PNO - Sáng 28/5, Thành ủy TPHCM tổ chức hội nghị sơ kết 1 năm mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị thành phố và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Hội nghị được tổ chức bằng hình thức trực tiếp kết hợp với trực tuyến tới điểm cầu của 168 xã, phường, đặc khu.
Báo cáo tại hội nghị, bà Văn Thị Bạch Tuyết - Phó bí thư Thành ủy TPHCM - cho biết, sau 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, công tác sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ, công chức… đạt nhiều kết quả tích cực.
Hội nghị sơ kết 1 năm triển khai mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị thành phố và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại TPHCM sáng 28/5
Cụ thể, bộ máy chính quyền tinh gọn hơn, giảm đầu mối quản lý, giảm cấp trung gian, tăng tính trực tiếp giữa chính quyền với người dân, nâng cao tính chủ động và trách nhiệm của chính quyền cấp xã. Theo bà, công tác cải cách hành chính và chuyển đổi số cũng có nhiều chuyển biến rõ nét. Tỉ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn đạt trên 99,5%, giải quyết hồ sơ trực tuyến đạt hơn 88%, mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp đạt trên 96%. Hiện tại, mọi văn bản trao đổi giữa các cơ quan đều dưới dạng điện tử.
Toàn thành phố cũng triển khai mô hình “một cửa - một quyết định - một đầu mối chịu trách nhiệm” cùng các dịch vụ công trực tuyến toàn trình, liên thông, cho phép người dân, doanh nghiệp nộp, theo dõi và nhận kết quả hồ sơ trực tuyến. Đặc biệt, việc giải quyết hồ sơ phi địa giới hành chính giúp người dân thực hiện thủ tục ở bất kỳ đâu trong TPHCM mà không phụ thuộc nơi cư trú, góp phần giảm thời gian, chi phí và hướng tới nền hành chính phục vụ. Nhiều mô hình ứng dụng công nghệ như “Trạm công dân số”, robot hỗ trợ và ki ốt thông minh cũng được triển khai rộng khắp để tạo thuận lợi cho người dân.
Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế, như một số địa phương còn chậm kiện toàn tổ chức bộ máy, bố trí vị trí việc làm; thiếu cán bộ có kinh nghiệm ở các lĩnh vực trọng yếu như công nghệ thông tin, tài chính, đất đai, xây dựng, y tế. Trong khi đó, khối lượng công việc tăng nhanh nhưng biên chế còn eo hẹp gây áp lực lớn cho đội ngũ cán bộ, công chức. Nhiều trụ sở cấp xã cũng chưa đáp ứng yêu cầu về diện tích, phải bố trí phòng, ban, tổ phân tán ở nhiều địa điểm khác nhau.
Ông Nguyễn Anh Tuấn - Bí thư Đảng ủy xã Bà Điểm - cho biết, trung tâm phục vụ hành chính công của xã chịu trách nhiệm giải quyết 377 thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền cấp xã. Từ ngày 1/7/2025 đến nay, trung tâm đã tiếp nhận hơn 26.000 hồ sơ, tỉ lệ hài lòng của người dân và doanh nghiệp đạt 100%. UBND xã đã triển khai nhiều mô hình mới nhằm nâng cao chất lượng phục vụ người dân, trong đó có mô hình “Giải quyết thủ tục hành chính tại nhà dành cho người yếu thế” hỗ trợ rất hiệu quả cho người khuyết tật, phụ nữ mang thai và các trường hợp khó khăn.
Theo ông, sau khi sáp nhập địa giới và cơ quan hành chính, khối lượng công việc tăng nhanh nhưng biên chế ít khiến nhiều phòng chuyên môn quá tải công việc do phải đảm nhận thêm nhiệm vụ từ nhiều sở, ngành. Đội ngũ cán bộ có chuyên môn sâu về công nghệ thông tin, chuyển đổi số còn thiếu, chủ yếu làm việc kiêm nhiệm. Bên cạnh đó, cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật chưa đồng bộ, chưa đáp ứng kịp yêu cầu chuyển đổi số và số lượng hồ sơ hành chính ngày càng tăng. Công tác lưu trữ cũng gặp khó khăn do lượng tài liệu tồn đọng lớn, nhân lực phụ trách lại mỏng.
Tiếp tục rà soát, sắp xếp lại cán bộ các cấp
Ông Trần Lưu Quang - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TPHCM - cho rằng, sau 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cần nhìn lại toàn diện những việc đã làm được, những vấn đề còn hạn chế để có giải pháp phù hợp hơn trong thời gian tới, đồng thời kiểm điểm lại những “phép thử” mới trong bối cảnh quy mô đô thị lớn hơn, nguồn lực mới hơn cùng việc triển khai nhiều cơ chế, chính sách đột phá.
Ông Trần Lưu Quang - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TPHCM - phát biểu kết luận tại hội nghị
Ông cho biết, phương châm xuyên suốt trong quá trình vận hành bộ máy là “hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, gần dân”. Sau 1 năm triển khai, hệ thống chính trị TPHCM đã đạt nhiều kết quả tích cực, làm được nhiều việc mà ban đầu tưởng chừng khó thực hiện. Theo ông, kết quả này có được là nhờ sự chỉ đạo quyết liệt từ Bộ Chính trị, Chính phủ cùng những hướng dẫn kịp thời, sát thực tiễn của các bộ, ngành, sự quyết tâm cao của cấp ủy, chính quyền các cấp của TPHCM.
Ông Trần Lưu Quang đánh giá cao những kết quả đạt được trong cải cách hành chính và chuyển đổi số, nhất là việc cắt giảm nhiều thủ tục hành chính cho người dân. Bên cạnh khối lượng công việc lớn và nhiều nhiệm vụ mới được giao, việc vận hành tổng thể tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực. Theo ông, bên cạnh những kết quả đạt được, toàn hệ thống cần tiếp tục đổi mới tư duy, cách tiếp cận, chuyển mạnh từ chú trọng số lượng sang đề cao chất lượng trong điều hành và phục vụ người dân.
“Phải chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang quản trị phát triển, không phải siết quản lý mà phải xem doanh nghiệp, người dân mong muốn gì để hỗ trợ. Đó là chuyển từ tư duy “xin cho” sang tư duy tự chủ, tự chịu trách nhiệm, có kiểm soát quyền lực”.
Ông Trần Lưu Quang
Ông Trần Lưu Quang cho rằng, với quy mô, tầm vóc phát triển và yêu cầu nhiệm vụ hiện nay, TPHCM rất cần một bộ phận chuyên nghiên cứu, tham mưu và tổ chức thực hiện các cơ chế, chính sách đặc thù. Lãnh đạo thành phố sẽ sắp xếp, điều động một số cán bộ phù hợp năng lực nghiên cứu để đảm nhận nhiệm vụ mới; tiếp tục rà soát, điều chỉnh đội ngũ lãnh đạo và cán bộ ở các cấp sau 1 năm vận hành bộ máy mới. Theo ông, các xã, phường và sở, ngành cũng cần chủ động rà soát nhân sự, có thể điều động, hoán đổi cán bộ giữa các địa phương để cân đối nguồn lực, vị trí việc làm phù hợp thực tế.
Đề cập Nghị quyết 09 do Bộ Chính trị ban hành ngày 19/5 (về xây dựng và phát triển TPHCM trong kỷ nguyên mới), ông Trần Lưu Quang cho biết, TPHCM được tăng tối đa 20% tổng biên chế. Song song đó, đảng bộ và chính quyền thành phố đang sắp xếp đội ngũ hoạt động không chuyên trách, trong đó có gần 1.000 người có khả năng trở thành công chức, viên chức; hơn 400 người được hợp đồng trở lại theo tinh thần Nghị quyết 57, chủ yếu lĩnh vực công nghệ thông tin.
Ông cũng bày tỏ sự ủng hộ chủ trương thi tuyển, sát hạch công khai, dành cơ hội cho sinh viên tốt nghiệp loại giỏi, xuất sắc và những người có kinh nghiệm tham gia hệ thống chính quyền.
Tiếp tục đẩy mạnh việc phân cấp, phân quyền
Ông Nguyễn Mạnh Cường - Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó chủ tịch UBND TPHCM - cho rằng, với vai trò là đô thị đặc biệt, khối lượng công việc hành chính lớn và yêu cầu quản trị ngày càng cao, cần tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và cải cách thủ tục hành chính để mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vận hành hiệu quả, thông suốt.
Theo ông, việc phân cấp, phân quyền cho TPHCM thời gian qua đã giúp giảm áp lực cho các cơ quan trung ương, đồng thời tạo điều kiện để chính quyền TPHCM chủ động hơn trong chỉ đạo, điều hành và phát triển kinh tế, xã hội. Nhiều nhiệm vụ trước đây phải qua nhiều cấp, nhiều cơ quan thì nay được giải quyết trực tiếp tại địa phương, qua đó rút ngắn thời gian, giảm chi phí cho người dân và doanh nghiệp. Quá trình này cũng giúp hình thành tư duy quản trị mới theo hướng “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, phát huy tính chủ động của chính quyền cấp xã trong việc thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước.
Tuy nhiên, ông cho rằng, việc phân cấp, phân quyền hiện vẫn chưa đi đôi với nguồn lực thực thi tại cơ sở. Khung quy định về tổ chức bộ máy, biên chế cấp xã chưa phản ánh đầy đủ đặc thù của một đô thị đặc biệt như TPHCM. Theo ông, trong bối cảnh xây dựng chính quyền số, việc phân cấp, phân quyền chỉ thực sự hiệu quả khi gắn với hệ thống dữ liệu đồng bộ và hạ tầng công nghệ thông tin hiện đại.