Ngồi chéo chân có thực sự ‘hại đủ đường’ như lời đồn?

11/04/2026 - 06:16

PNO - Nhiều người cho rằng thói quen ngồi vắt chéo chân sẽ làm yếu khớp và dẫn đến những vấn đề sức khỏe, thế nhưng các nghiên cứu khoa học mới nhất cho thấy cơ thể bền bỉ hơn những gì bạn vẫn nghỉ.

Có rất ít bằng chứng cho thấy việc ngồi bắt chéo chân gây hại cho lưng, làm mòn khớp háng, khớp gối, hoặc gây ra chứng giãn tĩnh mạch - Ảnh: pocstock/Canva
Có rất ít bằng chứng cho thấy việc ngồi chéo chân gây hại cho lưng, làm mòn khớp háng, khớp gối, hoặc gây ra chứng giãn tĩnh mạch - Ảnh: pocstock/Canva

Từ quy chuẩn xã hội đến nỗi lo y tế

Hầu hết mọi người đều từng bị nhắc nhở về tư thế ngồi ngay từ khi còn nhỏ. Những câu nói quen thuộc như đừng vắt chéo chân vì sẽ hỏng đầu gối, bị suy giãn tĩnh mạch hay hãy ngồi thẳng lưng lên đã trở thành một phần của các quy tắc sức khỏe dân gian.

Tuy nhiên, phần lớn những cảnh báo này bắt nguồn từ quan niệm cũ về tư thế ngồi "chuẩn mực" như một dấu hiệu của kỷ luật và sự tự kiểm soát, thay vì dựa trên các bằng chứng y khoa thực thụ.

Thực tế, cảm giác tê mỏi khi ngồi vắt chéo chân quá lâu thường bị nhầm lẫn với tổn thương cấu trúc. Đó đơn giản chỉ là tín hiệu nhắc nhở cơ thể cần thay đổi tư thế, chứ không phải dấu hiệu cho thấy bạn đang âm thầm hủy hoại bản thân.

Sự thật về tác động lên cơ thể

Nhiều người tin rằng vắt chéo chân sẽ làm vặn xoắn cột sống và gây đau lưng. Thế nhưng, nghiên cứu về tư thế và đau lưng lại không tìm thấy một tư thế ngồi lý tưởng nào có thể bảo vệ tất cả mọi người, cũng như không có tư thế ngồi thông thường nào chắc chắn gây hại.

Các chuyên gia vật lý trị liệu trên thế giới cũng có những quan điểm khác biệt về "tư thế ngồi tốt nhất", cho thấy niềm tin này bị ảnh hưởng bởi văn hóa nghề nghiệp hơn là bằng chứng thép.

Tương tự với khớp hông và đầu gối, chưa có bằng chứng cho thấy tư thế bắt chéo chân làm mòn khớp. Khớp của chúng ta chịu áp lực lớn hơn nhiều khi đi bộ cầu thang, chạy bộ hoặc mang vác đồ nặng.

Thay vì lo lắng về việc vắt chéo chân, các hướng dẫn lâm sàng hiện nay tập trung vào hoạt động thể chất, sức mạnh cơ bắp và duy trì cân nặng hợp lý để bảo vệ khớp.

Một trong những nỗi sợ lớn nhất của phụ nữ là tình trạng suy giãn tĩnh mạch. Khoa học khẳng định việc ngồi vắt chéo chân không phải là nguyên nhân trực tiếp gây ra căn bệnh này.

Suy giãn tĩnh mạch xảy ra khi các van bên trong tĩnh mạch hoạt động kém hiệu quả, khiến máu bị ứ đọng. Các yếu tố rủi ro thực sự bao gồm tuổi tác cao, tiền sử gia đình có người mắc bệnh, phụ nữ trong quá trình mang thai, tình trạng béo phì hoặc đặc thù công việc đòi hỏi phải đứng liên tục trong thời gian dài.

Việc ngồi vắt chéo chân có thể thay đổi lưu lượng máu tạm thời nhưng không đủ để gây ra bệnh lý lâu dài.

Cơ thể sẽ gửi tín hiệu cho bạn biết khi nào cần thay đổi tư thế - Ảnh: cottonbro studio/Pexels
Cơ thể sẽ gửi tín hiệu cho bạn biết khi nào cần thay đổi tư thế - Ảnh: cottonbro studio/Pexels

Tư thế tốt nhất là tư thế luôn thay đổi

Cơ thể con người được thiết kế để vận động và thích nghi với nhiều vị trí khác nhau. Thay vì cố gắng duy trì một tư thế "hoàn hảo" suốt cả ngày, chìa khóa của sức khỏe nằm ở sự đa dạng trong chuyển động.

Bạn hoàn toàn có thể ngồi vắt chéo chân nếu thấy thoải mái, sau đó hãy đổi chân, thả lỏng, đứng dậy đi lại hoặc vươn vai.

Yếu tố linh hoạt quan trọng hơn sự hoàn hảo của tư thế. Hãy lắng nghe cơ thể: nếu thấy cứng khớp hoặc tê chân, đó là lúc bạn cần thay đổi. Đừng quá lo lắng về một thói quen ngồi thông thường, bởi cơ thể chúng ta mạnh mẽ và dẻo dai hơn nhiều so với những lời cảnh báo xưa cũ.

Ngọc Hạ (theo The Conversation)

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI