không nghe lời cha mẹ, thường đem lời bà nội ra so sánh và phản ứng mỗi khi bị nhắc nhở. Tôi cảm thấy mình đang mất dần vai trò làm mẹ nhưng không dám phản đối mạnh vì ngại mối quan hệ mẹ chồng - nàng dâu trở nên căng thẳng.

Tôi muốn hỏi chị Hạnh Dung, làm sao để vợ chồng tôi lấy lại vai trò dạy con mà không xung đột với ông bà và liệu chúng tôi có sai khi cho rằng cách yêu thương của ông bà sẽ gây hại cho con về lâu dài? Có nên nói điều đó với ông bà?

Thanh Thủy

Ảnh minh họa do AI tạo

Chị Thanh Thủy thân mến,

Mâu thuẫn giữa ông bà và cha mẹ trong việc nuôi dạy con cháu khá phổ biến trong các gia đình nhiều thế hệ, đặc biệt khi cha mẹ bận rộn công việc. Vì mâu thuẫn đó, sự mệt mỏi của chị không do việc nuôi dạy con mà đến từ cảm giác mình đang dần mất đi vai trò làm cha mẹ ngay trong chính gia đình mình.

Vợ chồng chị không sai khi lo lắng về sự chiều chuộng cháu của ông bà. Tình thương ông bà dành cho cháu là thật và rất đáng trân trọng. Song, tình thương ấy thường mang tâm lý bù đắp, muốn cháu được sung sướng, nhất là khi ông bà đã trải qua nhiều vất vả trong đời.

Trong khi đó, vai trò của cha mẹ lại khác: không chỉ là thương con mà còn là chuẩn bị cho con những kỹ năng, nền nếp và kỷ luật để bước vào cuộc sống. Hai kiểu yêu thương này không đối lập nhưng nếu không được phân vai rõ ràng rất dễ chồng chéo và khiến trẻ bối rối.

Việc con chị bắt đầu không nghe lời cha mẹ, đem lời bà nội ra so sánh và phản ứng khi bị nhắc nhở là dấu hiệu cho thấy con đang rơi vào tình trạng sống giữa những sự cạnh tranh quyền lực. Trẻ nhỏ chưa đủ khả năng tự phân biệt đúng sai nên khi mỗi người lớn nói một kiểu, trẻ sẽ chọn người dễ dãi hơn. Đó không phải lỗi của con mà là hệ quả của việc người lớn chưa thống nhất cách dạy.

Trong tình huống này, vợ chồng chị cần thống nhất với ông bà và củng cố lại vai trò của chính mình. Trẻ cần biết rõ ai là người đưa ra nguyên tắc chính. Nếu cha mẹ không đủ vững vàng, con sẽ tiếp tục dựa vào ông bà để “phá” kỷ luật, mâu thuẫn sẽ ngày càng sâu hơn.

Chị cũng cần chia sẻ thẳng thắn hơn với chồng. Việc anh chọn cách né tránh để “không làm mẹ buồn” vô tình đẩy chị vào thế đơn độc. Đây không phải chuyện mẹ chồng - nàng dâu mà là trách nhiệm làm cha mẹ của cả hai vợ chồng. Chị có thể nói với chồng rằng sự né tránh hiện tại đang khiến con rối loạn vai trò và về lâu dài, con sẽ là người chịu thiệt.

Với ông bà, chị không nên nói theo cách phân tích đúng - sai hay hậu quả dài hạn, vì điều đó dễ khiến ông bà cảm thấy tình thương của ông bà bị phủ nhận. Thay vào đó, chị có thể chọn cách nói mềm hơn, tập trung vào nhu cầu của con và sự phối hợp.

Chị có thể chia sẻ rằng con đang bắt đầu đi học, cần có thói quen ổn định, vợ chồng chị rất cần ông bà hỗ trợ để con không bị rối. Khi nói chuyện, chị nên nhấn mạnh vai trò quan trọng của ông bà trong việc giúp con hình thành nền nếp thay vì đặt vấn đề “ông bà chiều con là hại con”.

Trước mặt con, cha mẹ và ông bà nên cố gắng không phủ nhận hay phản bác nhau. Nếu con bị cha mẹ nhắc nhở, ông bà không nên bênh ngay. Nếu ông bà đã cho phép, cha mẹ nên trao đổi lại sau, tránh tranh luận trước mặt con. Trẻ nhỏ học cách cư xử chủ yếu qua quan sát. Sự thống nhất của người lớn là bài học lớn nhất về kỷ luật và sự tôn trọng.

Đừng quá lo lắng và rối trí. Khi cha mẹ kiên định, nhất quán và vẫn giữ được sự tôn trọng với ông bà, con sẽ dần hiểu rằng yêu thương không đồng nghĩa muốn gì được nấy và những nguyên tắc của cha mẹ cần được lắng nghe.

Giữ được hòa khí trong gia đình là quan trọng, giữ cho con nền tảng giáo dục rõ ràng và ổn định còn quan trọng hơn. Hai điều này không loại trừ nhau nếu người lớn đủ kiên nhẫn và thống nhất để cùng nhìn về lợi ích lâu dài của đứa trẻ.

Hạnh Dung

Chia sẻ tâm tư cùng chị Hạnh Dung của Báo Phụ nữ, mời bạn gửi câu hỏi trực tiếp trong khung "Chat với Hạnh Dung" dưới đây hoặc gửi về email hanhdung@baophunu.org.