Cái giá của sự gây sốc

Một bước quá đà, cả sản phẩm trả giá

Liên quan MV Truth or dare của Jun Phạm, ngày 9/4, sau khi Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM thông tin sẽ làm việc, phía nam ca sĩ chủ động ngừng phát hành, gỡ MV khỏi các nền tảng. Trước đó, Truth or dare tạo ra làn sóng tranh luận gay gắt vì chứa nhiều hình ảnh được cho là gợi dục, phản cảm.

Hình ảnh trong MV Truth or dare của Jun Phạm - Ảnh cắt từ MV

Phía Jun Phạm cho biết ê kíp mong muốn mang đến một sản phẩm âm nhạc đảm bảo tính sáng tạo, đồng thời nhận được sự đồng thuận và cảm xúc trọn vẹn từ công chúng. Do đó, khi có những tranh cãi, ê kíp thể hiện sự cầu thị bằng việc ngưng phát hành. Đại diện của ca sĩ Jun Phạm cũng cho hay sẽ chủ động làm việc với Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM cùng các cơ quan liên quan để giải quyết.

Việc MV gợi cảm quá đà của Jun Phạm bị gỡ bỏ không phải là trường hợp cá biệt. Trước đây, rapper tlinh, Chi Pu, cặp đôi rapper BigDaddy - Emily… cũng từng cho ra mắt những sản phẩm gây tranh cãi vì sử dụng hình ảnh bị cho là nhạy cảm, gợi dục, đi ngược thuần phong mỹ tục.

Nhiều lý do được nghệ sĩ và ê kíp đưa ra, phần lớn cho rằng ý tưởng nhằm phục vụ mục đích nghệ thuật, thể hiện cá tính sáng tạo hoặc làm mới hình ảnh. Tuy nhiên, ranh giới giữa nghệ thuật và phản cảm trong những sản phẩm đó rất mong manh. Khi các yếu tố gợi cảm bị lạm dụng hoặc thể hiện thiếu tinh tế, sản phẩm dễ gây khó chịu cho người xem. Thậm chí, không ít khán giả cho rằng đây là dấu hiệu của sự cạn ý tưởng hoặc là chiêu thức gây chú ý của một số gương mặt mới.

Sáng tạo không đồng nghĩa tự do tuyệt đối

Sáng tạo nghệ thuật cần đặt trong khuôn khổ và giới hạn nhất định nhằm tránh tác động tiêu cực đến số đông công chúng. Hiện nay, các MV chủ yếu được phát hành trên YouTube và các nền tảng mạng xã hội, nơi người xem còn có cả thanh thiếu niên, trẻ em. Với tốc độ lan truyền rất nhanh, việc kiểm soát nội dung trở nên khó khăn, kéo theo nguy cơ hình thành những nhận thức lệch lạc.

BigDaddy và Emily trong MV từng bị phản ứng.

Nghệ sĩ không chỉ tạo ra sản phẩm giải trí mà còn có sức ảnh hưởng lớn, đặc biệt đối với giới trẻ. Hình ảnh, thông điệp, cách thể hiện của họ có thể tác động trực tiếp đến nhận thức, hành vi, thậm chí mục tiêu sống của người xem. Vì vậy, việc tự kiểm duyệt trước khi phát hành là điều không thể xem nhẹ. Nghệ sĩ không thể trông chờ vào dòng chữ “MV có chứa hình ảnh 18+, hãy cân nhắc trước khi xem” rồi sáng tạo vô tội vạ mà cần thể hiện trách nhiệm nhiều hơn với cộng đồng qua từng sản phẩm.

Trong một lần chia sẻ với Báo Phụ nữ TPHCM, ca sĩ Mỹ Tâm cho rằng không chỉ người nổi tiếng mà bất kỳ ai cũng cần sống có trách nhiệm với cộng đồng. Cô thừa nhận, việc là người của công chúng đôi khi mang lại cảm giác bức bối khi đời sống cá nhân bị quan tâm quá mức hoặc không thể bộc lộ hết cảm xúc. Tuy nhiên, khi đã chọn con đường này, nghệ sĩ cần chấp nhận những áp lực đi kèm, sống đúng mực và tích cực để khán giả có thể nhìn vào, tin tưởng, noi theo.
Bên cạnh ý thức tự kiểm soát của nghệ sĩ, vai trò của cơ quan quản lý và các nền tảng phân phối nội dung cũng đặc biệt quan trọng. Cần có quy định rõ ràng hơn về tiêu chuẩn nội dung, đồng thời tăng cường cơ chế giám sát nhằm hạn chế việc lan truyền các sản phẩm không phù hợp.

Trường hợp của Jun Phạm cho thấy, ngay từ khi ra mắt, MV đã gây tranh cãi nhưng phải đến 21 ngày sau, khi báo chí lên tiếng, cơ quan quản lý mới cho biết sẽ xem xét, làm việc. Khoảng thời gian này khá dài và trước khi sản phẩm bị gỡ bỏ thì đã kịp tiếp cận đông đảo công chúng, trở thành chủ đề bàn luận rộng rãi trên mạng xã hội.

Tùy định hướng và cá tính âm nhạc, mỗi ca sĩ và ê kíp có những sự lựa chọn riêng trên hành trình chinh phục khán giả. Tuy nhiên, lựa chọn một con đường phù hợp, đề cao trách nhiệm và tôn trọng công chúng mới là yếu tố giúp nghệ sĩ xây dựng giá trị bền vững.

An Trịnh