Báo Xuân trong thời đại số

Triển lãm ghi nhận và tôn vinh truyền thống các giai phẩm Xuân xưa và nay - một thể tài báo chí mang đậm giá trị văn hóa truyền thống, có ý nghĩa đặc biệt đối với đời sống nghề nghiệp của báo chí hiện đại.

Qua đó, sự kiện khẳng định sức sống bền bỉ cùng quá trình vận động và tiến hóa không ngừng của nền báo chí Việt Nam trên hành trình bảo tồn những giá trị văn hóa cốt lõi, đồng thời hội nhập mạnh mẽ với thời đại số để tiếp cận thế hệ độc giả trẻ.

Phó tổng biên tập Nhà xuất bản Tổng hợp TPHCM Trần Đình Ba chia sẻ tại buổi khai mạc triển lãm - Ảnh: Phương Nhã

Tại bàn tròn giao lưu Báo Xuân tiến bước thời đại số, ông Trần Đình Ba - Phó giám đốc, Phó tổng biên tập Nhà xuất bản Tổng hợp TPHCM - cho biết: “Hiện nay, với việc làm báo thời gian thực và sự phát triển của báo chí số, công tác lưu trữ tại các cơ sở đã có nhiều chuyển biến tích cực. Nhờ nguồn tư liệu phong phú mà việc tìm hiểu báo chí xưa trở nên thuận lợi hơn. Tuy nhiên, không phải tờ báo nào cũng còn được lưu giữ đầy đủ”.

Một điểm nhấn của triển lãm là không gian trưng bày Bìa báo Xuân qua nửa thế kỷ, được số hóa và tuyển chọn tiêu biểu từ nhiều cơ quan báo chí như Sài Gòn Giải Phóng, Tuổi Trẻ, Thanh Niên, Người Lao Động, Giác Ngộ, Công giáo & Dân tộc…

Các bìa báo xuân của Phụ nữ Tân văn được trưng bày tại triển lãm - Ảnh: Phương Nhã

Bìa báo xuân của Sài Gòn Giải Phóng được thiết kế sinh động, bắt mắt - Ảnh: Phương Nhã

Ấn phẩm báo xuân được ra mắt đầu tiên tại Việt Nam vào năm 1918 - Ảnh: Phương Nhã

Chia sẻ về quá trình số hóa báo chí, nhà báo Lê Hữu Tuấn - Phó tổng biên tập báo Công giáo & Dân tộc - nhận định: “Với tôi, việc hệ thống và số hóa toàn bộ báo chí giống như làm lại kho sử liệu cho hậu thế. Người trẻ hôm nay khó có thể hình dung đời sống trong thời bao cấp ra sao nếu không có báo chí. Nhưng khi được số hóa, những tư liệu trở nên dễ tiếp cận hơn rất nhiều. Đây là một mặt tích cực rõ rệt của công việc này”.

Ông Lê Hữu Tuấn cũng cho rằng số hóa báo chí mang lại nhiều hỗ trợ thiết thực cho hoạt động của báo chí, khi có ý kiến từng nhận định rằng quá trình này đã giúp giảm khoảng 30% khối lượng công việc của nhà báo hiện đại. “Tôi cho rằng nhận định này là đúng”- ông nhấn mạnh.

Nhà báo Lê Hữu Tuấn chia sẻ về công tác số hóa báo chí trong thời đại mới - Ảnh: Phương Nhã

Bên cạnh đó, triển lãm còn bố trí kệ đọc giai phẩm báo Xuân Bính Ngọ 2026, phục vụ công chúng đọc miễn phí tại chỗ với hơn 20 ấn phẩm báo Xuân mới nhất từ các cơ quan báo chí Trung ương và địa phương, gồm Nhân Dân, Tiền Phong, Sài Gòn Giải Phóng, Tuổi Trẻ, Thanh Niên, Người Lao Động, Phụ Nữ TPHCM, Mực Tím, Nhi Đồng…

Triển lãm thu hút nhiều khách tham quan, đặc biệt là các bạn trẻ, học sinh sinh viên - Ảnh: Phương Nhã

Là người nhiều năm sưu tầm báo Xuân bản in truyền thống lẫn bìa báo Xuân trên nền tảng số, tác giả Trung Nghĩa bày tỏ: “Triển lãm Báo Xuân tiến bước thời đại số góp phần tái hiện ký ức truyền thống báo Xuân qua nhiều giai đoạn lịch sử, truyền cảm hứng cho những bạn trẻ gen Z, sinh viên học sinh thấu hiểu những trang báo Xuân không chỉ là ấn phẩm mà là ký ức, di sản văn hóa cộng đồng xã hội và cả tương lai với các định dạng số hóa dễ dàng tiếp cận mọi độc giả trên đa nền tảng”.

Tác giả Trung Nghĩa (bìa phải) và Á hậu quốc tế Thúy Vân (thứ 2 từ phải qua) tại ngày khai mạc triển lãm Báo Xuân tiến bước thời đại số - Ảnh: Phương Nhã

Á hậu Quốc tế Thúy Vân - Đại sứ Văn hóa đọc TPHCM giai đoạn 2023-2024 - chia sẻ rằng báo chí luôn giữ vị trí đặc biệt trong đời sống của cô. Báo chí đối với cô không chỉ là kênh tiếp nhận tri thức mà còn là nơi lưu giữ kỷ niệm. Đến khi bước vào hành trình nghiên cứu văn hóa, những trang báo ấy tiếp tục trở thành nguồn tư liệu quý giá, đồng hành cùng cô trong quá trình tìm hiểu và khám phá các giá trị văn hóa xã hội.

Phương Nhã