Cuối năm, bệnh nhân khám tim mạch gia tăng do stress

Biểu hiện bằng các cơn đau thắt ngực

Cách đây vài ngày, bác sĩ Giang Minh Nhật đã khám cho bệnh nhân tên P.V.H. - 58 tuổi, ngụ phường Bình Quới, TPHCM. Ông H. có tiền sử bệnh mạch vành, trong 2 tuần gần đây, tần suất các cơn đau thắt ngực tăng lên. Trong tuần gần nhất, ông phải chịu đựng từ 2-5 cơn đau mỗi ngày.

Bác sĩ Giang Minh Nhật khám cho bệnh nhân mắc bệnh tim mạch - Ảnh: M.T.

Khi gặp bác sĩ, ông H. chia sẻ mình đang đối mặt với áp lực kinh tế rất lớn. Ông là chủ cơ sở kinh doanh trong lĩnh vực thời trang, may mặc. Cận tết nhưng doanh thu bán lẻ của cửa hàng rất chậm, áp lực về lương, thưởng cuối năm cho nhân viên như tảng đá đè nặng. Mỗi tối, ông H. chỉ ngủ chập chờn được khoảng 3 tiếng. Trong khi đó, nhà cửa đã thế chấp để lấy vốn kinh doanh, nay sắp đến hạn đáo nợ ngân hàng mà chưa tìm ra cách xoay xở. Suy nghĩ quá nhiều đã làm sức khỏe ông suy kiệt, kéo theo sự gia tăng của các cơn đau ngực.

Còn chị N.T.V. - 49 tuổi, ngụ phường Cầu Kiệu, TPHCM - cũng được phát hiện có bất ổn về tim mạch sau vài tuần căng thẳng cùng cực. Chị V. chia sẻ, dường như mọi xui xẻo, trúc trắc đang đổ ập cùng lúc vào cuộc đời mình. Chị công tác lâu năm trong một cơ quan, cuối năm xảy ra biến cố, đơn vị đang gắn bó chuẩn bị giải thể. Thêm vào đó, điểm tựa hậu phương tưởng chừng vững chắc cũng sụp đổ. Chị và chồng vừa ly hôn cách đây 1 tháng, mỗi người nuôi 1 đứa con...

Chị V. đến Bệnh viện Nhân dân Gia Định khám vì triệu chứng mệt mỏi và khó thở. Sau khi thực hiện các xét nghiệm, siêu âm, bác sĩ Giang Minh Nhật phát hiện chị mắc căn bệnh gọi là “trái tim tan vỡ” (Takotsubo Cardiomyopathy). Đối với người mắc hội chứng này, nếu không được can thiệp kịp thời khi bệnh diễn tiến nặng, tỉ lệ tử vong có thể lên tới 10%. Phương pháp can thiệp cho chị V. là điều trị tình trạng suy tim, phối hợp với các bác sĩ tâm lý để ổn định tinh thần.

Ngoài ra, Bệnh viện Nhân dân Gia Định cũng ghi nhận rải rác các trường hợp phải vào cấp cứu vì nhồi máu cơ tim trong thời điểm cuối năm. Một số bệnh nhân chia sẻ yếu tố thúc đẩy bệnh tình khởi phát chính là một cơn sốc tâm lý do biến cố trong cuộc sống. Trung bình, bệnh viện ghi nhận vào quý cuối năm, mỗi tháng 1-2 trường hợp bị stress nặng đến mức gây tổn thương cơ tim.

Cơ chế tác động của stress lên tim mạch

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), làm việc trên 55 giờ mỗi tuần làm tăng đáng kể nguy cơ đột quỵ và bệnh tim mạch. Stress kéo dài khiến cơ thể liên tục tiết hoóc môn adrenaline và cortisol, làm tim đập nhanh, huyết áp tăng và gây viêm mạn tính. Từ đó dẫn đến xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.

Theo các bác sĩ, căng thẳng quá mức xảy ra phổ biến là trong thời điểm cuối năm khi mọi người đều phải chạy đua để hoàn thành tiến độ công việc. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ giữa stress với trục thần kinh nội tiết, làm tăng các phản ứng viêm và gây rối loạn chức năng mạch máu trong cơ thể. Stress tác động tiêu cực đến nữ giới nhiều hơn nam giới. Bởi ngoài công việc và các mối quan hệ xã hội, phụ nữ còn phải lo toan gia đình, con cái, cùng với sự thay đổi nội tiết tố trong chu kỳ kinh nguyệt hay giai đoạn tiền mãn kinh, mãn kinh.

Stress được chia làm 2 dạng cấp tính và mạn tính. Nếu stress cấp tính, tình trạng chỉ xảy ra khoảng 1-2 tuần, sau đó bệnh nhân có thể tự điều chỉnh trạng thái tâm lý ổn định như bình thường. Nếu những bất ổn như mất ngủ, rối loạn giấc ngủ, lo âu kéo dài từ ngày này qua tháng nọ, stress đã trở thành mạn tính. Bệnh nhân có nguy cơ bị gia tăng các yếu tố ảnh hưởng đến tim mạch.

Stress kéo dài có thể làm bệnh mạch vành, suy tim trở nặng, biểu hiện bằng các cơn đau thắt ngực tăng. Huyết áp của bệnh nhân cũng khó kiểm soát, thường xuyên bị tăng huyết áp. Stress còn có thể gây ra các bệnh cơ tim, như hội chứng “trái tim tan vỡ”, làm tăng các biến cố tim mạch nghiêm trọng.

Đáng lưu ý, nam giới khi bị áp lực, lo nghĩ nhiều thường có xu hướng hút thuốc lá nhiều hơn, từ đó làm các bệnh về tim mạch gia tăng. Khi stress, chúng ta cũng thường chán chường, ít vận động thể lực, giấc ngủ bị rối loạn. Đây cũng là một trong các nguyên nhân gây bóc tách động mạch vành thứ phát. Các chuyên gia tim mạch khuyến cáo người dân cần chủ động giảm tải áp lực tinh thần cho bản thân để tránh khởi phát bệnh về tim mạch, cũng như ngăn chặn bệnh tim mạch sẵn có tiến triển nặng.

Khi quá căng thẳng, bác sĩ Giang Minh Nhật khuyên rằng: “Hãy tạm gác mọi lo toan, ưu tiên vận động thể lực. Người có bệnh tim mạch nên đi bộ 150 phút mỗi tuần. Cố gắng đi bộ đều đặn mỗi ngày hoặc cách ngày. Đảm bảo ăn uống dinh dưỡng đầy đủ để có sức khỏe. Tinh thần minh mẫn sẽ giúp tìm ra cách giải quyết vấn đề của bản thân. Đừng để những lo toan, áp lực bào mòn sức khỏe. Phải khỏe mạnh mới vượt qua được những thách thức trong cuộc sống”.

Thanh Huyền