Giá xăng dầu thế giới giảm mạnh, vì sao trong nước vẫn tăng?

Theo diễn biến trên thị trường năng lượng quốc tế, giá dầu thô đã tăng mạnh trong những ngày đầu tháng Ba do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông và lo ngại gián đoạn nguồn cung. Có thời điểm giá dầu Brent tiến sát 120 USD/thùng. Dù vậy, đến ngày 11/3, giá dầu Brent đã giảm về khoảng 90 USD/thùng, trong khi dầu WTI ở quanh 87 USD/thùng.

Trong bối cảnh giá dầu thế giới đã giảm đáng kể so với mức đỉnh, nhiều người tiêu dùng đặt câu hỏi: vì sao giá xăng dầu trong nước vẫn tiếp tục được điều chỉnh tăng trong kỳ điều hành vừa qua?

Giá xăng dầu tăng mạnh từ đầu tháng Ba tới nay

Cụ thể, giá xăng dầu trong nước đã được liên Bộ Công Thương - Tài chính điều chỉnh tăng từ 478 - 3.380 đồng/lít/kg, tùy từng mặt hàng. Để hạn chế mức tăng, cơ quan điều hành cũng đã phải sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu với mức chi khá lớn: xăng sinh học 4.000 đồng/lít; xăng không chì 4.000 đồng/lít; dầu diesel 5.000 đồng/lít; dầu hỏa 4.000 đồng/lít; dầu mazut 4.000 đồng/kg.

Theo các chuyên gia, việc giá xăng dầu trong nước chưa giảm ngay khi giá thế giới hạ nhiệt trong vài ngày gần đây là điều không quá bất thường, do cơ chế điều hành giá hiện nay.

Tiến sĩ Giang Chấn Tây - Giám đốc Công ty TNHH Bội Ngọc - cho biết, giá xăng dầu trong nước và giá thế giới không phải lúc nào cũng biến động cùng nhịp trong từng ngày.

Theo ông, cơ chế điều hành giá xăng dầu của Việt Nam hiện nay được tính toán dựa trên bình quân giá thế giới trong một chu kỳ nhất định, hiện là 7 ngày, chứ không dựa vào biến động của 1-2 ngày gần nhất. Vì vậy, có những thời điểm giá thế giới vừa giảm trong vài ngày nhưng giá bán lẻ trong nước vẫn tăng, do mức bình quân của cả chu kỳ trước đó vẫn ở xu hướng cao.

Ông Tây cũng chỉ ra rằng, giá cơ sở trong nước còn bao gồm nhiều yếu tố khác như chi phí nhập khẩu, chi phí kinh doanh định mức, dự trữ lưu thông, thuế và các khoản trích lập hoặc sử dụng Quỹ Bình ổn giá. Những yếu tố này khiến giá bán lẻ trong nước có độ trễ nhất định so với diễn biến tức thời của thị trường thế giới.

Ngoài ra, vị chuyên gia này phân tích thêm rằng các doanh nghiệp đầu mối thường phải ký hợp đồng nhập khẩu từ trước theo mặt bằng giá tại thời điểm giao dịch. Khi hàng về đến Việt Nam và được đưa ra thị trường thì giá thế giới có thể đã thay đổi. Vì vậy, việc điều hành giá cần dựa trên mặt bằng chi phí thực tế của cả chu kỳ nhập hàng, chứ không chỉ nhìn vào biến động ngắn hạn của thị trường quốc tế.

Do đó, theo ông Tây, hiện tượng giá thế giới giảm trong vài ngày nhưng giá trong nước vẫn điều chỉnh tăng không phải là điều quá bất thường. Điều quan trọng là xu hướng bình quân của cả chu kỳ điều hành và cách tính giá cơ sở phải đảm bảo phản ánh tương đối sát diễn biến thị trường tại giai đoạn đó, đồng thời duy trì được nguồn cung ổn định cho thị trường trong nước.

Theo các chuyên gia, trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị và thị trường năng lượng toàn cầu còn nhiều biến động, giá xăng dầu vẫn sẽ là một trong những yếu tố khó dự báo trong thời gian tới. Bởi giá xăng dầu không chỉ ảnh hưởng đến chi phí đi lại của người dân mà còn tác động trực tiếp đến chi phí vận tải, logistics và giá thành sản xuất của nhiều ngành hàng. Vì vậy, dù giá thế giới có những phiên giảm ngắn hạn, xu hướng chung của thị trường năng lượng toàn cầu vẫn cần được theo dõi trong cả chu kỳ dài hơn để đánh giá chính xác tác động đến giá trong nước.

Mai Ca