Lý do TPHCM chỉ giải ngân đầu tư công được khoảng 20% trong 9 tháng

Ông Phạm Tuấn Anh - đại diện Sở Kế hoạch và Đầu tư TPHCM - cho biết, việc giải ngân đầu tư công nhận được nhiều sự quan tâm của lãnh đạo thành phố. Thời gian qua, lãnh đạo UBND TPHCM đã thực hiện nhiều giải pháp để thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công.

Sở Kế hoạch và Đầu tư TPHCM đã thực hiện tham mưu lãnh đạo UBND TPHCM điều chỉnh linh hoạt kế hoạch đầu tư công để đảm bảo đủ vốn, điều tiết vốn một cách hợp lý cho các dự án, điều chuyển vốn đầu tư từ các dự án chưa có khả năng giải ngân nhanh sang các dự án có khả năng giải ngân ngay lập tức... Tuy nhiên, đến hết tháng 9/2024, tỉ lệ giải ngân đầu tư công của thành phố chỉ đạt khoảng 20%.

Ông Phạm Tuấn Anh - đại diện Sở Kế hoạch và Đầu tư TPHCM - tại buổi họp báo - Ảnh: Vũ Quyền

Đại diện Sở Kế hoạch và Đầu tư TPHCM lý giải, trong tổng số 249.000 tỉ đồng thành phố phải giải ngân trong kỳ trung hạn 2021-2025, có 49% số vốn được giao vào giữa kỳ trung hạn. Đối với các địa phương khác, toàn bộ số vốn trong kỳ trung hạn được giao vào đầu kỳ, nhưng đối với TPHCM, sau khi có Nghị quyết 98, thành phố được cấp bổ sung thêm một lượng vốn là 107.000 tỉ đồng. Số vốn được cấp thêm này được giao vào cuối năm 2023.

Đối với số vốn 142.000 tỉ đồng được giao từ đầu kỳ, tiến độ giải ngân của các dự án sử dụng phần vốn này hiện đang đạt tiến độ thời gian. Đối với những dự án sử dụng vốn 107.000 tỉ đồng được bổ sung thêm vào cuối 2023, phần lớn các dự án đó hiện đang trong quá trình triển khai thực hiện thủ tục, chưa đến thời điểm giải ngân số tiền lớn. Vì vậy, đến thời điểm này, phần vốn này chưa được giải ngân nhiều.

Trong số 79.000 tỉ đồng cần phải giải ngân trong năm nay, có khoảng 33.000 tỉ đồng là tiền giải phóng mặt bằng, chiếm khoảng 38%. Ngay từ đầu năm, thành phố đã lập kế hoạch và triển khai các thủ tục cho việc giải ngân số tiền này, dự kiến sẽ thực hiện vào quý III/2024. Tuy nhiên, việc Luật Đất đai được điều chỉnh thời điểm có hiệu lực từ 1/1/2025 thành 1/8/2024 đã ảnh hưởng trực tiếp đến việc giải ngân số vốn này. Từ đó dẫn đến phần tiền dự kiến giải ngân cho bồi thường giải phóng mặt bằng đã giải ngân rất ít.

Bên cạnh đó, những dự án thực hiện đến thời điểm phải bồi thường giải phóng mặt bằng, kể cả những dự án đã phê duyệt phương án, thành phố phải dừng lại để xem xét việc điều chỉnh lại tổng mức đầu tư, do sự tăng lên theo đơn giá của quy định mới. Điều này cũng dẫn đến việc có những dự án lớn như dự án rạch Xuyên Tâm, dự án bờ bắc kênh Đôi. Vừa qua, HĐND TPHCM đã thông qua điều chỉnh vốn cho 2 dự án trên. Chỉ tính riêng 2 dự án này đã mất khoảng 18.000 tỉ đồng, chiếm khoảng 23% tổng vốn phải giải ngân trong năm nay của thành phố.

Kênh Đôi trên địa bàn quận 8, TPHCM - Ảnh: Vũ Quyền

Ngoài ra, có những dự án hiện nay đang vướng mắc thủ tục và phải phối hợp với các bộ, ngành trung ương để giải quyết. Tổng số vốn đang bị ảnh hưởng bởi những dự án này là khoảng 10.000 tỉ đồng, chiếm 12,6 % tổng số vốn phải giải ngân.

Đặc biệt, thành phố đang điều chỉnh quy hoạch chung, dẫn đến nhiều dự án phải tạm dừng. Điều này cũng ảnh hưởng đến giải ngân khoảng 4.600 tỉ đồng, chiếm khoảng 6% tổng số vốn giải ngân.

Trong giai đoạn vừa qua, có một số quy định thay đổi. Cụ thể như quy định của pháp luật về đấu thầu, làm thay đổi quy trình, thủ tục, điều kiện hồ sơ trong quá trình lựa chọn nhà thầu. Nhiều đơn vị phải cập nhật lại, tiến hành thực hiện tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư theo quy định mới. Các dự án bị ảnh hưởng với tổng số tiền khoảng 9.400 tỉ đồng, chiếm 12% tổng số vốn phải giải ngân của thành phố.

Theo đại diện Sở Kế hoạch và Đầu tư TPHCM, có trường hợp liên quan đến thanh tra, kiểm tra, điều tra, truy tố, xét xử khiến dự án của những đơn vị này ảnh hưởng đến quy trình, thủ tục đang triển khai, tác động đến việc giải ngân. Cùng với đó là việc nhiều dự án bị thiếu cát, vật liệu xây dựng trong thời gian trước cũng làm tiến độ giải ngân bị ảnh hưởng.

Hiện lãnh đạo thành phố vẫn kiên định với kế hoạch giải ngân là 95%. Hy vọng trong khoảng thời gian còn lại của năm nay, các sở, ngành sẽ tập trung thúc đẩy để đạt được kế hoạch giải ngân đã đặt ra.

Vũ Quyền