Lần đầu ban hành Khung năng lực số cho giáo viên, đưa AI thành yêu cầu bắt buộc

Bộ GD-ĐT vừa ban hành Thông tư số 18/2026/TT-BGDĐT quy định Khung năng lực số đối với giáo viên và cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm chuẩn hóa năng lực số của đội ngũ nhà giáo trong bối cảnh chuyển đổi số giáo dục.

Thông tư ban hành kèm theo Khung năng lực số, đồng thời là căn cứ để các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng và các đơn vị liên quan triển khai hoạt động phát triển năng lực số trong toàn ngành.

Điểm nổi bật của Thông tư là lần đầu tiên xây dựng một Khung năng lực số thống nhất cho toàn bộ đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý. Khung được thiết kế với 6 miền năng lực và 20 năng lực thành phần, bao quát toàn diện các hoạt động dạy học và quản lý trong môi trường số.

Đáng chú ý, Khung năng lực chuyển trọng tâm từ việc chỉ “sử dụng công nghệ” sang “tổ chức dạy học trong môi trường số”. Theo đó, giáo viên không chỉ biết dùng công cụ mà phải có khả năng thiết kế, tổ chức và quản lý hoạt động học tập trên nền tảng số, hướng tới cá nhân hóa người học và tăng cường tương tác.

Khung được thiết kế với 6 miền năng lực và 20 năng lực thành phần, bao quát toàn diện các hoạt động dạy học và quản lý - Ảnh: N.L

Một điểm mới quan trọng khác là việc tích hợp công nghệ số vào hoạt động kiểm tra, đánh giá. Giáo viên được yêu cầu sử dụng các công cụ số để đa dạng hóa hình thức đánh giá, đồng thời khai thác dữ liệu học tập nhằm điều chỉnh quá trình dạy học.

Bên cạnh đó, Khung năng lực cũng nhấn mạnh vai trò của công nghệ trong việc trao quyền cho người học, tạo môi trường học tập số có tính tiếp cận, hòa nhập, giúp người học chủ động, sáng tạo và phát triển năng lực giải quyết vấn đề.

Đáng chú ý, trí tuệ nhân tạo (AI) lần đầu tiên được đưa vào như một miền năng lực riêng. Giáo viên được yêu cầu biết ứng dụng AI trong dạy học và phát triển chuyên môn, đồng thời tuân thủ các nguyên tắc về đạo đức, minh bạch, công bằng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Ngoài ra, các yêu cầu về kỹ năng số cũng được gắn với an toàn thông tin và đạo đức số, bao gồm khả năng tìm kiếm, đánh giá thông tin, sáng tạo nội dung số và phòng tránh rủi ro trên môi trường mạng.

Khung năng lực số không chỉ dừng ở kỹ năng công nghệ mà còn gắn với phát triển chuyên môn liên tục. Giáo viên được khuyến khích sử dụng công nghệ để hợp tác, học tập suốt đời và xây dựng cộng đồng học tập số.

Các năng lực được chia thành 3 mức độ: cơ bản, thành thạo và nâng cao, tạo cơ sở để đánh giá, bồi dưỡng và phát triển đội ngũ theo lộ trình phù hợp.

Việc ban hành Khung năng lực số được kỳ vọng sẽ thiết lập chuẩn chung về năng lực số cho đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý, từ đó làm căn cứ xây dựng chương trình đào tạo, bồi dưỡng phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số.

Đồng thời, đây cũng là công cụ giúp giáo viên tự đánh giá năng lực, xác định nhu cầu phát triển, góp phần nâng cao chất lượng dạy học và quản lý trong môi trường số.

Với cách tiếp cận toàn diện, Khung năng lực số không chỉ là bộ tiêu chuẩn kỹ thuật mà còn đóng vai trò định hướng đổi mới giáo dục, giúp đội ngũ nhà giáo thích ứng với yêu cầu chuyển đổi số và sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo.

Nguyễn Loan