“Ca dương tính” đầu tiên bùng phát từ CDC Hà Nội

Vậy là sau lời cảnh báo “không loại trừ có các sai sót của các đơn vị mua sắm” của Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Đức Chung, chiều ngày 22/4, “ổ dịch” tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) TP. Hà Nội, thuộc Sở Y tế Hà Nội đã bùng phát với những “ca dương tính” đầu tiên. 

Giám đốc CDC Hà Nội Nguyễn Nhật Cảm cùng các thuộc cấp, doanh nghiệp đồng phạm bị khởi tố để điều tra về tội vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng, theo đó các bị can đã cấu kết, móc ngoặc, thông đồng, nâng khống giá mua sắm bộ thiết bị xét nghiệm COVID-19. 

Các đối tượng đã bị C03 khởi tố, bắt tạm giam

Ngày 30/1, tức cách đây gần ba tháng, tại cuộc họp về phòng, chống dịch COVID-19 vừa mới bùng phát, khi Hà Nội chưa ghi nhận trường hợp nào mắc COVID-19, ông Nguyễn Nhật Cảm đã cảnh báo: dịch bệnh nguy hiểm này có thể kéo dài từ 3-5 tháng nên cần sự nỗ lực của toàn bộ hệ thống chính trị thì mới khống chế được bệnh. CDC Hà Nội cũng là nơi tiếp nhận sớm toàn bộ quy trình xét nghiệm SARS-CoV-2 từ Tổ chức Y tế thế giới, với kết quả xét nghiệm nhanh nhất trong sáu tiếng đồng hồ. 

Nhìn thấy trước diễn biến phức tạp, nguy hiểm của dịch bệnh; và tất nhiên, là một bác sĩ, tiến sĩ chuyên ngành, ông Cảm càng thấu rõ quy trình phòng, chống bệnh truyền nhiễm, trong đó xét nghiệm các mẫu bệnh phẩm nghi ngờ nhiễm bệnh để chẩn đoán nhanh, tiến hành phân lập ca bệnh, cách ly, điều trị…

Phương pháp PCR - Polymerase Chain Reaction: phản ứng tổng hợp chuỗi là một kỹ thuật về sinh học phân tử, được sử dụng nhằm khuếch đại gen, xác định được số lượng của phân tử ADN đích trong virus gây bệnh. Với PCR thông thường, sản phẩm chỉ được xác định khi phản ứng đã kết thúc; còn với Realtime PCR, gen được khuếch đại và phát hiện ngay trong thời gian thực (đang diễn ra), toàn bộ quy trình được lập trình và máy móc hóa nên việc đọc kết quả sẽ tốt hơn, lại giảm thiểu tối đa nguy cơ ngoại nhiễm, dẫn tới mức độ sai sót (trong chẩn đoán) càng nhỏ. 

Oái oăm thay, máy móc thì cố gắng để đạt tính nhạy, chính xác và đặc hiệu hơn; còn con người - kẻ điều khiển máy móc thì “nỗ lực” khuất tất, sai số, biến dạng đi. Độ khuếch đại gen lại ứng vào ông tiến sĩ, phó giáo sư Cảm bằng trò “khuếch đại” số tiền lên tới bạc tỷ, “khuếch tán” mua sắm trước diễn biến dịch bệnh kéo dài những 3-5 tháng. Mặc cho cả “sự nỗ lực của toàn hệ thống chính trị”, từ Chính phủ đến chính quyền các địa phương cùng các lực lượng nơi tiền tuyến lẫn hậu phương và toàn dân, nơi mang danh “kiểm soát bệnh tật” lại chính là nơi bùng phát, lây nhiễm cái căn bệnh gian lận, biển thủ, tham ô…

Có một thực tế không thể chối cãi, tiêu cực trong lĩnh vực mua sắm thiết bị vật tư, không riêng gì ngành y tế đã và đang tồn tại, len lỏi và bám tận gốc rễ trong cả người mua lẫn kẻ bán. Nói không ngoa, chuyện nâng khống giá mua sắm thiết bị ở CDC Hà Nội lần này không phải bất thường gì cho lắm, cái bất lương và bất nhân ở chỗ là nó “khống” ngay trong lúc dịch bệnh. Có lẽ, cái thói quen xấu xa, một kiểu “phản xạ có điều kiện” đã thành thông thường khiến những kẻ trong cuộc cũng quên bẵng đi là đang trong tâm dịch; hoặc xập xí xập ngầu nâng lên đặt xuống ngay giữa lúc “chống dịch như chống giặc”. 

Đọc trên các báo, nào mỗi chỉ Hà Nội, CDC Quảng Ngãi cho biết đã được tỉnh ủy ký quyết định bố trí bảy tỷ đồng mua sắm vật tư y tế tiêu hao, phương tiện bảo hộ và chống nhiễm khuẩn, hóa chất phòng chống dịch. Quảng Nam thì phê duyệt 63 tỷ đồng mua sắm trang thiết bị y tế giám sát phòng chống dịch, trong đó có hệ thống Realtime PCR. Quảng Ninh dự trù trang thiết bị phòng chống dịch cho CDC tỉnh nhà trong tình huống bệnh nhân gia tăng, với hệ thống máy xét nghiệm, tách chiết có báo giá lên tới 17 tỷ đồng, cao gấp 4-5 lần so với giá thị trường. 

Đường đi lẫn cơ chế lây nhiễm của biến chủng virus corona mới vẫn mù mịt. Giới khoa học vẫn đang mày mò nơi phòng thí nghiệm. Số lây nhiễm lẫn ca tử vong vẫn chưa dừng lại - trên toàn cầu. Còn tại đây, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội, có những kẻ to khỏe lại phát bệnh mất-kiểm-soát bởi lòng tham vô độ. 

Ái Mỹ