Giải mã lý do nguy cơ ung thư vú tăng mạnh theo tuổi tác

02/05/2026 - 06:16

PNO - Các nhà khoa học vừa công bố bản đồ mô vú chi tiết nhất từ trước đến nay, qua đó giải mã lý do tại sao nguy cơ ung thư vú lại tỉ lệ thuận với tuổi tác.

Dù các ca ung thư vú đang có dấu hiệu trẻ hóa, sự thay đổi cấu trúc mô theo tuổi tác được cho là nguyên nhân chính dẫn đến căn bệnh này - Ảnh: Getty Images
Dù các ca ung thư vú đang có dấu hiệu trẻ hóa, sự thay đổi cấu trúc mô theo tuổi tác được cho là nguyên nhân chính dẫn đến căn bệnh này - Ảnh: Getty Images

Môi trường lý tưởng cho tế bào ung thư

Một nghiên cứu mới do nhóm tác giả từ Đại học Cambridge (Anh) và Đại học British Columbia (Canada) thực hiện đã xây dựng thành công bản đồ mô vú với quy mô hơn 3 triệu tế bào.

Công trình này tiết lộ rằng khi phụ nữ già đi, đặc biệt là trong giai đoạn mãn kinh, mô vú trải qua những biến đổi sâu sắc, vô tình tạo nên một môi trường thuận lợi cho các tế bào ác tính nảy nở và lan rộng.

Dù ung thư vú đang có xu hướng trẻ hóa, phần lớn các ca bệnh vẫn được chẩn đoán ở phụ nữ trên 50 tuổi. Các nhà khoa học giải thích rằng ngoài việc tích tụ các đột biến di truyền theo thời gian, chính sự lão hóa của cấu trúc mô vú đã đóng vai trò "tiếp tay" cho căn bệnh này.

Dựa trên việc phân tích mẫu mô từ 527 phụ nữ ở nhiều độ tuổi, nghiên cứu nhận thấy số lượng tế bào biểu mô, tế bào miễn dịch và tế bào đệm đều sụt giảm nghiêm trọng theo thời gian. Cấu trúc vú cũng biến đổi hoàn toàn khi các tiểu thùy sản xuất sữa co lại hoặc biến mất, các mạch máu giảm dần trong khi tế bào mỡ lại tăng lên.

Đáng chú ý, nhóm tế bào miễn dịch và tế bào đệm có xu hướng di chuyển ra xa các tế bào biểu mô. Sự thay đổi khoảng cách này tạo ra những lỗ hổng trong hệ thống bảo vệ, giúp tế bào ung thư dễ dàng thoát khỏi sự kiểm soát và di căn sang những vùng khác.

Hệ miễn dịch thay đổi ở tuổi xế chiều

Sự khác biệt về khả năng phòng vệ giữa mô vú trẻ và già là rất rõ rệt. Ở phụ nữ trẻ, mô vú chứa nhiều tế bào lympho B và lympho T hoạt động mạnh mẽ, đóng vai trò như những "chiến binh" phát hiện và tiêu diệt tế bào lạ ngay khi chúng mới xuất hiện.

Ngược lại, ở phụ nữ lớn tuổi, các tế bào bảo vệ này thưa thớt dần. Thay vào đó là sự gia tăng của đại thực bào M2, một loại tế bào miễn dịch có liên quan đến việc thúc đẩy quá trình phát triển của khối u.

Những thay đổi này tạo ra một môi trường viêm nhiễm kéo dài, khiến hệ thống miễn dịch kém hiệu quả trong việc kìm hãm ung thư và trở nên "dễ dãi" hơn với việc hình thành các khối u ác tính.

Nghiên cứu xác định giai đoạn cuối những năm 40 tuổi, tương ứng với thời kỳ mãn kinh, là cột mốc xảy ra những biến đổi mô học mạnh mẽ nhất.

Trong báo cáo đăng trên tạp chí Nature Aging, nhóm tác giả nhấn mạnh rằng tốc độ lão hóa mô vú ở mỗi cá nhân là khác nhau, và chính sự khác biệt này có thể là yếu tố quyết định mức độ nguy cơ ung thư ở mỗi người phụ nữ.

Nghiên cứu mở ra hy vọng mới trong việc hiểu rõ hơn về cơ chế bệnh sinh để có những biện pháp tầm soát và can thiệp hiệu quả hơn cho phụ nữ theo từng độ tuổi.

Ngọc Hạ (theo Science Alert)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI