Tạo “sinh kế xanh” cho phụ nữ vùng ven biển

May túi lưới: bảo vệ môi trường và có thêm thu nhập

Long Sơn là một xã theo nghề đánh bắt và nuôi trồng thủy sản, lưới vụn thải ra rất nhiều. Nếu không được tận dụng, lưới vụn sẽ trở thành gánh nặng cho môi trường. Thế nên vào tháng 8/2025, dự án túi lưới EcoNet đã ra đời, là một phần của sáng kiến kinh tế tuần hoàn do Công ty TNHH Hóa dầu Long Sơn (LSP) đồng hành triển khai tại xã Long Sơn, nhằm tạo ra giá trị bền vững cho môi trường và cộng đồng địa phương.

Những chiếc túi xách xinh xắn được tạo ra từ những mảnh lưới vụn

Chị Đoàn Y Bình - người phụ trách dự án túi lưới EcoNet - cho biết: “Mục tiêu của dự án là tận dụng lưới vụn từ quá trình may lồng bè, đánh bắt hải sản để tạo ra các sản phẩm có giá trị cao hơn và thân thiện với môi trường. Từ đó, góp phần giảm rác thải nhựa ra môi trường và đại dương, thúc đẩy lối sống xanh và tiêu dùng bền vững. Dự án còn hướng đến mục tiêu tạo ra sinh kế và thu nhập bổ sung cho phụ nữ, đặc biệt là các chị em nội trợ cần công việc linh hoạt để có thời gian chăm lo cho gia đình”. Trên tinh thần đó, từ tháng 8 đến tháng 10/2025, Công ty TNHH Hóa dầu Long Sơn đã hỗ trợ tìm hiểu, thử nghiệm may mẫu sản phẩm cho 1 hộ kinh doanh và 5 công nhân.

Theo đó, công ty tài trợ nguyên liệu, máy móc và thiết bị may với tổng giá trị hơn 50 triệu đồng. Sau khi thử nghiệm thành công, từ tháng 10/2025 đến nay, các sản phẩm túi lưới mang tên EcoNet chính thức bán ra thị trường. Đến nay, dự án đã có 7 dòng sản phẩm được phân phối qua các kênh trực tuyến và trực tiếp. Với giá bán 70.000-250.000 đồng/sản phẩm. Trừ chi phí, dự án tạo việc làm với thu nhập bổ sung từ 150.000-200.000 đồng/người/ngày. Dự án dự kiến sẽ phát triển, góp phần tạo việc làm và thu nhập cho nhiều chị em tại xã Long Sơn hơn nữa.

Chị Nguyễn Thị Hồng Ảnh - một phụ nữ ở xã Long Sơn - cho biết, những mảnh lưới vụn được chị cùng một số chị em gom về, giặt sạch rồi tạo hình, cắt, may thành những chiếc túi xách xinh xắn, chắc chắn. Ban đầu, các chị chỉ may những chiếc túi kích thước lớn dùng để đi chợ. Sau này họ sáng tạo ra nhiều mẫu như túi đeo bình nước, túi đựng hành tỏi, túi đi chơi, đi du lịch, túi đựng vợt pickleball, túi đựng laptop… và cả túi để chở mèo.

Theo chị Hồng Ảnh, may túi đã khó, may túi xách từ lưới vụn càng khó, vì lưới vừa cứng vừa thưa. Nhưng chị vừa làm vừa rút kinh nghiệm. Mỗi chiếc túi ra đời có 2 lớp lót, viền túi cũng được may chắc chắn, có cả khóa kéo, nên rất thời trang. Chị Trần Thị Mỹ - thợ may túi lưới - cho biết, những chiếc túi lưới đã trở thành vật dụng hữu ích cho cuộc sống, thành những đồ dùng thân thuộc trong gia đình. Chúng có giá thành rẻ, độ bền cao và cũng không kém phần thời trang, độc đáo. “Tái sinh lưới vụn để giảm bớt gánh nặng cho môi trường là điều tuyệt vời nhất mà chúng tôi đã làm được. Khi mỗi người cùng ý thức tái chế, tái sử dụng thì môi trường sẽ xanh hơn” - chị Mỹ nói.

Ban đầu, túi lưới chỉ bán cho các cô, các chị trong thôn, trong xã, dùng để đi chợ, nhưng đến nay nó được nhiều người biết đến, tìm mua. Thông qua các hội chợ xanh, các triển lãm về môi trường, túi lưới của chị em phụ nữ xã Long Sơn đã được du khách Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan… và cả các doanh nghiệp tìm mua sử dụng và làm quà tặng.

Chị Cái Thị Trúc tâm sự: “Trước đây, tôi chỉ loanh quanh nhà cửa, cơm nước cho con cái. Từ khi tham gia may túi lưới, mỗi tháng tôi có thêm thu nhập 3-4 triệu đồng mà vẫn chủ động được thời gian lo việc nhà”.

Thu nhập ổn định từ nghề đan lục bình

Buổi sáng, sau khi đi chợ, đưa con đến trường, chị em ở thôn 1 tập trung đến nhà chị Nguyễn Thị Hồng Lan để bắt đầu công việc đan giỏ. Giữa một nhà đầy nguyên liệu và các loại vật dụng, đồ dùng thời trang được làm ra từ lục bình, các chị mỗi người mỗi việc, người thì tạo hình, người đan theo mẫu. Chị Hồng Lan cho biết, có 3 kiểu đan lục bình cơ bản. Kiểu thứ nhất là đan hạt gạo (còn gọi là đan mắt na), kiểu thứ hai là đan xương cá và kiểu thứ ba là đan rối (còn gọi là đan nhện). Mỗi kiểu đan thích hợp với mỗi loại sản phẩm khác nhau.

Các sản phẩm đan từ lục bình không nhuộm màu mà để màu tự nhiên của cọng lục bình đã sơ chế, tạo ra các sản phẩm đa dạng, nhiều kích cỡ, hình dáng như hình vuông, hình tròn, trái tim, hình thuyền, hình chum và thành những bông hoa xinh xắn. Qua những bàn tay khéo léo, những cành lục bình tưởng như đồ bỏ đi, đã trở thành những sản phẩm đồ gia dụng, thời trang phong phú và tiện ích như: giỏ, rổ, túi đeo, mũ vành, bình, dép…

Chị Hồng Lan cho biết thêm, cách đây khoảng 10 năm, chị bén duyên với lục bình. Với khoảnh ao trước nhà, chị trồng lục bình làm nguyên liệu để đan các sản phẩm thân thiện với môi trường mà chị sáng tạo ra, rồi đem bán với giá 50.000-350.000 đồng/sản phẩm, giúp nâng cao giá trị cho những cọng lục bình.

Chị em phụ nữ xã Long Sơn (TPHCM) với nghề đan lục bình

Sản phẩm từ lục bình ngày càng trở thành xu hướng trong trang trí nhà cửa và làm quà tặng nhờ tính thân thiện với môi trường và vẻ đẹp mộc mạc, tinh tế. Những sản phẩm thủ công từ lục bình không chỉ mang đến sự độc đáo cho không gian sống mà còn thể hiện lối sống xanh, bền vững của người tiêu dùng hiện đại. Vì vậy, nhiều công ty đã chọn sản xuất các sản phẩm thủ công, đồ dùng gia dụng, thời trang từ lục bình để phụ vụ thị trường trong nước và xuất khẩu.

Vốn có kinh nghiệm với nghề đan lục bình, năm 2023, chị Hồng Lan đã thành lập Tổ hợp tác đan lục bình Hồng Lan - Long Sơn để giúp các chị em phụ nữ tại xã có thêm công việc, kiếm thêm thu nhập lúc nhàn rỗi. Tổ hợp tác đã ký kết với một số công ty, được cung cấp khung đan, đồng thời thu gom nguồn nguyên liệu là cây lục bình để giao cho nhiều người cùng gia công. Sau đó, công ty sẽ đến thu gom sản phẩm.

Qua gần 3 năm đi vào hoạt động, Tổ hợp tác đan lục bình Hồng Lan - Long Sơn đã tạo việc làm ổn định cho khoảng gần 20 lao động thường xuyên với mức thu nhập tăng thêm từ 3-5 triệu đồng/người/tháng, tùy thời gian bỏ ra. Không ít chị làm việc văn phòng cũng tranh thủ để kiếm thêm thu nhập. Chị Trương Thị Thuận cho hay, chị theo nghề đan lục bình đã gần 3 năm. Công việc không khó nhưng đòi hỏi phải chịu khó học hỏi. Ban đầu, chị chỉ đan một số sản phẩm đơn giản như lọ cắm bút, khay đựng kẹo, thảm lót nồi, lót ly. Nhưng chỉ một thời gian sau chị đã có thể đan được những sản phẩm khó hơn như túi xách, nón, dép… “Từ ngày biết đan lục bình, gia đình tôi cũng dùng luôn các sản phẩm này, vừa đẹp, vừa thân thiện với môi trường, có độ bền cao. Nhờ đan lục bình mỗi tháng tôi có thêm thu nhập 4-5 triệu đồng mà vẫn có thời gian để đưa đón con cái và chăm sóc gia đình” - chị Thuận nói.

Hội LHPN xã Long Sơn cho biết, nghề đan lục bình hình thành tại địa phương đã hơn 20 năm qua. Trước đây, nghề tồn tại tự phát thông qua việc truyền nghề cho nhau. Để nâng cao tay nghề và có đầu ra ổn định, Công ty Tổ hợp hóa dầu Long Sơn đã hỗ trợ đào tạo nghề cũng như kết nối quảng bá, tiêu thụ sản phẩm cho chị em trong xã.

Tùng Lâm