Chỉnh trang đô thị không thể một công thức cho mọi công trình

Ngày 4/2, Sở Văn hóa và Thể thao (VHTT) TPHCM tổ chức cuộc họp với các bên liên quan nhằm tiếp thu ý kiến, trao đổi và tìm kiếm phương án phù hợp cho công tác chỉnh trang đô thị trên địa bàn thành phố.

Cuộc họp có sự tham gia của đại diện các hội chuyên ngành, gồm Hội Di sản văn hóa, Hội Kiến trúc sư, Hội Mỹ thuật TPHCM, xoay quanh 2 công trình đang nhận được nhiều sự quan tâm của dư luận là chợ Bến Thành và Hồ Con Rùa.

Các chuyên gia cho rằng, nên sơn lại mái chợ theo gam đỏ nâu trầm, tiệm cận màu gốc cho chợ Bến Thành - Ảnh: Nguyễn Văn

Tại cuộc họp, lãnh đạo các hội chuyên ngành đều thống nhất quan điểm, việc các doanh nghiệp, đơn vị tư nhân tham gia cùng thành phố trong công tác chỉnh trang đô thị là chủ trương nhân văn, đáng trân trọng, góp phần cải thiện diện mạo các công trình công cộng. Tuy nhiên, phương pháp thực hiện, cách tiếp cận và mức độ can thiệp đối với từng công trình cụ thể cần được cân nhắc kỹ lưỡng, đặc biệt với những địa điểm mang giá trị lịch sử, văn hóa và ký ức đô thị.

Bà Phạm Dương Mỹ Thu Huyền - Phó chủ tịch Thường trực Hội Di sản văn hóa TPHCM - cho biết, chợ Bến Thành là di tích cấp thành phố, vì vậy mọi hoạt động chỉnh trang không được làm ảnh hưởng đến kết cấu công trình. Trong đó, phần mái chợ là bộ phận cấu thành di tích, việc thay đổi màu sắc hay can thiệp kỹ thuật đều cần có ý kiến chấp thuận của cơ quan quản lý nhà nước và hội đồng tư vấn chuyên môn.

Bà Phạm Dương Mỹ Thu Huyền - Phó chủ tịch Thường trực Hội Di sản văn hóa TPHCM - góp ý tại cuộc họp - Ảnh: Thanh Tâm

Theo bà, việc chỉnh trang chợ Bến Thành có tính đặc thù, không thể áp dụng cách làm tương tự các hạng mục cảnh quan trên trục đường Lê Lợi đã triển khai trước đó. Hồ Con Rùa cũng là không gian gắn liền với ký ức của nhiều thế hệ người dân thành phố, do đó cần có những tính toán thận trọng.

“Ngay cả những công trình chưa được xếp hạng di tích như Thương xá Tax hay Bưu điện TPHCM, trước đây khi chỉnh trang cũng đều có sự cân nhắc, điều chỉnh phù hợp về màu sắc để không làm mất dấu ấn đô thị” - bà Huyền nêu ý kiến.

Chủ tịch Hội Kiến trúc sư TPHCM Nguyễn Trường Lưu cho rằng, chủ trương làm đẹp đô thị là cần thiết, song mỗi công trình có đặc điểm riêng, không thể áp dụng một công thức chung. Đối với chợ Bến Thành, màu mái hiện tại theo ông là chưa thực sự phù hợp với tổng thể kiến trúc và không gian xung quanh. Giải pháp được đề xuất là sơn lại mái chợ theo gam đỏ nâu trầm, tiệm cận màu gốc, tránh các sắc đỏ tươi dễ gây “lệch tông” trong cảnh quan đô thị.

Với khu vực quảng trường trước chợ Bến Thành, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư TPHCM đề nghị trả lại nguyên trạng mặt đường nhựa, thay vì can thiệp sâu vào bề mặt quảng trường. Để tạo điểm nhấn cảnh quan, thành phố có thể linh hoạt sử dụng các chậu hoa, tiểu cảnh, vật dụng trang trí phù hợp theo từng mùa, từng dịp lễ, tết.

Lãnh đạo các hội chuyên ngành tại TPHCM cho rằng cần trả lại màu sắc nguyên bản cho Hồ Con Rùa - Ảnh: Nguyễn Văn

Riêng khu vực Hồ Con Rùa, KTS Nguyễn Trường Lưu nhận định đây là công trình đánh dấu một giai đoạn phát triển đô thị, được xây dựng theo lối bê tông trần nhằm thể hiện màu sắc vật liệu. Các vành đai quanh hồ được cấu thành từ đá, gốm, vì vậy việc sơn phủ là không phù hợp. “Góp ý của tôi là cần rửa sạch lớp sơn hiện có, trả lại màu sắc nguyên bản cho Hồ Con Rùa, đồng thời sơn lại mái chợ Bến Thành theo màu gốc” - ông Lưu nói.

Cùng quan điểm, Chủ tịch Hội Mỹ thuật TPHCM Nguyễn Xuân Tiên cho biết, trong phương án chỉnh trang được phê duyệt, chợ Bến Thành giữ nguyên màu sắc gốc, không có họa tiết sóng nước phía trước; còn phương án chỉnh trang Hồ Con Rùa cũng nêu rõ chỉ sơn màu trắng, xám, không có nội dung sơn màu xanh. Theo ông Tiên, cần cạo bỏ toàn bộ lớp sơn đã phủ, trả lại diện mạo nguyên bản cho công trình.

“Vấn đề không nằm ở đẹp hay xấu, mà là giữ được dấu ấn của một thời kỳ phát triển đô thị. Để rút kinh nghiệm, với các công trình tương tự trong tương lai, thành phố nên có hội đồng tư vấn chuyên môn về di sản, mỹ thuật, kiến trúc ngay từ đầu” - Chủ tịch Hội Mỹ thuật TPHCM nhấn mạnh.

Thanh Tâm