Dự án ngàn tỉ ở TP Cần Thơ: Tiến độ chậm do vướng mặt bằng

Gian nan giải phóng mặt bằng

Mấy ngày nay ông Nguyễn Minh Hùng, 68 tuổi, ngụ khu vực 5, phường Bình Thủy đang thuê người tháo dỡ căn nhà 60m2 để bàn giao mặt bằng cho dự án “Nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 91”. Đây là căn nhà vợ chồng ông đã gắn bó hơn 25 năm qua. Vài năm nay, do tuổi cao, ông dành phía trước cho thuê lấy vài triệu đồng mỗi tháng để chi tiêu cuộc sống hằng ngày. “Trước tết, chính quyền có đến tuyên truyền với bà con về việc mở rộng Quốc lộ 91 nhằm phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, giảm kẹt xe, ngập lụt. Gia đình tôi sống ở đây nhiều năm nên rất hiểu và cơ bản đồng thuận với chủ trương. Nhưng gần tết, công việc quá nhiều, tháo dỡ sẽ ảnh hưởng đến buôn bán mưu sinh, nên tôi kiến nghị lùi lại sau tết” - ông Hùng bộc bạch.

Ông Nguyễn Minh Hùng (bìa trái), ngụ phường Bình Thủy, đang tháo dỡ nhà để bàn giao mặt bằng cho dự án

Đồng cảnh ngộ trên, ông Lê Thanh Hà đã sinh sống ổn định tại phường Bình Thủy từ năm 1993 đến nay. Lần này, hơn 100m2 đất mặt tiền Quốc lộ 91 của gia đình ông nằm trong diện giải tỏa để mở rộng đường. Ông đang thuê người di dời vật dụng, cây cảnh, tháo dỡ nhà, để bàn giao đất cho đơn vị thi công. Việc di dời ít nhiều ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh và cuộc sống, nhưng do phát triển hệ thống giao thông là cần thiết nên ông chấp hành. Điều khiến ông và bà con còn băn khoăn là chính sách đền bù, hỗ trợ. Đây cũng là nguyên nhân chủ yếu khiến nhiều hộ còn chần chừ, chưa tháo dỡ nhà cửa trong phạm vi dự án.

Chỉ chúng tôi dãy nhà trọ của gia đình đang cho thuê và cũng là nguồn thu nhập chính, ông Bùi Thế Hùng, ở đường Cách Mạng Tháng Tám (phường Bình Thủy) cho biết: “Gia đình tôi về đây mua hơn 300m2 đất vào năm 1978, sau đó xây nhà ở và dãy nhà trọ cho thuê; phía trước cũng cho thuê bán cà phê, nhờ đó mà cuộc sống tạm ổn. Mấy năm nay nghe tin mở rộng Quốc lộ 91. Gần đây cán bộ phường có đến tuyên truyền về chuyện giải tỏa. Gia đình chấp hành và trước mắt đã ngưng cho thuê kinh doanh cà phê, nhưng đến nay chưa tháo dỡ bởi còn chờ thông tin đền bù, hỗ trợ”.

Kế bên nhà ông Hùng là cơ sở sửa xe máy của ông Võ Thành Tâm. Ông Tâm làm nghề sửa xe hàng chục năm nay tại khu vực này. Dự án mở rộng quốc lộ đã “ăn hết” vào cơ sở của ông, buộc phải di dời đi nơi khác và sẽ mất một số khách quen, nhưng ông vẫn ủng hộ sự phát triển chung của thành phố.

Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp TP Cần Thơ (đơn vị chủ đầu tư), dự án nâng cấp mở rộng Quốc lộ 91 được khởi công tháng 9/2025, dự kiến hoàn thành tháng 12/2027. Toàn dự án có 1.099 hộ gia đình, cá nhân và tổ chức, cùng 18 hệ thống hạ tầng kỹ thuật bị ảnh hưởng; trong đó khoảng 202 trường hợp cần tái định cư. Ngành chức năng đã hoàn thành đo đạc, kiểm đếm, thông báo thu hồi đất; đồng thời có quyết định phê duyệt cho 1.095 trường hợp, với số tiền đền bù khoảng 1.940 tỉ đồng. Tuy nhiên, đến đầu tháng 3/2026 chỉ mới có 611 trường hợp và 5 công trình hạ tầng kỹ thuật nhận chi trả đền bù. Do giải phóng mặt bằng chậm, số trường hợp chưa nhận đền bù còn nhiều, nên từ khi khởi công đến đầu tháng 3/2026 ngành chức năng mới bàn giao mặt bằng hơn 51%, giá trị thực hiện dự án chỉ đạt 2,11% tiến độ, rất chậm so với yêu cầu đề ra.

Cần đẩy nhanh tiến độ

Trước sự chậm trễ của công trình, UBND TP Cần Thơ đã liên tục chỉ đạo các ngành chức năng và chính quyền địa phương phải vào cuộc quyết liệt hơn. Ông Trương Cảnh Tuyên - Chủ tịch UBND TP Cần Thơ - yêu cầu Trung tâm Phát triển quỹ đất TP Cần Thơ phối hợp với UBND các phường Ninh Kiều, Cái Khế, Bình Thủy, Thới An Đông, cùng các đơn vị quản lý hạ tầng kỹ thuật (điện, cấp nước, viễn thông…) khẩn trương di dời, bàn giao mặt bằng cho dự án. UBND TP Cần Thơ cũng lập 3 tổ tuyên truyền, vận động giải phóng mặt bằng do chủ tịch và 2 phó chủ tịch làm tổ trưởng.

Các nhà thầu thi công hệ thống cống đoạn trên đường Lê Hồng Phong (phường Bình Thủy)

Chính quyền thành phố yêu cầu toàn bộ hệ thống chính trị của địa phương tập trung, nỗ lực thực hiện thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư; đồng thời đảm bảo quyền lợi, ổn định đời sống, sản xuất của các hộ gia đình, cá nhân, tổ chức bị ảnh hưởng. Cố gắng thực hiện hoàn thành mặt bằng trong tháng 3/2026. Phía Trung tâm Phát triển quỹ đất TP Cần Thơ đẩy nhanh chi trả dứt điểm các trường hợp đã có quyết định phê duyệt; ưu tiên những đoạn có khả năng tạo mặt bằng liên tục theo tuyến để giao cho các đơn vị thi công ngay. Trước mắt, ưu tiên bàn giao liên tục tối thiểu 400 - 500m tại các đoạn đủ điều kiện, tập trung ở cầu Bình Thủy và đoạn từ cầu đến cuối tuyến, nhằm tăng khối lượng thi công trong thời gian tới.

Theo ông Phạm Minh Trí - Phó giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp TP Cần Thơ - sau tết, hàng chục nhà thầu đã huy động lực lượng triển khai dự án. Công ty TNHH Xây dựng thương mại Ngọc Bảo đã tập kết máy móc, thiết bị, vật tư làm các cấu kiện đúc sẵn. Công ty cổ phần Đầu tư xây dựng số 1 Mê Kông đang di dời vật dụng để chuẩn bị thi công mở rộng bên phải tuyến, khi được bàn giao mặt bằng. Công ty cổ phần Đầu tư xây dựng 118 Thăng Long (thi công một phần đường dẫn cầu Bình Thủy) cũng sẵn sàng triển khai khi có mặt bằng… “Về cơ bản, các nhà thầu sẵn sàng thi công và áp dụng hình thức cuốn chiếu, đồng bộ. Vấn đề cấp bách hiện nay là khẩn trương chi trả đền bù dứt điểm để giải phóng mặt bằng, bàn giao cho dự án” - ông Trí nói.

Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp TP Cần Thơ cũng lưu ý, việc quan tâm chính sách tái định cư và mức thuế sử dụng đất khi giao nền. Cụ thể, trong dự án có 66 trường hợp xây nhà trên đất ở nhờ và đất hành lang lộ giới, đất cặp sông, không đủ điều kiện bồi thường. Vì vậy, Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố phối hợp với UBND các phường Cái Khế và Bình Thủy sớm hoàn thành dứt điểm các trường hợp đủ điều kiện được xét tái định cư. Ngoài ra, các đơn vị khẩn trương hoàn thiện khu tái định cư Long Hòa 2 để bố trí nơi ở mới cho bà con bị ảnh hưởng dự án.

Huỳnh Lợi