'Set up' lại chi tiêu

Xăng tăng như một cơn bão chi phí, âm thầm ập đến từng gia đình. Từ hóa đơn tiền điện, tiền gas cho đến mớ rau ngoài chợ, tất cả đều đội giá theo.

Anh trai tôi làm đại lý phân bón tại Đắk Lắk. Công việc của anh là chạy xe máy, xe ba gác, xe tải nhỏ để giao hàng cho các hộ dân. Trước đây, mỗi tháng anh chỉ tốn khoảng 3 triệu đồng tiền xăng. Khi giá xăng leo thang, chi phí này đội lên gần 4 triệu đồng. Khoản tiết kiệm hàng tháng của anh vì thế bị "bào mòn" đi gần 1 triệu đồng – một con số không nhỏ với người lao động.

Câu chuyện của anh tôi chỉ là một minh chứng nhỏ. Thực tế, chi phí sinh hoạt đội giá đang dần bào mòn túi tiền của biết bao gia đình. Trong khi đó, theo các chuyên gia, giá năng lượng cao đang dần trở thành "trạng thái bình thường mới".

Thay vì chỉ lo lắng, mỗi gia đình cần chủ động xây dựng một kế hoạch tài chính dự phòng. Và dưới đây là những cách thiết thực mà tôi đang áp dụng.

Quỹ dự phòng trượt giá

Hãy duy trì một khoản tiền mặt tương đương 3-6 tháng chi tiêu cơ bản. Khoản này không dùng để mua sắm, mà để chi trả cho những biến động giá cả đột ngột.

Khi lập bảng chi tiêu đầu tháng, bạn nên trừ hao thêm khoảng 10-15% cho các hóa đơn điện, nước, xăng dầu. Nếu giá cả không tăng, số tiền dự phòng đó sẽ được chuyển thẳng vào quỹ tiết kiệm. Ngược lại, nếu bạn thấy các hóa đơn này tăng bất hợp lý so với những tháng trước, hãy chủ động tìm cách cắt giảm chi phí để bù đắp khoản chênh lệch.

Thích nghi xanh

Mới đây tôi đọc được một câu chuyện của một chị sống tại Hà Nội, thay vì hai vợ chồng đi hai xe, chị đã quyết định đi chung một chiếc xe máy. Mỗi sáng, chị xuống xe từ ngã tư và đi bộ một đoạn ngược đường vào công ty. Chị nói, cách này vừa tiết kiệm, chị lại được vận động.

Tôi nghĩ, đừng coi việc tiết kiệm điện, xăng là khổ sở, hãy coi đó là lối sống văn minh. Hãy gom các lộ trình di chuyển. Nếu sử dụng các dịch vụ xe công nghệ có thể ghép xe hoặc sử dụng vào giờ thấp điểm. Với cự ly ngắn, hãy đi bộ vừa tốt cho sức khỏe vừa tiết kiệm.

Việc ghép xe đang là cách mà bạn trẻ áp dụng để tiết kiệm chi phí (Ảnh minh hoạ)

Giá điện đã thay đổi theo bậc thang, việc sử dụng càng nhiều, giá càng đắt. Hãy tập thói quen:

Rút phích cắm các thiết bị điện tử khi không sử dụng (ngay cả chế độ chờ cũng tiêu hao năng lượng). Đặt điều hòa ở mức 25-27 độ C kết hợp với quạt. Sử dụng bóng đèn LED và tận dụng tối đa ánh sáng tự nhiên .

Thay vì mỗi ngày đi chợ một lần, hãy lên thực đơn cho cả tuần và đi một chuyến duy nhất. Hãy quay lại với thói quen đi chợ đầu mối, hoặc săn thêm chương trình giảm giá, khuyến mãi cuối ngày từ siêu thị. Nếu có thể, hãy ưu tiên phương tiện công cộng hoặc xe điện để giảm sự phụ thuộc vào giá dầu thế giới.

Việc nấu ăn tại nhà không chỉ giúp tiết kiệm gas so với ăn ngoài (vốn đã tăng giá do phí vận chuyển), mà còn đảm bảo sức khỏe.

Biến áp lực thành động lực

Như câu chuyện của bố mẹ một người bạn được đăng trên báo: họ đã mua được nhà trong vòng 10 năm nhờ sống trong khả năng của mình – không dùng thẻ tín dụng, không mua sắm xa xỉ, ăn uống đạm bạc. Ở thời giá leo thang hiện nay, "thắt lưng buộc bụng" không phải là dấu hiệu của sự khổ sở, mà là biểu hiện của một chiến lược gia tài chính thông thái.

Biến động giá là điều khó tránh khỏi trong nền kinh tế thị trường, đặc biệt khi thế giới còn nhiều bất ổn. Hãy bắt đầu ngay hôm nay: rà soát lại các khoản chi, cắt bỏ những mong muốn không cần thiết để nuôi dưỡng những nhu cầu thực sự. Dùng app hoặc sổ tay để theo dõi hóa đơn điện, xăng chiếm bao nhiêu phần trăm thu nhập. Những gói đăng ký ứng dụng không dùng, những buổi cà phê sang chảnh chỉ để check-in – tất cả đều cần được rà soát lại.

Biến động giá cả là điều ta không thể thay đổi, nhưng cách ta phản ứng với nó thì có thể. Tiết kiệm không phải là hà tiện, mà là sự tự do. Khi bạn có một kế hoạch dự phòng tốt, giá xăng có tăng thêm vài nghìn đồng hay giá điện có điều chỉnh, bạn vẫn không quá lo lắng.

Ngô Trăm (phường Bến Thành, TPHCM)