NSƯT Thành Lộc: ‘Tôi bị ảnh hưởng nhiều từ má Bảy Nam, chị Kim Cương’

Theo NSƯT Thành Lộc, giữa nhiều ban kịch đều rất hay, đều toàn những nghệ sĩ tài danh, Đoàn Kịch Kim Cương có được vị thế đặc biệt bởi hướng đi riêng.

Kịch Kim Cương với sứ mệnh làm kịch thuần Việt

NSND Kim Cương bên cạnh những người thương quý mình

NSƯT Thành Lộc cho biết, trong một lần tâm sự với NSND Kim Cương, ông nắm bắt được vấn đề quan trọng về sự phát triển của thoại kịch miền Nam. Thoại kịch là bộ môn sinh sau đẻ muộn trong các loại hình nghệ thuật ở Việt Nam, lại càng dễ tiếp thu tinh hoa sân khấu thế giới.

“Đó là một lợi thế đồng thời cũng có thể dẫn đến những hệ lụy. Lúc bấy giờ, má Bảy Nam, ông Năm Châu và rất nhiều soạn giả sân khấu có niềm trăn trở chung là: “nghệ thuật Việt Nam sẽ bị tha hóa”. Chúng ta tiếp cận được nhiều loại hình nghệ thuật phương Tây nhưng cái đó cũng dễ dẫn đến mất đi bản sắc Việt. Đó là một trong những lý do mà kịch Kim Cương ra đời” – NSƯT Thành Lộc thuật lại lời NSND Kim Cương tâm sự với mình.

Thực tế ở Sài Gòn khi đó, rất ít các vở kịch thuần Việt mà phần lớn là kịch phóng tác kịch nước ngoài. Đoàn kịch Kim Cương là một trong những đơn vị hiếm hoi làm kịch thuần Việt.

So với nhiều ban kịch chỉ xuất hiện trên truyền hình, Đoàn kịch Kim Cương có thể diễn sân khấu bán vé. “Tại sao kịch Kim Cương lại thu hút khán giả đến vậy? Bởi vì sự thuần Việt trong tất cả kịch phẩm của bà” – Thành Lộc khẳng định.

Ca sĩ Bích Phượng thể hiện ca khúc Bông hồng cài áo từ vở kịch cùng tên của kịch Kim Cương.

Ví dụ tiêu biểu là vở Dưới hai màu áo mà Kim Cương đảm nhận 2 vai chị em sinh đôi – một chân chất, quê mùa và một sành điệu, bị “Tây hóa”. “Chị nói, đó là vở kịch mà má Bảy Nam và chị gửi gắm nhiều tâm huyết khi muốn thể hiện một thực trạng của văn hóa Sài Gòn vào thời điểm đó: thanh niên, giới trẻ Việt Nam đang bị nhập nhằng giữa cái thuần Việt và cái lai căng của phương Tây du nhập vào” – Thành Lộc kể.

“NSND Kim Cương, cùng những nhân vật như ông Năm Châu, các soạn giả ở Sài Gòn cũ đều là người Tây học nhưng họ đều tôn vinh giá trị thuần Việt. Ta có thể thấy rõ điều đó trong tất cả tác phẩm của NSND Kim Cương. Điều này tác động vào tôi rất lớn” – Thành Lộc chia sẻ.

Dễ… lây như kịch Kim Cương

NSƯT Thành Lộc nhìn nhận các tác phẩm do mình dàn dựng sử dụng nhiều thủ pháp phương Tây nhưng “cái hồn Việt không bỏ được”. “Cái hồn đó đã thấm vào trong thế hệ chúng tôi từ kịch Kim Cương. Mặc dù muốn hay không muốn thì nó vẫn “có lây”. Tôi chỉ muốn nhắn nhủ với chị Kim Cương rằng: “Chị đừng sợ bản sắc Việt không còn. Vẫn còn đó chị, bởi vì nó nằm trong máu tụi em. Bởi vì, em chắc chắn một điều là cho tới tận giờ phút này khi chúng ta đang ở trong cuộc tọa đàm này, những người nghệ sĩ ở miền Nam, đặc biệt là ở Sài Gòn, khi thể hiện vai bà mẹ, không thể nào thoát khỏi bóng dáng bà Bảy Nam và của chị. Chắc chắn sẽ lây! Tôi dùng chữ “lây” cho dễ hiểu” – NSƯT Thành Lộc nhấn mạnh.

NSND Kim Cương bên thân mẫu là NSND Bảy Nam - Ảnh chụp lại

Riêng bản thân Thành Lộc bị “lây mạnh” từ NSND Bảy Nam và NSND Kim Cương khi đóng vai ông Tư trong vở Dạ cổ hoài lang, dù là một nhân vật nam. Đó là thủ pháp “đột ngột đang nói rồi òa khóc” và trong giọng nói có nước mắt.

Theo Thành Lộc, cách xử lý đài từ tuyệt vời từ NSND Bảy Nam và NSND Kim Cương là: “trong giọng nói đầy nước mắt mà không bị mất một chữ nào, phát âm rất tròn vành rõ chữ, thuần Việt, không sai chính tả mà vẫn gợi được cái hồn, vẫn gợi được cảm xúc cho người xem”. Đó cũng là một lý do để đến hôm nay, khán giả xem kịch vẫn nhắc Lá sầu riêng.

NSND Kim Cương thể hiện lại trích đoạn Lá sầu riêng kinh điển cùng 2 diễn viên trẻ Trang Tuyền và Trương Hạ.

“Hiện tại, sân khấu chúng ta có những vở diễn hay không thua gì Lá sầu riêng hay Dưới hai màu áo nhưng tôi chắc chắn một điều là chúng tôi đã thừa hưởng được từ các dòng kịch như trên của các tiền bối. Xin bày tỏ lòng biết ơn của mình đối với một dòng chảy của kịch Kim Cương” – NSƯT Thành Lộc bày tỏ.

Ngày 5/2, tại Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang, Hội Sân khấu TPHCM tổ chức tọa đàm chủ đề “Kỳ nữ Kim Cương với thoại kịch miền Nam” nhằm ghi nhận những đóng góp của NSND Kim Cương cho kịch nói miền Nam nói riêng, sân khấu Việt Nam nói chung. Từ phải qua: NSND Thanh Thúy, NSƯT Hữu Châu, NSND Trần Ngọc Giàu, NSND Trần Minh Ngọc chủ trì tọa đàm. Đến dự tọa đàm có: Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TPHCM Đinh Thị Thanh Thủy, NSND Thanh Thúy - Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM, Chủ tịch Hội Sân khấu TPHCM - NSND Trần Ngọc Giàu, NSND Trần Minh Ngọc, NSND Phượng Loan, NSƯT Ca Lê Hồng, NSƯT Thành Lộc, NSƯT Hồng Dung, NSƯT Hữu Châu, ca sĩ Bích Phượng… cùng các diễn viên Đoàn Kịch Kim Cương, nhiều nghệ sĩ trẻ, học sinh - sinh viên yêu thích dòng kịch Kim Cương.

Đông A