Không được tùy tiện dùng từ 'quốc gia', 'quốc tế' để đặt tên trường đại học

Nghị định số 91/2026/NĐ-CP vừa được Chính phủ ban hành nhằm quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Giáo dục đại học năm 2025. Điều 3 của Nghị định quy định rõ việc đặt tên cơ sở giáo dục đại học và tên phân hiệu.

Theo đó Chính phủ ban hành hàng loạt quy định chặt chẽ về việc đặt tên, đổi tên cơ sở giáo dục đại học và phân hiệu, nhằm tránh gây hiểu nhầm, bảo đảm tính minh bạch và chuẩn hóa hệ thống giáo dục đại học.

Siết việc sử dụng các cụm từ mang tính “quốc gia”, “quốc tế”, “Việt Nam”

Theo quy định, việc đặt tên cơ sở giáo dục đại học phải tuân thủ nhiều nguyên tắc nghiêm ngặt. Tên gọi phải bảo đảm tính ổn định, lâu dài; đồng thời việc sử dụng các cụm từ như “đại học”, “trường đại học”, “học viện” phải phù hợp với loại hình, cơ cấu tổ chức và hoạt động thực tế của cơ sở đào tạo.

Đáng chú ý, Nghị định yêu cầu tên gọi không được gây nhầm lẫn về loại hình, chất lượng, phạm vi hoạt động hay cơ quan quản lý. Các cơ sở giáo dục cũng không được sử dụng từ ngữ thể hiện danh hiệu, thứ hạng hoặc các cụm từ, ký hiệu dễ gây nhầm lẫn với cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội hay các cơ sở giáo dục khác trong và ngoài nước.

Một điểm mới đáng chú ý là việc siết chặt sử dụng các cụm từ mang tính “quốc gia”, “quốc tế”, “Việt Nam”. Theo đó, các từ này không được sử dụng trong tên gọi nếu có thể gây hiểu nhầm về vị thế pháp lý hoặc sự bảo trợ của Nhà nước.

Chỉ trong một số trường hợp đặc biệt, việc sử dụng các cụm từ này mới được chấp nhận. Cụ thể, cụm từ “quốc gia” chỉ dùng khi cơ sở được công nhận là đại học quốc gia; “quốc tế” áp dụng với cơ sở đào tạo toàn bộ chương trình bằng tiếng nước ngoài hoặc có yếu tố đầu tư nước ngoài; còn “Việt Nam” chỉ được sử dụng trong một số trường hợp liên quan đến cơ sở có vốn đầu tư nước ngoài hoặc thành lập theo hiệp định quốc tế.

Cụm từ “quốc gia” chỉ dùng khi cơ sở được công nhận là đại học quốc gia; “quốc tế” áp dụng với cơ sở đào tạo toàn bộ chương trình bằng tiếng nước ngoài hoặc có yếu tố đầu tư nước ngoài - Ảnh: VNUHCM

Nghị định cũng quy định cụ thể cấu trúc tên tiếng Việt của cơ sở giáo dục đại học, bao gồm: loại hình (đại học, trường đại học, học viện), lĩnh vực hoặc ngành đào tạo (nếu cần) và tên riêng.

Tên phải sử dụng từ ngữ có nghĩa, chuẩn mực trong tiếng Việt và không được trộn lẫn tiếng Việt với tiếng nước ngoài, trừ một số trường hợp đặc biệt. Tên tiếng nước ngoài hoặc tên giao dịch quốc tế phải được dịch tương đương từ tên tiếng Việt, bảo đảm nhất quán và không làm thay đổi bản chất, vị thế của cơ sở giáo dục.

Ngoài ra, tên miền internet, tên viết tắt và tên thương mại cũng phải thống nhất với tên chính thức, tránh gây hiểu nhầm trong quá trình sử dụng.

Quy định chặt chẽ về đặt tên phân hiệu

Đối với phân hiệu trong nước, tên gọi phải bao gồm tên cơ sở giáo dục đại học, cụm từ “phân hiệu” và địa danh nơi đặt phân hiệu. Việc đặt tên phải phản ánh đúng chức năng, thẩm quyền và không được thể hiện vị thế cao hơn cơ sở chính.

Tên phân hiệu cũng không được sử dụng tên danh nhân hoặc địa danh khác ngoài nơi đặt phân hiệu để tránh gây nhầm lẫn về tư cách pháp lý.

Với phân hiệu của cơ sở giáo dục đại học nước ngoài tại Việt Nam, tên gọi phải thể hiện rõ nguồn gốc, quốc gia và địa điểm đặt phân hiệu, đồng thời không được sử dụng các cụm từ dễ gây hiểu nhầm như “quốc gia”, “chính phủ” hay “Việt Nam” nếu không đúng quy định.

Nghị định cũng siết điều kiện đổi tên cơ sở giáo dục đại học. Theo đó, việc đổi tên chỉ được xem xét trong một số trường hợp cụ thể như thay đổi loại hình pháp lý, thay đổi ngành nghề đào tạo chính hoặc sáp nhập, chia tách.

Đáng chú ý, các lần đổi tên phải cách nhau ít nhất 10 năm, trừ trường hợp tên hiện tại vi phạm quy định hoặc gây nhầm lẫn. Đồng thời, việc thay đổi nhà đầu tư hay cơ cấu vốn không được xem là căn cứ để đổi tên.

Nguyễn Loan