Giữ hồn văn hóa dân tộc trong tâm tưởng học sinh

Hội làng giữa phố

Giờ ra chơi sáng 4/2, sân khấu chính của Trường THPT Tây Thạnh (phường Tây Thạnh) xuất hiện những nữ sinh mặc áo dài truyền thống với chiếc chén nhỏ trên tay. Khi làn điệu dân ca Huế cất lên, từng nhịp chén khẽ chạm vào nhau tạo nên tiết mục múa chén cuốn hút.

Đó chính là điểm nhấn trong ngày hội “Hội làng giữa phố”, được tổ chức tại Không gian văn hóa dân tộc của trường. Không gian này vừa được khánh thành vào ngày 14/1 và duy trì hoạt động vào sáng thứ Tư hằng tuần.

Học sinh Trường THPT Tây Thạnh hào hứng trải nghiệm trò chơi nhảy sạp

Kết thúc tiết mục múa chén, học sinh tản ra khắp sân trường để chơi trò ô ăn quan, nhảy lò cò, bịt mắt bắt dê, nhảy sạp… Khu vực viết thư pháp cũng thu hút rất nhiều học sinh. Một nhóm nhỏ ngồi lại ở không gian chợ quê, nơi có bếp lửa, mái tranh… và những món bánh dân gian Nam Bộ.

Minh Phúc - học sinh lớp Mười của trường - hào hứng chia sẻ: “Lâu rồi em mới được chơi lại các trò chơi dân gian, và cũng không nghĩ có ngày mình sẽ viết thư pháp. Những hoạt động này nhắc nhở em phải giữ gìn truyền thống dân tộc”.

Cũng trong sáng 4/2, Trường tiểu học Trần Khánh Dư (phường Tân Định) tổ chức chuyên đề “Em yêu giai điệu quê hương”. Nghệ sĩ Mai Thanh Sơn - Phó hiệu trưởng Trường cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật TPHCM - lần lượt giới thiệu đến học sinh đàn tranh, đàn bầu - những loại nhạc cụ đã gắn bó với đời sống văn hóa dân tộc qua hàng ngàn năm lịch sử.

Sau đó, nghệ sĩ cùng đoàn biểu diễn những giai điệu quen thuộc như Trống cơm, Lý cây bông, Một vòng Việt Nam… đưa học sinh vào thế giới âm nhạc đầy màu sắc. Ngọc Diệp - học sinh lớp Ba - bày tỏ: “Em từng nghe về đàn bầu nhưng không biết nó thực sự được làm từ quả bầu. Âm thanh của đàn rất hay, khi về nhà em sẽ tìm hiểu thêm”.

Nhiều năm nay, các câu lạc bộ trống hội, đờn ca tài tử, múa dân gian… tại Trường tiểu học Nguyễn Thái Học (phường Bến Thành) luôn thu hút đông đảo học sinh tham gia. Hiệu trưởng nhà trường Trần Bé Hồng Hạnh cho biết, để các hoạt động đi vào chiều sâu, nhà trường chủ động mời các nghệ nhân đến hướng dẫn học sinh, truyền nghề lại cho giáo viên.

Những phụ huynh có năng khiếu cũng tích cực hỗ trợ nhà trường. Nhiều học sinh hiếu động, khó tập trung trong lớp, nhưng khi tham gia các câu lạc bộ này lại thể hiện sự tập trung cao, say mê và nghiêm túc.

Yêu cầu cấp thiết

Bà Trần Bé Hồng Hạnh nhấn mạnh: “Nội dung lời ca, tiếng hát trong âm nhạc truyền thống mang đậm giá trị giáo dục về tình yêu quê hương, đất nước, lòng hiếu thảo với ông bà, cha mẹ, sự kính trọng thầy cô, lễ phép trong giao tiếp… Nhờ đó, học sinh vừa chơi vừa tiếp nhận các bài học một cách tự nhiên, nhẹ nhàng”.

Ông Nguyễn Vân Yên - Hiệu trưởng Trường THPT Tây Thạnh - cũng cho biết, Không gian văn hóa dân tộc giúp học sinh tiếp cận văn hóa một cách trực quan, sinh động thông qua hình ảnh, ngôn ngữ và âm thanh. Thời gian tới, trường sẽ giới thiệu đến học sinh các loại hình văn hóa, nghệ thuật Nam Bộ như đờn ca tài tử, cải lương hoặc các nhạc cụ truyền thống như đàn bầu, sáo trúc…

“Thông qua các hoạt động trải nghiệm, học sinh dần hình thành tình yêu đối với văn hóa dân tộc, đồng thời có thêm những sân chơi lành mạnh, bổ ích trong giờ ra chơi. Từ đó, học sinh sẽ biết trân trọng, giữ gìn và lan tỏa những giá trị tinh thần của dân tộc trong đời sống hiện đại, nuôi dưỡng tình yêu quê hương, gia đình và cộng đồng” - ông nói.

Theo nghệ sĩ Mai Thanh Sơn, để học sinh yêu thích văn hóa dân tộc thì trước hết phải giúp các em hiểu. Cách tiếp cận hiệu quả là chọn những tác phẩm, loại hình đơn giản, dễ nghe, dễ nhớ. Cách truyền đạt cần gần gũi, sử dụng phương pháp lặp lại nội dung nhiều lần.

Ông chia sẻ: “Trong thời đại công nghệ số và hội nhập quốc tế sâu rộng, việc bồi đắp cho thế hệ trẻ những giá trị văn hóa truyền thống càng trở nên cần thiết. Vì vậy, bên cạnh tiếp cận tinh hoa văn hóa thế giới, thế hệ trẻ cần được trang bị hiểu biết về văn hóa dân tộc để nhận ra nét hay, nét đẹp riêng của Việt Nam.

Dần dà, các em sẽ hình thành tình yêu đối với những giá trị truyền thống một cách tự nhiên, bền vững và chủ động lan tỏa nó đến bạn bè thế giới”.

Trang Thư