Người suy thận giai đoạn cuối vẫn sống khỏe nhờ điều trị đúng

Sống chung với suy thận

Hơn 15 năm mang trong người căn bệnh suy thận giai đoạn cuối, chị N.T.T. (53 tuổi, ở phường Tân Thới Hiệp, TPHCM) khá quen thuộc với y, bác sĩ Khoa Lọc máu của Bệnh viện Nhân dân Gia Định. Nhìn chị cười nói, truyền kinh nghiệm, ủi an những bệnh nhân khác, ít ai biết, người phụ nữ với dáng người nhỏ bé, gầy guộc này từng rơi vào tuyệt vọng.

Bệnh nhân Khoa Lọc máu, Bệnh viện Nhân dân Gia Định trong buổi sinh hoạt, chia sẻ hằng tháng

“Nhìn dòng chữ suy thận mạn tính giai đoạn cuối, tôi choáng váng. Tôi không chỉ thấy án tử treo lơ lửng, mà còn sợ mình trở thành gánh nặng cho gia đình” - chị T. nói.

Về nhà, chị không nói với ai, chỉ cố gắng đi làm. Nhưng không được bao lâu, các cơn mệt mỏi xuất hiện. Cho tới khi ngất xỉu, đi khám thì bệnh đã nặng, phải chạy thận nhân tạo 3 ngày mỗi tuần mới có thể duy trì cuộc sống.

Chị nhớ lại: “Chồng tôi kêu nghỉ làm, nhưng lúc đó chi phí điều trị tới 7, 8 triệu đồng/tháng. Tôi ráng làm cho tới khi cân nặng của tôi chỉ còn 32kg, liên tục ngất xỉu. Lúc này, gia đình phải đi vay mượn để tôi đóng viện phí. Tôi cảm thấy tuyệt vọng, vì mình mà chồng con khổ. Phải đến 5 năm sau, tôi mới chấp nhận và sống chung với bệnh”.

Nhờ các bệnh nhân khác chia sẻ, bác sĩ hỗ trợ, khuyên nên mua bảo hiểm y tế để giảm chi phí, chị nhận ra bản thân không được xem mình là người bệnh, thì mới có thể vượt qua bệnh tật. Chị cố gắng quay lại làm việc, có được thu nhập, chị mở tiệm buôn bán nhỏ.

“Tôi bỏ qua hết suy nghĩ tiêu cực, chỉ nhắc bản thân ráng sống để ở bên chồng con. May mắn, tiệm tạp hóa của tôi được nhiều người ủng hộ. Các y, bác sĩ luôn động viên, tạo điều kiện cho tôi được hỗ trợ khi thì bánh, sữa, trái cây, tiền, lúc thì các câu lạc bộ, những buổi nói chuyện, chia sẻ. Bây giờ, không chỉ bệnh ổn định hơn, tôi còn tham gia hỗ trợ tinh thần cho bệnh nhân mới” - chị T. chia sẻ.

Tương tự, ông D.V.L. (65 tuổi, ở TPHCM) mất nhiều năm mới dám đối diện với bệnh tật. Từ trụ cột gia đình, trở thành người “được phát lương hằng tháng” từ con cái, ông trở nên mặc cảm. Từng ám ảnh về vài người bạn bị suy thận phải đi lọc máu, ông nghĩ “nếu mình bệnh chắc sẽ… uống thuốc đi luôn chứ không sống như vậy”. Thế rồi, ông bệnh thật. Ông cho biết cũng mua thuốc rồi, nhưng thấy đứa cháu ngoại 4 tuổi cứ đòi ẵm bồng, ông lại khao khát sống.

Ông tâm sự với bác sĩ, rồi hiểu ra chỉ cần tuân thủ điều trị, lọc máu định kỳ thì vẫn có thể sống với con cháu. Ông âm thầm làm theo lời bác sĩ, những cơn chóng mặt, mệt mỏi của tăng huyết áp giảm dần, người hết sưng phù, có sức trở lại qua mỗi kỳ chạy thận nhân tạo. “Ở đây, chúng tôi nhiều hoàn cảnh nhưng cùng chung suy thận nên chia sẻ đủ thứ từ công việc phù hợp, đến cách chăm sóc bản thân. 7 năm qua, tôi vừa điều trị, vừa làm việc và chăm sóc con cái chu toàn” - ông L. cho biết.

Điều trị đúng hướng, không còn là “án tử”

Điều trị suy thận mạn là hành trình dài, nhiều thử thách với người bệnh. Bởi không chỉ đối mặt với sự mệt mỏi do phải chạy thận định kỳ 2, 3 lần mỗi tuần, mà còn chịu áp lực lớn về chi phí. Cuộc sống đảo lộn còn khiến người bệnh mặc cảm, tự ti.

Thạc sĩ, bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Duy Hoài Nam - Trưởng khoa Lọc máu, Bệnh viện Nhân dân Gia Định - cho biết, không ít người bệnh từ các tỉnh xa phải đến TPHCM thuê trọ để điều trị, có người phải nghỉ việc, trở thành gánh nặng cho gia đình.

Chính vì vậy, điều trị cho bệnh nhân suy thận không chỉ về chuyên môn, sự động viên về tinh thần, mà bản thân người bệnh cũng rất kiên cường. Quan trọng, bệnh nhân tin tưởng vào nhân viên y tế, tuân thủ điều trị, chạy thận định kỳ, và không tự ý sử dụng thêm thuốc hay các sản phẩm khác. Làm đúng, người bệnh vẫn có thể đi học, đi làm bình thường.

Phó giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Bách - Trưởng khoa Thận Nhân tạo, Bệnh viện Thống Nhất - cảnh báo tình trạng suy thận đang ngày càng nhiều và trẻ hóa. Không ít bệnh nhân chỉ 20, 40 tuổi khi gặp vấn đề sức khỏe, vào bệnh viện cấp cứu đã phát hiện suy thận giai đoạn cuối, phải lọc máu định kỳ và chờ được ghép thận.

Mặc dù hiện nay chi phí chạy thận nhân tạo đã được đưa vào danh mục bảo hiểm y tế, tuy nhiên với người bệnh không có bảo hiểm thì đây là gánh nặng. Chưa kể trong lúc chạy thận nhân tạo, người bệnh còn có thể bị các biến chứng ảnh hưởng lên tim mạch, gan, xương khớp… Nếu may mắn được ghép thận, chi phí ghép cao vài trăm triệu đồng. Vì vậy, quan trọng nhất vẫn là tầm soát để sớm phát hiện, can thiệp bệnh sớm.

“Đáng nói, nhiều người chủ quan bỏ qua khám bệnh định kỳ, không chú ý ăn uống, sinh hoạt lành mạnh. Trong khi suy thận diễn tiến âm thầm, người bệnh mệt mỏi, phù nhẹ, ăn không ngon, tiểu ít… vẫn không đi khám. Cho đến khi có triệu chứng rõ ràng thì đã vào giai đoạn nặng” - bác sĩ Nguyễn Bách cho biết.

Để phòng ngừa bệnh thận, người dân cần kiểm tra sức khỏe định kỳ ít nhất mỗi năm một lần. Khi ăn uống hãy chọn sản phẩm không có nhiều muối, uống đủ nước, tăng cường ăn rau quả và vận động đều đặn 3 ngày mỗi tuần. Không ăn thức ăn nhiều dầu mỡ, hạn chế nước ngọt, nước uống có gas, rượu, bia, thuốc lá.
Với bệnh nhân mắc bệnh nền như tim mạch, huyết áp, mỡ máu… cần tuân thủ kế hoạch điều trị, lịch tái khám định kỳ. Người hay làm việc trong môi trường áp lực cao, thức khuya nhiều, thường bị các triệu chứng viêm, gia đình có người bị suy thận... cần tầm soát sức khỏe, xét nghiệm nước tiểu định kỳ để bác sĩ tư vấn, phát hiện và can thiệp sớm.

Phạm An - Nhật Huy