Khai phá “mỏ vàng” kinh tế từ thần tượng

Minh chứng từ thế giới

Vài năm gần đây, cộng đồng người hâm mộ (fandom) đã chứng minh sức mạnh tạo ra nguồn thu khổng lồ. Người hâm mộ của Taylor Swift đã chi khoảng 260,8 triệu USD cho vé concert, hàng lưu niệm, bộ sưu tập trong năm 2025, cao hơn bất kỳ fandom nào khác được khảo sát.

Đen Vâu sở hữu cộng đồng người hâm mộ hùng hậu và văn minh - ẢNH: DIỄM MI

Tour lưu diễn của nhóm Coldplay cũng thu hút hàng triệu lượt mua hàng hóa và vé sự kiện, tạo ra nguồn doanh thu đáng kể bên cạnh thu nhập từ nhạc số hay album. Các nghiên cứu thị trường cũng cho thấy cộng đồng người hâm mộ K-pop là một nguồn lực kinh tế khổng lồ. Ví dụ, người hâm mộ của BTS có mức chi trung bình khoảng 1.422 USD/năm cho album, vật phẩm lưu niệm và vé đêm nhạc, góp phần tạo ra hàng tỉ USD doanh thu cho ngành âm nhạc Hàn Quốc.

Không dừng lại ở âm nhạc, fandom còn thúc đẩy doanh thu cho các thương hiệu, sự kiện và các nền tảng giải trí khác (phim ảnh, game...). Các hội chợ fan, lễ hội cosplay, sự kiện gặp gỡ người hâm mộ… đều trở thành những sản phẩm kinh tế thực thụ, mở ra các mô hình kinh doanh mới cho nghệ sĩ và cả doanh nghiệp sáng tạo.

Các tour diễn quy mô lớn của Taylor Swift hay Blackpink mang lại doanh thu trực tiếp từ vé và hàng hóa, đồng thời tác động đến kinh tế địa phương. Không ít thành phố nơi tour diễn này ghé qua ghi nhận tăng trưởng doanh thu từ chi tiêu du lịch, ăn uống, dịch vụ, tạo đòn bẩy kinh tế đáng kể trong thời gian sự kiện diễn ra.

Cơ hội lớn nhưng cần định hướng

Ở Việt Nam, khái niệm fandom và kinh tế fandom còn khá mới nhưng nền công nghiệp âm nhạc cùng văn hóa giải trí trong nước đang cho thấy những tín hiệu đáng chú ý. Mới đây, trong báo cáo của Đại học RMIT Việt Nam, dẫn số liệu từ hãng nghiên cứu thị trường toàn cầu Statista cho thấy thị trường nhạc số Việt Nam đạt doanh thu hơn 1.370 tỉ đồng trong năm 2025, tăng gần 9% so với năm trước.

HIEU THU HAI giữa “rừng” người hâm mộ tại các đêm nhạc Anh trai say hi. Ảnh: BTC

Theo ông Đinh Bá Thành - Chủ tịch DatVietVAC, đơn vị đứng sau Anh trai say hi, Em xinh say hi - bước tiếp theo trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa là chuyển từ nghe - nhìn thành tiêu dùng sản phẩm. “Vài năm nữa, ngoài khai thác nội dung, nhiều doanh nghiệp trong nước sẽ bước vào lĩnh vực thương mại. Ở nhiều quốc gia, nghệ sĩ sở hữu cộng đồng người hâm mộ đông đảo. Họ bán các sản phẩm như ly, áo và tổ chức những buổi gặp gỡ người hâm mộ. Nguồn lợi thu về từ việc thương mại hóa hình ảnh nghệ sĩ không hề nhỏ” - ông nói.

Chia sẻ của ông Đinh Bá Thành hoàn toàn có cơ sở bởi các đêm nhạc quy mô lớn như Anh trai say hi, Anh trai vượt ngàn chông gai không chỉ thu hút lượng khán giả hâm mộ đông đảo mà còn tạo doanh thu đáng kể từ vé, quảng cáo và dịch vụ liên quan. Bên cạnh đó, các fandom ở Việt Nam ngày càng hoạt động chuyên nghiệp hơn, đôi khi tự tổ chức hoạt động cho thần tượng. Những hoạt động trên tuy chưa được thống kê chính thức nhưng cho thấy một hướng phát triển mới của fandom trong nước: không chỉ là theo dõi nghệ sĩ đơn thuần mà còn là một lực lượng thúc đẩy kinh tế.

Thị trường âm nhạc và fandom ở Việt Nam nhiều tiềm năng nhưng hiện tại, dữ liệu doanh thu chưa được thống kê rõ ràng. Do đó, các doanh nghiệp, nhà quản lý có thể gặp khó khăn vì thiếu dữ liệu hoạch định chiến lược dài hạn. Để kinh tế xoay quanh thần tượng phát triển, các bên liên quan (nghệ sĩ, công ty giải trí, nhà quản lý, chính quyền) cần nhìn nhận fandom là lực lượng kinh tế tiềm năng, cần được định hướng, khai thác bền vững, minh bạch. Khi đó, mỏ vàng fandom sẽ trở thành một trong những động lực chính thúc đẩy ngành giải trí và kinh tế phát triển, góp phần vào công nghiệp văn hóa.

An Trịnh