Diễn đàn “Khi nốt nhạc cất lên bởi AI”(*)

Giữ bản lĩnh sáng tạo trong thời đại AI

29/11/2025 - 07:16

PNO - Chỉ trong thời gian ngắn, âm nhạc tạo ra bởi trí tuệ nhân tạo (AI) đã trở thành hiện tượng trong đời sống âm nhạc Việt. Những ca khúc như Say một đời vì em, Đà Lạt còn mưa không em?, Vạn lý sầu… lan truyền chóng mặt trên mạng xã hội, thu hút hàng triệu lượt nghe, tạo nên cuộc tranh luận sôi nổi với câu hỏi “Khi nốt nhạc được tạo từ thuật toán, âm nhạc có còn là tiếng nói của trái tim?”.

Âm nhạc trong kỷ nguyên AI: Cơ hội và thách thức

Diễn đàn Khi nốt nhạc cất lên bởi AI của Báo Phụ nữ TPHCM khép lại sau hơn 1 tháng sôi nổi với nhiều bài viết, ý kiến, góc nhìn đa chiều từ nghệ sĩ, chuyên gia, độc giả yêu âm nhạc.

AI mở ra cơ hội mới nhưng chỉ có thể là công cụ, tương lai của âm nhạc Việt vẫn phụ thuộc bản lĩnh và trách nhiệm của người làm nghệ thuật - Minh họa: Internet
AI mở ra cơ hội mới nhưng chỉ có thể là công cụ, tương lai của âm nhạc Việt vẫn phụ thuộc bản lĩnh và trách nhiệm của người làm nghệ thuật - Minh họa: Internet

Những tranh luận xoay quanh âm nhạc được tạo ra bởi trí tuệ nhân tạo không chỉ phản ánh sự ảnh hưởng của công nghệ mà còn đặt ra những câu hỏi: Điều gì làm nên giá trị thật sự của một ca khúc? Khi chỉ cần vài câu lệnh đã có thể tạo ra một sản phẩm âm nhạc hoàn chỉnh, con người cần làm gì để không đánh mất bản lĩnh sáng tạo và sự trung thực của cảm xúc?

“Nghệ thuật phải đi từ trái tim tới trái tim chứ không thể từ máy móc tới trái tim”.

Phó giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Thị Mỹ Liê

2 bài viết đăng ngày 8 và 10/10 trên Báo Phụ nữ TPHCM đưa ra những câu hỏi nóng hổi về cảm xúc, bản quyền và ranh giới giữa công nghệ và con người. Hàng chục ý kiến sau đó đã mở rộng thêm nhiều góc nhìn sâu sắc, từ lo ngại AI làm biến dạng sáng tạo nghệ thuật đến kỳ vọng AI mở ra không gian mới cho những người không chuyên có thể tiếp cận sáng tác.

Âm nhạc AI đang nhận được sự quan tâm của cả công chúng yêu nhạc lẫn những người hoạt động trong lĩnh vực âm nhạc. Không chỉ là câu chuyện về kỹ thuật sáng tác, diễn đàn còn là cuộc đối thoại rộng về văn hóa sáng tạo, tư duy làm nghề và tương lai âm nhạc Việt trong kỷ nguyên số.

Nhiều ý kiến cho rằng AI không thể bị xem như kẻ thù. Công nghệ chưa bao giờ tiêu diệt nghệ thuật, nó chỉ buộc nghệ thuật thay đổi. AI có thể hỗ trợ sáng tác, gợi cảm hứng, thực hiện phối khí… nhanh hơn, giúp giải phóng sức lao động nghệ thuật để con người tập trung vào chiều sâu cảm xúc và tư duy sáng tạo.

Nếu biết cách tận dụng, AI có thể trở thành công cụ thúc đẩy sáng tạo, mở cơ hội cho người bình thường chạm tới ước mơ làm nhạc đồng thời giúp ngành công nghiệp âm nhạc đa dạng hơn.

Tuy nhiên, bên cạnh đó còn có những nỗi lo hoàn toàn hợp lý như bản quyền, đạo nhạc, đạo giọng và nguy cơ âm nhạc bị biến thành nội dung sản xuất hàng loạt vô cảm. Khi chỉ cần vài câu lệnh là có thể tạo ra một ca khúc hoàn chỉnh, nghệ sĩ buộc phải trả lời câu hỏi quan trọng: Điều gì làm họ khác AI? Cảm xúc thật, trải nghiệm sống, ký ức, nỗi đau và quá trình lao động nghệ thuật là những giá trị máy móc không thể thay thế.

Con người ở đâu trong kỷ nguyên AI?

Điều gây lo sợ không phải AI biết hát, biết viết nhạc mà là nguy cơ con người đánh mất bản lĩnh sáng tạo, dễ dãi chạy theo lượt xem, bỏ quên sự trung thực trong nghệ thuật. Nếu âm nhạc chỉ còn đo bằng tốc độ tạo nội dung và hiệu quả lan tỏa, AI hay con người có lẽ không còn khác biệt.

Chỉ cần  gõ câu lênh, AI  sẽ  sáng  tác  giùm  bạn, chúng  ta  sẽ  ứng  xử  ra  sao để đời  sống  nhjac  Việt  không  trở  nên  hỗ  loại  vì  AI?. Ảnh: Internet.
Chỉ cần gõ câu lệnh, AI sẽ sáng tác giùm bạn. Chúng ta sẽ ứng xử ra sao để đời sống nhạc Việt không trở nên hỗ loạn vì AI? - Ảnh: ST

Một chủ đề lớn khác được nhấn mạnh: pháp lý. Các chuyên gia cho rằng Việt Nam cần sớm xây dựng hành lang luật cho tác phẩm âm nhạc do AI tạo ra, minh bạch nguồn dữ liệu huấn luyện, phân chia lợi nhuận công bằng và bảo vệ quyền nhân thân của nghệ sĩ. Nhiều quốc gia đã bắt đầu thiết lập bộ nguyên tắc mới. Đây là thời điểm Việt Nam cần chủ động lựa chọn cách bước đi thay vì bị động chạy theo khủng hoảng.

Âm nhạc chỉ có thể sống bằng những điều không thể lập trình - sự chân thành, trải nghiệm và rung động của con người. AI có thể tạo giai điệu nhưng chỉ con người mới biết vì sao mình cần âm nhạc.

“Điều đáng sợ không phải AI biết hát mà là khi con người đánh mất bản lĩnh sáng tạo và sự trung thực trong nghệ thuật”.

Bạn đọc Ngọc Tiền

Diễn đàn khép lại với nhiều câu hỏi mở, đồng thời mở ra hy vọng: Nếu biết sử dụng công nghệ có trách nhiệm, âm nhạc Việt sẽ không bị cuốn vào vòng xoáy sao chép và vô cảm, mà bước vào chương mới, nơi công nghệ và cảm xúc song hành, tôn trọng giá trị con người, lan tỏa những điều tử tế.

Chúng tôi trân trọng cảm ơn những ý kiến thẳng thắn, đa chiều và đầy trách nhiệm của độc giả, nghệ sĩ và chuyên gia đã đồng hành cùng diễn đàn. Những nốt nhạc AI đã vang lên và chính chúng ta sẽ quyết định nhịp đập của tương lai âm nhạc Việt.

Báo Phụ Nữ TPHCM

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI