Tiêu thụ điện đạt kỷ lục

Thông tin được ông Nguyễn Quốc Trung - Phó tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và Thị trường điện quốc gia (NSMO) - cho biết tại tọa đàm“Tiết kiệm điện và điện mặt trời áp mái: Giải pháp giảm áp lực cung ứng điện giai đoạn 2026-2030” do Báo Công Thương phối hợp cùng Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tổng Công ty Điện lực Miền Nam (EVNSPC) tổ chức sáng 21/4.

Theo ông Trung, năm 2026 là năm thứ 12 liên tiếp ghi nhận nắng nóng kéo dài, khiến hệ thống điện đối mặt đồng thời hai áp lực lớn: nhu cầu tăng cao và nguồn cung bị hạn chế.

Ông Nguyễn Quốc Trung - Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và Thị trường điện quốc gia (NSMO)

Về nhu cầu, hệ thống điện quốc gia đã ghi nhận mức tiêu thụ 1 tỉ kWh/ngày vào ngày 31/3/2026, sớm hơn đáng kể so với năm 2025 (giữa tháng 5 mới đạt mốc này). Những ngày đầu tháng 4, mức tiêu thụ liên tục duy trì trên 1 tỉ kWh/ngày. Đặc biệt, ngày 8/4 ghi nhận mức cao kỷ lục 1,092 tỉ kWh/ngày, với công suất cực đại lên tới 52.252 MW.

“Nếu nắng nóng kéo dài, mỗi khi nhiệt độ tăng, nhu cầu điện có thể tăng thêm khoảng 800–1.000 MW/ngày; kéo dài 3–4 ngày, mức tăng có thể lên tới 3.000–4.000 MW,” ông Trung cho biết.

Ở chiều ngược lại, nguồn cung điện năm 2026 chịu nhiều sức ép khi El Nino khiến lượng nước về các hồ thủy điện giảm, trong khi nguồn điện khí và than đều bị ảnh hưởng bởi biến động thị trường quốc tế.

Đặc biệt, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đã làm gián đoạn nguồn cung LNG, buộc các đơn vị phải chủ động phối hợp với nhà cung cấp để đảm bảo nhiên liệu. Nguồn khí trong nước suy giảm, còn nhiệt điện than cũng chịu áp lực từ việc điều chỉnh chính sách xuất khẩu của một số quốc gia.

Theo ông Nguyễn Quốc Trung, có 2 khung giờ chịu áp lực tiêu thụ lớn nhất là 12g30 - 14g30 và 21g - 23g. Trong đó, khung giờ tối là thách thức lớn hơn do không còn nguồn điện mặt trời hỗ trợ, trong khi nhu cầu sinh hoạt vẫn duy trì ở mức cao. Ngược lại, vào buổi trưa, dù phụ tải có thể vượt 52.000MW, hệ thống vẫn có khoảng 17.000MW điện mặt trời, giúp “đỡ tải” đáng kể.

Từ thực tế này, ông cho biết, Bộ Công Thương đã đưa ra một số giải pháp như đẩy nhanh tiến độ đưa vào vận hành các công trình nguồn và lưới điện trọng điểm. Một số dự án lớn như Nhơn Trạch 3, Nhơn Trạch 4, Vũng Áng 2, Quảng Trạch 1 đang được phối hợp để sớm hoàn thành. Ở khâu truyền tải, các trạm và đường dây 500 kV cũng được ưu tiên đưa vào vận hành nhằm tăng khả năng giải tỏa công suất. Bên cạnh đó, hệ thống huy động tối đa các nguồn nhiệt điện, đặc biệt là các tổ máy chạy khí LNG.

Đối với thủy điện, dù đã được huy động, nhưng việc vận hành phải tính toán tích nước hợp lý, ưu tiên giữ lại nguồn nước để phát điện trong tháng 5 và 6 vì đây là 2 tháng cao điểm của hệ thống điện quốc gia.

Tuy nhiên, theo ông Bùi Quốc Hoan - Phó tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC), các giải pháp từ phía ngành điện sẽ khó đủ nếu thiếu sự thay đổi từ phía người sử dụng. Do đó, chỉ tiêu tiết kiệm điện đã được nâng lên đáng kể, từ 1% lên 2%, riêng các tháng cao điểm nắng nóng có thể lên tới 10%.

Không chỉ dừng ở tiết kiệm, các giải pháp điều hành còn hướng tới dịch chuyển phụ tải quy mô lớn và thúc đẩy điện mặt trời mái nhà gắn với lưu trữ. Mục tiêu được đặt ra là mỗi năm có khoảng 10% mái nhà được lắp điện mặt trời, tiến tới 50% trong giai đoạn 2026-2030.

Dù vậy, theo lãnh đạo EVNSPC, bài toán điện năm 2026 không thể giải bằng riêng ngành điện mà cần sự vào cuộc của toàn xã hội, từ người dân đến doanh nghiệp bởi đây là những người trực tiếp sử dụng điện.

Mai Ca