Ðất ban tặng sự sống cho muôn loài, muôn loài khởi sinh từ đất và trở về với đất. Bao năm qua, lầm lũi với nhân gian, đã có lúc tôi ước mơ rằng mình được trở về với đất như được trở về trong lòng mẹ, trở về với suối nguồn thiêng liêng để được vỗ về an ủi.

Ðất là người mẹ vĩ đại, rồi đây đất sẽ đón tôi trở về để được quên đi mọi đớn đau, nhục nhằn. Khi trở về, tôi sẽ cuộn tròn trong đất như ngày tôi còn là một bào thai trong lòng mẹ. Tôi lại được tắm mình trong nước mà mơ về những ngọn lửa thuở hồng hoang.

Trở về với đất là trở về với sự hỗn mang nguyên thủy, nơi vô thủy vô chung, nơi không có đúng sai, phải trái, nơi không có buồn vui, nơi mọi sự nhiêu khê không tồn tại. Tôi tin rằng, trở về với đất là trở về với mẹ, trở về với những lời ru vượt lên thiện ác.

Ðất là nơi diễn ra những cuộc hôn phối đầu tiên, rồi từ đấy sinh ra trời. Ðất cất giữ nước và lửa cũng như mẹ luôn cất giữ những nỗi niềm riêng.

Ngày ra đi, tôi bước chậm trên đất quê hương, rồi cũng kể từ đó mà biệt xứ quê người. Bao năm lầm lũi giữa nhân gian, thỉnh thoảng tôi có quay về quê mẹ. Mẹ tôi giờ cũng đã già như đất. Khi trở về, tôi mới nhận ra rằng con người mỗi xứ mỗi khác, chỉ có đất là nơi nào cũng thế. Nơi nào đất cũng cho đi mà không hề đòi trả lại. Như mẹ đã cho ta hình hài và cho ta luôn cả những giấc mơ của mẹ.

Trở về, sơn dầu và acrylic trên bố, 2019. LMP

 

Mỗi lần trở về quê cũ, bọn trẻ nhìn tôi, tôi không biết chúng là ai cũng như chúng không biết tôi đến từ nơi nào. Người và lòng người nơi cố quận đã đổi thay, chỉ có đất và mẹ tôi là cứ thế. Tôi biết, mẹ ngày càng gần đất hơn, lưng mẹ còng hơn, tóc mẹ bạc trắng như đất trên những cánh đồng hiu hắt gió đông. Mẹ vẫn cho tôi những giấc mơ ấy, những giấc mơ về những bước đi đầu tiên của tôi trên nền đất, giấc mơ về một đứa con để lại những vết chân sâu trên những cánh đồng nó đã đi qua. Những giấc mơ của mẹ được làm từ nước và lửa trong lòng đất. Ðể rồi hôm nay, tôi mới nhận ra chỉ có những điều ấy mới cứu rỗi được mình.

Có lẽ khi tôi trở về với đất, tôi phải bỏ lại những gì tôi có. Nhưng tôi sẽ mang theo ký ức của mình. Ký ức về những móng tay dính đầy bùn đất của mẹ tôi, ký ức về chiếc áo tơi không đủ che mưa cho mẹ trên những cánh đồng bạc nước, ký ức về ánh mắt của mẹ ngồi chờ trên nền đất lạnh trong những đêm thâu cha tôi không về. Những ký ức ấy đã theo tôi trong những chặng đường tôi đã đi. Những ký ức ấy đã trở thành thơ tôi, truyện tôi và cả tranh của tôi nữa. Những ký ức về đất quê hương, về mẹ với những ngón tay đầy đất đen… là suối nguồn của tôi. Suối nguồn không bao giờ cạn.

Người ta thường hỏi tôi đâu là nơi cho những mộng mơ của tôi khởi đi. Tôi nói rằng những gì tôi làm đều bắt đầu từ những vết thương trên đất quê hương và từ những nỗi niềm của mẹ. Tôi cũng có những giấc mơ cho riêng mình, tôi cất giữ những giấc mơ đó trong lồng ngực, và rồi mai đây tôi sẽ mang theo khi tôi trở về. Khi trở về với đất mẹ, tôi lại tiếp tục thêu dệt huyền thoại của mình, huyền thoại của tôi lại được viết bằng những ký ức về mẹ, về đất, đó mãi là suối nguồn tươi trẻ.

Lê Minh Phong