Chiến sự Trung Đông khiến doanh nghiệp 'vừa sản xuất vừa lo'

24/03/2026 - 19:38

PNO - Chi phí logistics leo thang cùng rủi ro thị trường đang đặt nhiều doanh nghiệp thực phẩm, nhất là doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ trước áp lực duy trì đơn hàng xuất khẩu.

Tại Diễn đàn Doanh nghiệp 2026, chủ đề “Doanh nghiệp Việt Nam trên bản đồ kinh tế toàn cầu: Đổi mới để bứt phá”, do Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp phối hợp cùng các đơn vị liên quan tổ chức chiều 24/3, bà Lý Kim Chi - Chủ tịch Hội Lương thực Thực phẩm TPHCM - cho biết, nhiều doanh nghiệp hiện rơi vào trạng thái “vừa sản xuất, vừa lo”, khi các đơn hàng xuất khẩu đã ký nhưng không chắc có thể thực hiện trọn vẹn.

13 Bà Lý Kim Chi - Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP HCM, Chủ tịch Hội Lương thực Thực phẩm TP HCM (FFA)
Bà Lý Kim Chi chia sẻ tại diễn đàn

Theo bà, chi phí vận chuyển các mặt hàng như mì, gạo, bún, miến… xuất khẩu qua các tuyến đi qua Trung Đông đang tăng mạnh, doanh nghiệp gần như phải gánh phần lớn chi phí phát sinh từ hãng tàu, trong khi đối tác nhập khẩu chia sẻ rất hạn chế. “Doanh nghiệp đã ký hợp đồng thì vẫn phải thực hiện, không thể dừng lại. Áp lực chi phí và rủi ro đang đè nặng, đặc biệt với doanh nghiệp vừa và nhỏ” - bà nói.

Theo bà Nguyễn Hương Quỳnh - Phó chủ tịch phụ trách giao thương Hội Nữ doanh nhân TPHCM (HAWEE) - thách thức còn rõ nét hơn khi khả năng tiếp cận nguồn lực của nhóm này vẫn thấp hơn mặt bằng chung.

Cụ thể, nếu tỉ lệ tiếp cận vốn của doanh nghiệp nam khoảng trên 40%, thì ở doanh nghiệp nữ chỉ hơn 30%. Khoảng cách này cũng thể hiện rõ trong hệ sinh thái khởi nghiệp, khi startup do nữ sáng lập gặp nhiều khó khăn hơn trong gọi vốn.

Không chỉ vốn, khoảng cách về công nghệ và chuyển đổi số cũng đang gia tăng. Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh, doanh nghiệp nữ có xu hướng chậm hơn trong tiếp cận và ứng dụng, từ chuyển đổi số đến thương mại điện tử.

“Tốc độ phát triển công nghệ có thể khiến khoảng cách bình đẳng giới không những không thu hẹp mà còn nới rộng thêm nếu không có chính sách hỗ trợ phù hợp” - bà Quỳnh nhận định.

14 Bà Nguyễn Hương Quỳnh - Phó Chủ tịch Hội Nữ doanh nhân TP HCM (HAWEE)
Bà Nguyễn Hương Quỳnh - Phó chủ tịch Hội Nữ doanh nhân TPHCM (HAWEE)

Nhiều ý kiến tại diễn đàn cho rằng cần có cơ chế hỗ trợ có trọng tâm hơn, trong đó đặc biệt là nhóm doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ. Bà Quỳnh đề xuất cần xây dựng cơ chế ưu tiên tiếp cận vốn, tín dụng và công nghệ cho doanh nghiệp nữ, tương tự các chương trình mà nhiều tổ chức quốc tế đang triển khai.

Bà Lý Kim Chi cũng cho rằng, chính sách tín dụng cần được thiết kế theo hướng dài hạn để hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư chế biến sâu, nâng cấp công nghệ và gia tăng giá trị, thay vì chỉ dừng ở các khoản vay ngắn hạn.

Ngoài ra, các hiệp hội cần tăng cường liên kết, mở rộng cơ hội tham gia cho doanh nghiệp nữ vào các chương trình xúc tiến thương mại, kết nối thị trường quốc tế. Lý do, muốn nâng giá trị, không chỉ cần sản phẩm tốt mà còn phải có nguồn lực, công nghệ và hệ sinh thái hỗ trợ phù hợp. Nếu không giải được bài toán này, doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nữ sẽ rất khó bứt lên trong chuỗi giá trị.

Tín dụng xanh đang mở rộng tạo cơ hội cho doanh nghiệp

Nguồn lực tài chính xanh đang được mở rộng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi công nghệ, phát triển sản xuất bền vững. Đến cuối năm 2025, tổng dư nợ tín dụng xanh của cả nước đạt khoảng 780.000 tỉ đồng, chiếm 4,1% tổng dư nợ nền kinh tế, tăng 14,6% so với năm 2024. Dù tỉ trọng còn khiêm tốn, nhưng xu hướng tăng trưởng liên tục cho thấy dòng vốn này đang dần được mở rộng.

Ngành ngân hàng hiện triển khai hỗ trợ doanh nghiệp theo hai hướng: cấp vốn trực tiếp cho các dự án xanh và điều tiết chính sách để định hướng dòng tín dụng vào các lĩnh vực xanh.

Đáng chú ý, các dự án nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn có thể được vay tới 70% vốn đầu tư mà không cần tài sản bảo đảm, giúp doanh nghiệp và hộ sản xuất dễ tiếp cận vốn hơn. Riêng tại TPHCM, dư nợ cho vay lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn đạt khoảng 801.000 tỉ đồng, chiếm 13,6% tổng dư nợ trên địa bàn.

Ngoài ra, các cơ chế mới đang được xây dựng như hỗ trợ lãi suất (khoảng 2%) cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh trong lĩnh vực xanh, góp phần giảm chi phí vốn và thúc đẩy chuyển đổi xanh.

Ông Nguyễn Đức Lệnh - Phó giám đốc Ngân hàng Nhà nước Khu vực 2

Mai Ca

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI