Giảm chi phí bán hàng
Từ đầu tháng Chạp đến nay, chị Lê Thị Kim Quyên thường xuyên có mặt ở vườn mai để quay clip, live stream. Các clip này được đăng lên TikTok, YouTube và nhiều nền tảng mạng xã hội khác để quảng bá cho sản phẩm của làng mai nổi tiếng của TPHCM. Nhờ vậy, chị liên tục được khách ở xa chốt đơn.
Chị so sánh: “Bán online giúp mình chủ động hơn, đỡ mất công đi thuê mặt bằng, đỡ tốn chi phí thuê và không phải ngồi giữa nắng, bụi chờ khách. Trước đây, tiền thuê mặt bằng dịp tết mất khoảng 2-3 triệu đồng/tuần, phải thuê người hoặc tự mình ở lại chỗ bán trông coi hàng”. Chị cho biết thêm, vườn của chị có khoảng 10.000 gốc mai, dịp tết năm nay, chị dự định bán khoảng 3.000 gốc. Mấy hôm nay, nhiều khách ở miền Bắc, miền Trung xem live stream, đặt hàng khá nhiều nên chị tin sẽ dễ bán hơn mọi năm.
 |
| Anh Nguyễn Văn Thạnh, xã Bình Chánh (bên phải) thường xuyên quay video giới thiệu hoa lan trong vườn mình |
Ở xã Bình Chánh, anh Nguyễn Văn Thạnh cũng vừa cầm máy quay, vừa giới thiệu về các sản phẩm trong vườn hoa lan của gia đình. Anh khoe: “Mới đầu tháng Chạp mà tôi đã chốt bán được nhiều đơn hàng hoa lan cho khách ở Hà Nội, Hải Phòng, Khánh Hòa và một số tỉnh miền Tây Nam Bộ. Các tết trước, tôi chỉ bán lan cho thương lái hoặc khách vãng lai. Mấy năm nay, nhờ mạng xã hội, nhiều khách trong nước, ngoài nước biết đến vườn lan của mình rồi đặt mua”.
Anh cho biết, cách đây 3 năm, anh tập tành làm video quảng bá hoa lan, thấy có triển vọng nên siêng quay và đăng clip. Hiện tại, kênh TikTok “Vườn lan chú Hai Bình Chánh” của anh được nhiều người biết đến, giúp anh bán được khoảng 1.000 chậu lan mỗi tháng.
Những ngày gần tết, chị Nguyễn Thị Cẩm Hường - Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ khu phố Chánh Nghĩa 6, phường Thủ Dầu Một - thường xuyên ghé cơ sở làm heo đất Hà An của bà Nguyễn Thị Thu Hà để hỗ trợ bà quay video, bán hàng trên nền tảng số. Chị Hường cho biết: “Khi live stream, thấy khách bình luận hay nhắn tin hỏi về mẫu mã nào thì tôi và chị Hà tư vấn tận tình về giá cả, thông số kỹ thuật, chốt đơn, sau đó gửi hàng đến tận nơi. Bán hàng online mở ra cơ hội tiêu thụ ổn định hơn cho sản phẩm của các làng nghề thủ công truyền thống”.
Dịp cận tết, mỗi ngày, cơ sở Hà An sản xuất khoảng 500 con heo đất. Ngoài việc liên tục cập nhật mẫu mã mới cho khách, việc bán hàng qua mạng giúp cơ sở tiếp cận được khách ở xa chứ không chỉ quanh quẩn ở khu vực Bình Dương như trước.
Đồng hành cùng bà con làng nghề
Ông Phùng Quốc Việt - Phó chủ tịch UBND xã Bình Lợi - cho biết, toàn xã có hơn 606ha trồng mai, với trên 500 hộ trồng, tạo việc làm cho khoảng 3.000 người, thu nhập bình quân 400-500 triệu đồng/ha/năm. Để phát triển bền vững làng nghề mai vàng, chính quyền địa phương đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như hỗ trợ cải thiện giống, ứng dụng khoa học kỹ thuật, tạo dáng, xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường tiêu thụ.
Ông cho biết, nhiều hộ trồng mai trong xã đã chủ động bán hàng qua các mạng xã hội Zalo, Facebook, TikTok, góp phần mở rộng đầu ra, nâng cao giá trị sản phẩm. UBND xã đã tổ chức các lớp tập huấn miễn phí về kỹ năng số, an toàn thông tin, hỗ trợ xây dựng thương hiệu, phát triển sản phẩm OCOP 3 sao, giúp bà con từng bước thích ứng với môi trường kinh doanh mới. Thời gian tới, UBND xã sẽ tiếp tục phối hợp tổ chức các chương trình bán hàng trực tuyến quy mô lớn (mega live), phát triển du lịch nông nghiệp gắn với làng nghề, đầu tư hạ tầng giao thông phục vụ cho việc sản xuất, tiêu thụ.
Ông Hồ Phú Tiến - Phó chủ tịch Hội Nông dân xã Bình Chánh - cho biết, toàn xã có khoảng 18 hộ chuyên sản xuất hoa lan với tổng diện tích hơn 5,73ha, doanh thu mỗi năm hàng chục tỉ đồng, tạo việc làm cho hơn 50 người làm thường xuyên và thời vụ. Hội đã thành lập 2 tổ hội nghề trồng lan với 20 thành viên, vận động thành lập Hợp tác xã Thương mại - Dịch vụ An Lợi. Hội cũng phối hợp với UBND xã tổ chức 12 lớp tập huấn kỹ thuật, đưa nông dân tham gia 15 chuyến tham quan, học tập mô hình trong và ngoài TPHCM, đẩy mạnh quảng bá thông qua các hội chợ, triển lãm.
Hội Nông dân xã đã phối hợp với các đơn vị tổ chức 4 lớp tập huấn kỹ năng số cho khoảng 150 hội viên, hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh, chụp ảnh, quay video, viết nội dung quảng bá, live stream bán hàng; hỗ trợ mở gian hàng và xử lý đơn hàng trên sàn thương mại điện tử Mekong Expo; hỗ trợ xây dựng nhãn hiệu, bao bì, tem QR truy xuất nguồn gốc, đăng ký mã vùng trồng, giúp sản phẩm đáp ứng yêu cầu khi tham gia môi trường số.
Theo ông Hồ Phú Tiến, nông dân đã từng bước thay đổi tư duy sản xuất truyền thống sang tư duy kinh tế nông nghiệp hiện đại, lấy thị trường làm trung tâm, chú trọng ứng dụng công nghệ, tận dụng nền tảng số, từ đó mở rộng thị trường, giảm phụ thuộc thương lái, giúp giá bán ổn định và minh bạch hơn. Nhiều hộ trồng lan tăng doanh thu, có đơn hàng đều đặn. Nông dân cũng chú trọng hơn đến chất lượng, hình ảnh, thương hiệu khi kinh doanh trên môi trường số.
Trong năm 2026, Hội Nông dân xã Bình Chánh tiếp tục đưa nội dung tập huấn, hỗ trợ hội viên nông dân tiếp cận và tham gia các nền tảng thương mại điện tử vào chương trình công tác trọng tâm của hội. Ngoài hướng dẫn kỹ năng bán hàng trực tuyến, quảng bá nông sản, hội sẽ tổ chức tập huấn về xây dựng và áp dụng các tiêu chuẩn như VietGAP, GlobalGAP.
Bà Lê Thị Thúy Hà - Phó chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hội LHPN phường Thủ Dầu Một - cho biết, phụ nữ chiếm tỉ lệ lớn trong lực lượng lao động của các làng nghề làm heo đất, guốc mộc ở phường này. Việc ứng dụng công nghệ số đã góp phần thay đổi tư duy sản xuất, kinh doanh của phụ nữ làng nghề, giúp sản phẩm không còn bó hẹp trong phạm vi địa phương mà vươn ra thị trường rộng lớn hơn, tiếp cận thêm khách hàng mới, duy trì đầu ra ổn định và cải thiện thu nhập, nhất là vào các dịp lễ, tết.
Để tiếp sức cho phụ nữ làng nghề trong quá trình chuyển đổi số, Hội LHPN xã sẽ tổ chức hướng dẫn trực tiếp theo nhóm nhỏ, tập trung vào các kỹ năng cơ bản như sử dụng điện thoại thông minh, mạng xã hội, chụp ảnh sản phẩm, đăng bài, trao đổi với khách hàng. Hội cũng từng bước giới thiệu các ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo ở mức độ đơn giản để hỗ trợ chị em quảng bá sản phẩm.
Ngọc Trăm
Đào tạo bài bản về chuyển đổi số cho làng nghề Thương mại điện tử và mạng xã hội mở ra cơ hội kinh doanh thuận lợi cho các làng nghề truyền thống, đặc biệt là trong các dịp cao điểm như tết Nguyên đán. Việc live stream, đăng video ngắn để bán hàng không chỉ giải quyết đầu ra cho sản phẩm mà còn tôn vinh giá trị văn hóa, tạo diện mạo mới cho kinh tế nông thôn. Tuy nhiên, để kinh doanh trên nền tảng số bền vững, các hộ làm nghề cần thay đổi tư duy và trang bị kỹ năng chuyên sâu. Họ cần bảo đảm các yếu tố then chốt như cam kết chất lượng, hình ảnh trung thực, minh bạch về giá cả và chuẩn hóa quy trình đóng gói. Đặc biệt, kỹ năng giao tiếp trực tuyến là rất quan trọng bởi khách hàng hiện nay mua sắm dựa trên trải nghiệm và sự kết nối cảm xúc với người bán. Để thành công trên các sàn thương mại điện tử, người làm nghề cần đầu tư không gian live stream chỉn chu, am hiểu sâu về sản phẩm và hoàn thiện hồ sơ pháp lý. Việc chuẩn hóa bao bì, xây dựng câu chuyện thương hiệu liền mạch và nâng cao năng lực vận hành đơn hàng là những bước đi không thể thiếu. Đối với những người lớn tuổi, các chương trình đào tạo theo kiểu “cầm tay chỉ việc” là rất cần thiết. Bên cạnh đó, cần phát huy vai trò của thanh niên địa phương và các dự án sinh viên để hỗ trợ kỹ thuật, giúp họ thích ứng nhanh với công nghệ. Chính quyền địa phương cần giữ vai trò kết nối người dân với các đơn vị vận chuyển, sàn thương mại điện tử. Về lâu dài, việc xây dựng hệ sinh thái dữ liệu, số hóa nguồn gốc và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ sẽ là nền tảng vững chắc để người dân tự tin kinh doanh, gia tăng thu nhập và bảo tồn di sản làng nghề trong nền kinh tế số. Tiến sĩ Nguyễn Quang Trung - Phó trưởng khoa Marketing, Trường đại học Kinh tế - Tài chính TPHCM |