Vùng hạ lưu Thủy điện Sông Ba Hạ hồi sinh

Xóm Bãi Điều sau những ngày lũ dữ

Khác hẳn bức tranh hoang tàn sau trận lũ lịch sử cuối tháng 11/2025, những ngày này, xóm Bãi Điều (thôn Đông Hòa, xã Sơn Hòa, tỉnh Đắk Lắk) đang dần hồi sinh.

Trên những con đường từng đặc quánh bùn non và rác thải, giờ chỉ còn lại những vệt nắng trải dài, lối đi đã thông thoáng để người dân và phương tiện qua lại. Nơi những mái nhà từng bị dòng nước dữ quật đổ, chỉ còn trơ nền đất lạnh lẽo, nay những căn nhà mới đã mọc lên.

Khu vực hạ lưu thủy điện Sông Ba Hạ sau gần 2 tháng xả lũ lịch sử

Những căn nhà mới là điểm tựa vững chắc cho nhiều hộ dân xóm Bãi Điều

Trong căn nhà vừa được bàn giao từ “Chiến dịch Quang Trung”, bà Nguyễn Thị Hương (sinh năm 1965, thôn Đông Hòa) tiếp chúng tôi với ánh mắt ánh lên niềm hạnh phúc.

Cầm tờ lịch Tết còn mới tinh, bà chậm rãi kể về những ngày kinh hoàng khi lũ dữ tràn về: “Khi nước dâng lên quá nhanh, 4 người trong gia đình tôi chỉ kịp bỏ lại tất cả để chạy thoát thân. Vài ngày sau, chúng tôi quay về thì căn nhà đã sập hoàn toàn, mọi thứ trong nhà trôi theo dòng nước. Nhìn cảnh ấy, tôi chỉ biết khóc đến cạn nước mắt, không biết đến bao giờ mới có thể dựng lại được mái nhà khác”.

Trong lúc tuyệt vọng nhất, gia đình bà Hương cùng nhiều hộ dân ở Bãi Điều đã nhận được sự hỗ trợ kịp thời từ Đảng, Nhà nước và các lực lượng chức năng. Sau khoảng 1 tháng thi công, căn nhà chống lũ kiên cố được bàn giao cho gia đình bà.

Bà Nguyễn Thị Hương trong căn nhà vừa được đưa vào sử dụng

Cách đó không xa, trong căn nhà vừa hoàn thiện, chị Bạch Thị Thừa (sinh năm 1981) cũng đang tất bật thu dọn, trang hoàng lại không gian sống để chuẩn bị đón tết Nguyên đán 2026.

“Xóm Bãi Điều nằm ở vùng hạ lưu Thủy điện Sông Ba Hạ. Năm nào mưa lũ về cũng ngập, nhưng chưa bao giờ chứng kiến sự tàn phá khủng khiếp của thiên tai như lần này. Những ngày đầu sau lũ, nhìn nhà cửa đổ sập, đường sá và ruộng đồng ngập trong bùn đất, rác, mọi người chỉ biết bất lực đứng nhìn. Vậy mà, nhờ sự quan tâm kịp thời của Đảng, Nhà nước và các lực lượng chức năng, nhiều bà con như tôi lại có được mái nhà mới” - chị Thừa nói.

Ở cuối xóm, trong căn nhà còn thơm mùi xi măng, ông Phạm Văn Hòa (sinh năm 1967) lặng lẽ cúi nhặt nồi xoong, thau chậu rửa sạch, xếp lại vào góc bếp. Lau đi những giọt mồ hôi trên trán, ông cho biết, có được mái nhà vững chãi che mưa che nắng, bà con nơi đây mới dám yên tâm quay lại ruộng đồng, từng bước gây dựng lại cuộc sống.

Niềm vui ấy càng đầy đặn hơn khi người dân nơi đây được các cơ quan, đơn vị, nhà hảo tâm trao tặng nhiều đồ vật thiết yếu như nồi niêu, mùng mền, gạo, muối, bếp gas...

Người dân đang nỗ lực dựng lại cuộc sống sau lũ

Những căn nhà "Chiến dịch Quang Trung" được bàn giao cho người dân đưa vào sử dụng

Người dân tất bật chuẩn bị đón tết

Sau khi căn nhà nhỏ được sửa sang lại, anh Huỳnh Nhơn Ân (sinh năm 1972, xã Sơn Hòa) trở về với nhịp sống quen thuộc của người nông dân. Từ tinh mơ đến khi nắng tắt, anh lại có mặt ngoài thửa ruộng ở xóm Bãi Điều, lom khom nhặt rác, cày xới đất, chuẩn bị cho vụ lúa Đông Xuân - vụ mùa đầu tiên sau trận lũ dữ.

Gia đình anh Ân có 3ha mía và 4 sào lúa, nhưng trận lũ lịch sử cuối tháng 11/2025 đã cuốn trôi 1,5ha mía. Mất mát là vậy, song người nông dân vẫn giữ sự bình thản: “Thiệt hại nhiều lắm, nhưng còn đất, còn ruộng là còn hy vọng”.

Người dân xóm Bãi Điều trở lại nhịp sống quen thuộc

Dọc con đường dẫn vào xóm Bãi Điều, nhịp sống bình yên đang trở lại. Những con bò đực to khỏe chậm rãi kéo theo xe chở vật liệu xây dựng, đồ đạc, nông cụ… lăn bánh qua lớp đất đã khô, giúp người dân dựng lại nhà cửa và ruộng vườn. Với bà con nơi đây, bò không chỉ là tài sản lớn mà còn là “bạn làm ăn”, gắn bó từ việc cày ruộng đến kéo xe, chở phân, chở nông sản. Bởi vậy, trong những ngày nước lũ kéo đến, nhiều gia đình quyết tâm dắt bò chạy lũ, giữ lại “cần câu cơm” cho ngày trở về.

“Lúc chạy lũ, vợ chồng tôi bồng bế 3 đứa nhỏ, dắt theo 3 con bò lên Trung tâm dạy nghề huyện Sơn Hòa (cũ) để trú tránh. Bởi đó là cả gia tài của gia đình. Nhờ giữ được chúng nên giờ mới còn điểm tựa để khôi phục sản xuất” - anh Ân cho biết. Dứt lời, anh bước lại gần, xoa đầu con bò đang thong thả gặm cỏ.

Nhiều hộ dân trồng rau cho vụ tết

Những mảnh vườn nhỏ cũng đã xanh trở lại. Rau được gieo trồng lại trên các thửa đất vừa được cào xới. Những cây mai vàng sót lại sau lũ được người dân tỉ mẩn nhặt từng chiếc lá, mong hoa kịp bung nụ khi tết về. Sau bao mất mát, chỉ cần nhìn thấy một cành mai hé nở cũng đủ đem lại cho họ cảm giác ấm lòng.

Chị Trần Thị Mỹ Thư (sinh năm 1976) chia sẻ: “Sau lũ, người dân thiếu thốn đủ thứ, nhưng còn giữ được mạng sống là còn may mắn. Mấy hôm nay, gia đình tôi tranh thủ dọn dẹp nhà cửa, chăm lại mấy cây mai cho kịp mùa tết, chỉ mong năm mới bình yên hơn”.

Cách xóm Bãi Điều chừng 2km, niềm vui cũng đang nhen lên trong căn nhà mới của anh Nguyễn Thanh Đồng (sinh năm 1970, thôn Tây Hòa, xã Sơn Hòa). Ngôi nhà cấp 4 của anh nằm sát đoạn cuối cùng của bờ kè cuối sông Ba Hạ đã bị dòng lũ dữ cuốn sập hoàn toàn, toàn bộ tài sản trôi theo nước. Sau lũ, anh phải sống tạm trong lều bạt, trông chờ vào sự hỗ trợ của các đoàn thiện nguyện. Sau 25 ngày thần tốc, các cán bộ, chiến sĩ bộ đội đã hoàn thành xây dựng lại mái ấm cho gia đình anh.

Người dân xóm Bãi Điều tranh thủ lặt lá mai để hoa nở đúng tết

Ngày 2/1, tại lễ bàn giao nhà, anh Đồng xúc động: “Cầm chìa khóa nhà trong tay mà tôi rưng rưng. Được bước vào căn nhà kiên cố, có tủ lạnh, ti-vi, bộ bàn ghế... tôi thấy tết như đến sớm hơn”.

Ruộng đồng đang được cày xới để chuẩn bị cho vụ Đông Xuân

Người dân chăm chút cho những cây cảnh còn sót lại sau lũ

Anh Nguyễn Thanh Đồng trong căn nhà mới

Văn Nguyên