Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI: Thể chế hóa mục tiêu lớn, mở đường cho tăng trưởng 2 con số

Khởi động tinh thần nhiệm kỳ mới

Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI diễn ra ngay sau thành công của Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, trong bối cảnh cả hệ thống chính trị đang đứng trước một đòi hỏi rất rõ. Đó là phải chuyển thật nhanh từ tinh thần của các văn kiện Đại hội XIV của Đảng và kết luận Hội nghị Trung ương 2, khóa XIV sang năng lực tổ chức thực hiện; từ khát vọng phát triển sang thiết kế thể chế; từ quyết tâm chính trị sang hiệu quả quản trị quốc gia. Vì thế, đây không chỉ là kỳ họp để “khởi động” nhiệm kỳ mới mà là kỳ họp đặt nền móng cho việc thể chế hóa những mục tiêu lớn mà Đại hội XIV đã xác lập.

Đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn

Dự kiến, Quốc hội sẽ quyết định nhiều vấn đề về tổ chức, nhân sự cấp cao của bộ máy nhà nước: bầu Chủ tịch và các Phó chủ tịch Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội; bầu Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ; quyết định cơ cấu tổ chức của Chính phủ; bầu hoặc phê chuẩn nhiều chức danh quan trọng khác của các cơ quan lập pháp, hành pháp, tư pháp, kiểm toán và quốc phòng - an ninh.

Nhân sự luôn là vấn đề hệ trọng của kỳ họp đầu nhiệm kỳ. Trong bối cảnh hiện nay, bộ máy nhà nước không chỉ cần sự ổn định mà cần năng lực kiến tạo; khả năng thích ứng với những thay đổi rất nhanh của thực tiễn. Vì vậy, người lãnh đạo không chỉ đúng vị trí mà còn cần đủ phẩm chất, bản lĩnh, tư duy cải cách và tinh thần trách nhiệm để dẫn dắt hệ thống vượt qua những điểm nghẽn, mở ra không gian phát triển, củng cố niềm tin xã hội. Với Quốc hội, điều đó càng rõ hơn, bởi chất lượng của bộ máy nhà nước không chỉ thể hiện ở tốc độ điều hành mà còn ở tính minh bạch, khả năng giải trình, năng lực phối hợp quyền lực và hiệu quả phục vụ nhân dân.

Tại kỳ họp này, Quốc hội sẽ xem xét, thông qua 8 dự án luật và 1 nghị quyết. Việc đặt công tác lập pháp vào trung tâm ngay từ kỳ họp đầu tiên của nhiệm kỳ mới cho thấy nhận thức ngày càng rõ trong việc không thể chậm trễ.

Tôi kỳ vọng, kỳ họp thứ nhất sẽ khởi động một tinh thần nghị trường mới. Đó là tinh thần của hành động thay cho trì hoãn; của chất lượng thay cho hình thức; của tranh luận chính sách đi vào thực chất; của giám sát đến cùng; của thể chế hóa kịp thời, đồng bộ và nhân văn.

Đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn (TP Hà Nội)

Gỡ khó cho bài toán tăng trưởng 2 con số

Mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong năm 2026 là thách thức lớn. Trong bối cảnh hiện nay, xung đột quốc tế vẫn diễn biến phức tạp, khó dự báo, có thể tác động sâu rộng và mạnh mẽ tới tăng trưởng toàn cầu, trong đó có Việt Nam.

Những yếu tố này đang ảnh hưởng rất lớn đến chi phí đầu vào của doanh nghiệp, đặc biệt với các ngành sử dụng nhiều nhiên liệu hóa thạch. Doanh nghiệp đang bị “bào mòn” lợi nhuận khi chi phí từ vật tư, nguyên nhiên liệu đến logistics đều tăng, tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh, từ đó ảnh hưởng môi trường kinh tế chung.

Đại biểu Quốc hội Trần Anh Tuấn

Cùng với đó, trong xu thế mới, hành vi tiêu dùng của người dân đang có sự điều chỉnh theo hướng giảm chi tiêu. Sức cầu của nền kinh tế có xu hướng suy giảm khiến doanh nghiệp gặp khó trong việc đạt mục tiêu tăng trưởng. Đây là “tác động kép”: đầu vào tăng chi phí, đầu ra giảm nhu cầu, làm gia tăng áp lực lên toàn bộ nền kinh tế. Vì vậy, dù rất tâm huyết và nỗ lực, mục tiêu tăng trưởng 2 con số mà trung ương và địa phương đặt ra vẫn là một bài toán khó.

Thực trạng này đặt ra nhiều nhiệm vụ quan trọng trong kỳ họp thứ nhất. Chúng ta cần có những quyết sách để gỡ khó cho doanh nghiệp, thúc đẩy sức mạnh nội tại để doanh nghiệp có thể tăng trưởng tốt hơn. Cụ thể như cần thảo luận, xem xét việc giảm các loại thuế liên quan đến người tiêu dùng và nhà sản xuất để hạn chế tác động đến chi phí đầu vào và hành vi tiêu dùng; tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất kinh doanh, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính; tối đa hóa các chính sách trong nước có thể chủ động để giảm thiểu tác động tiêu cực từ các yếu tố quốc tế khó kiểm soát...

Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI mang ý nghĩa đặc biệt khi không chỉ tập trung vào giải pháp trước mắt mà còn đặt ra các vấn đề mang tính dài hạn như kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm, kế hoạch tài chính quốc gia 5 năm và kế hoạch đầu tư công trung hạn 5 năm. Các quyết sách vừa cần có tính “chiến đấu” trong ngắn hạn để vượt qua khó khăn, vừa tạo nền tảng lâu dài cho mục tiêu tăng trưởng.

Do đó, tâm thế của đại biểu Quốc hội tại kỳ họp này cũng rất khác - quyết tâm cao hơn trong việc tham mưu, đóng góp trực tiếp, sát thực tiễn, nhằm cùng Chính phủ và các cơ quan điều hành đưa ra những giải pháp hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển trong bối cảnh nhiều thách thức hiện nay.

Tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội sẽ thảo luận và cho ý kiến đối với các báo cáo của Chính phủ về đánh giá bổ sung tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025, cũng như tình hình thực hiện trong những tháng đầu năm 2026.

Đại biểu Quốc hội Trần Anh Tuấn (TPHCM)

Giá nhà, giá vàng, an toàn thực phẩm sẽ lên nghị trường

Tại các phiên thảo luận của kỳ họp thứ nhất, đại biểu Quốc hội dự kiến sẽ tập trung vào những vấn đề nổi cộm của đời sống kinh tế - xã hội, như việc làm, giá nhà, giá vàng, an toàn thực phẩm… Các cơ quan của Chính phủ sẽ tiếp thu, giải trình và đề xuất các giải pháp nhằm xử lý hiệu quả những vấn đề đặt ra. Kết thúc kỳ họp, Quốc hội sẽ thảo luận, ban hành các nghị quyết chuyên đề và nghị quyết kỳ họp, trong đó xem xét, quyết định các nội dung nêu trên, bổ sung vào hệ thống giải pháp phục vụ điều hành thực tiễn.

Bà Phạm Thị Hồng Yến - đại biểu Quốc hội chuyên trách

Đối với những nội dung cần sửa đổi luật, Quốc hội sẽ giao Chính phủ nghiên cứu, trình trong thời gian sớm nhất. Với các giải pháp thuộc thẩm quyền của Chính phủ, Quốc hội sẽ giao để Chính phủ tổ chức triển khai hoặc điều chỉnh quy định pháp luật tương ứng.

Ngoài ra, Quốc hội sẽ xem xét thông qua các nghị quyết quan trọng liên quan đến định hướng phát triển đất nước trong 5 năm tới. Đây là những quyết sách có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mang tính định hướng chiến lược đối với sự phát triển của đất nước trong giai đoạn tới.
Trên cơ sở đó, Quốc hội sẽ xác định các mục tiêu, chỉ tiêu và giải pháp cụ thể nhằm đảm bảo phát triển nhanh và bền vững, phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GDP bình quân từ 10% trở lên, đồng thời giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế.

Bà Phạm Thị Hồng Yến - đại biểu Quốc hội chuyên trách của Ủy ban Kinh tế và Tài chính

Minh Quang