5 dự báo triển vọng kinh tế toàn cầu năm 2026

Tăng trưởng GDP toàn cầu được dự báo sẽ chững lại vào năm 2026 trong bối cảnh thương mại quốc tế bị ảnh hưởng bởi các chính sách thuế quan của Tổng thống Mỹ - Donald Trump - Ảnh: Shutterstock

Kinh tế toàn cầu trong năm 2025 đã vượt qua nhiều thử thách so với những gì người ta lo ngại, bất chấp "những cơn gió ngược vần vũ" từ cuộc chiến thương mại của Tổng thống Mỹ Donald Trump đến căng thẳng địa chính trị cũng như xung đột ở Ukraine và Trung Đông.

Bước vào năm 2026, hy vọng cú sốc lạm phát tồi tệ đã qua đi, khi các ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới đã hạ lãi suất. Tuy nhiên, thời kỳ vay vốn giá rẻ, tăng trưởng toàn cầu đang chậm lại và nền kinh tế vẫn còn nhiều mong manh.

Dưới đây là năm biểu đồ chính củng cố triển vọng kinh tế cho năm 2026.

Tăng trưởng kinh tế dựa trên AI?

Sau nhiều năm được quảng bá rộng rãi, tiềm năng trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ đóng vai trò quan trọng đối với nền kinh tế toàn cầu vào năm 2026.

Theo khảo sát của Deutsche Bank với các nhà đầu tư tổ chức cho thấy, nguy cơ “bong bóng công nghệ bị vỡ” đứng đầu danh sách 15 rủi ro lớn nhất trong năm nay. Có tới 57% người được hỏi coi đây là một trong ba rủi ro nghiêm trọng nhất.

Jim Reid, người đứng đầu nghiên cứu vĩ mô toàn cầu của ngân hàng, cho biết: "Chúng tôi hiếm khi thấy một rủi ro nào vượt trội rõ rệt như vậy khi bước sang năm mới. Điều đó cho thấy AI là mối lo lớn nhất trong năm 2026".

Bất chấp tiềm năng của AI, tăng trưởng GDP toàn cầu được dự báo sẽ chững lại vào năm 2026 trong bối cảnh ảnh hưởng đến thương mại quốc tế từ các chính sách thuế quan của Tổng thống Trump. Nhu cầu tiêu dùng cũng tiếp tục yếu do hậu quả của nhiều năm lạm phát cao và chi phí vay mượn đắt đỏ.

Tăng trưởng của Trung Quốc dự kiến sẽ chậm lại khi Bắc Kinh phải đối mặt với những thách thức ngày càng tăng trong hoạt động kích cầu. Mỹ được dự báo sẽ dẫn đầu bảng xếp hạng tăng trưởng G7, tiếp theo là Canada và Anh.

Lạm phát hạ nhiệt nhưng rủi ro vẫn còn

Các hộ gia đình đã phải đối mặt với sự siết chặt chi phí sinh hoạt nghiêm trọng do lạm phát ở mức cao, nhưng hy vọng là tốc độ tăng giá tiêu dùng sẽ chậm lại vào năm 2026.

Các nhà kinh tế đang dự đoán lạm phát "bình thường hóa" ở các nước giàu, mở đường cho các ngân hàng trung ương chấm dứt chu kỳ cắt giảm lãi suất - trên thực tế là dỡ bỏ hạn chế hoặc nới lỏng dần các hạn chế do lãi suất cao gây ra.

Tuy nhiên, các nhà kinh tế vẫn cảnh giác rằng lạm phát ở các nước giàu có thể có nguy cơ bùng phát trở lại. Nếu điều này xảy ra, các nước có khả năng tiếp tục cắt giảm lãi suất.

Jack Meaning, nhà kinh tế trưởng tại Barclays, cho biết: "Chúng ta đã trải qua nhiều cú sốc và điều này lặp đi lặp lại. Chúng ta đang bước vào một giai đoạn mà luôn có khả năng xảy ra những cú sốc mới sẽ đến. Nhưng, nếu không có biến động lớn, các cuộc tranh luận sắp tới sẽ mang tính điều chỉnh nhẹ hơn - giống thời kỳ trước khi lạm phát tăng cao. Mọi thứ sẽ bình thường hơn một chút".

Căng thẳng thương mại gia tăng

Sau cú sốc từ tuyên bố về thuế quan “Ngày giải phóng” của Tổng thống Trump vào tháng 4/2025, căng thẳng thương mại toàn cầu đã phần nào dịu lại.

Tuy nhiên, dù các kịch bản xấu nhất chưa xảy ra ngay lập tức nhưng thuế quan của Mỹ vẫn cao hơn đáng kể so với trước khi ông Trump trở lại Nhà Trắng và sự không chắc chắn về chính sách thương mại vẫn ở mức cao.

Các nhà kinh tế cho rằng căng thẳng địa chính trị âm ỉ trên diện rộng có thể sẽ dẫn đến sự phân mảnh thương mại hơn nữa, buộc các công ty phải đẩy nhanh quá trình đa dạng hóa chuỗi cung ứng và đưa sản xuất về gần thị trường tiêu thụ hơn.

"Về mặt địa chính trị, thế giới vẫn là một nồi áp suất của sự không chắc chắn", Carsten Brzeski, người đứng đầu vĩ mô toàn cầu tại ngân hàng ING cho biết. "Chúng ta vẫn chưa có phán quyết từ Tòa án Tối cao Mỹ về thuế quan, và căng thẳng thương mại giữa Mỹ - Trung, cũng như giữa châu Âu và Trung Quốc, dường như đã trở thành trạng thái bình thường mới".

Về lâu dài, thuế quan có thể sẽ làm giảm khối lượng thương mại, tăng chi phí chuỗi cung ứng và làm giảm tăng trưởng kinh tế trên toàn thế giới.

Rủ ro từ thị trường trái phiếu

Năm 2025 là năm mà các chính phủ trên khắp thế giới phải chịu áp lực từ chi phí đi vay tăng, đặc biệt là đối với các quốc gia có nợ công cao và tăng trưởng yếu

Các nhà đầu tư trái phiếu đặc biệt lo ngại về Mỹ, Anh và Pháp. Luật “Dự luật Tuyệt vời” của ông Trump đã khiến thị trường chao đảo, trong khi những đồn đoán xung quanh ngân sách của Anh gây ra làn sóng bán tháo trái phiếu. Tại Pháp, thị trường cũng rơi vào bất ổn khi chính phủ của Tổng thống Emmanuel Macron gặp khó trong việc thông qua ngân sách.

Các nhà dự báo cảnh báo rằng các lỗ hổng tài khóa vẫn còn trong năm 2026, bất chấp hy vọng rằng triển vọng lạm phát ổn định hơn và căng thẳng thương mại tan băng có thể cung cấp một bối cảnh hỗ trợ tốt hơn. Các chính phủ nợ nần cao phải đối mặt với áp lực thúc đẩy tăng trưởng và tăng chi tiêu quốc phòng sẽ sẽ tiếp tục bị thị trường giám sát chặt chẽ.

Gia tăng thất nghiệp

Trong bối cảnh kinh tế đầy biến động, năm 2025, nhu cầu tuyển dụng đã giảm ở các nước giàu. Tỷ lệ thất nghiệp ở Mỹ và Anh tăng mạnh, và các nhà kinh tế cảnh báo rằng tỷ lệ thất nghiệp tăng hơn nữa là một rủi ro lớn cho năm 2026.

Tác động của chính sách thuế, sự không chắc chắn trong kinh doanh và việc áp dụng AI dự kiến sẽ đè nặng lên việc làm. Cho đến nay, dù chưa có làn sóng mất việc lớn do AI nhưng việc đầu tư đang tăng nhanh, và tỷ lệ thất nghiệp ở thanh niên đang trở thành mối lo chính trị. Đồng thời, lực lượng lao động cũng suy giảm do dân số già và tình trạng sức khỏe kém gia tăng.

Tại Anh, tỷ lệ thất nghiệp đã đạt 5,1%, mức cao nhất trong gần một thập kỷ và có thể tăng hơn nữa vào năm 2026. Tại Mỹ, lãi suất này đã đạt 4,6%, mức cao nhất trong 4 năm, trong bối cảnh lo ngại về sức mạnh của nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Bất chấp áp lực trên thị trường việc làm ở cả hai bờ Đại Tây Dương, tăng trưởng tiền lương dự kiến sẽ tăng giúp người lao động xây dựng lại vùng đệm tài chính. Tuy nhiên, điều này cũng khiến các ngân hàng lo lắng về rủi ro lạm phát.

Trọng Trí (theo Guardian)