Những người giữ hơi thở, nụ cười cho bệnh nhân

Hành trình của bác sĩ hồi sức tim mạch

Khi đang là sinh viên thực tập lâm sàng, tiến sĩ, bác sĩ Giang Minh Nhật - Phó trưởng khoa Hồi sức tim mạch, Bệnh viện Nhân dân Gia Định - luôn có cảm giác thiêng liêng mỗi khi bệnh nhân được cấp cứu thành công. Anh nhận ra quả tim không chỉ là cơ quan trung tâm của cơ thể mà còn là điểm khởi phát của rất nhiều bệnh nguy hiểm, gây tử vong hàng đầu.

Tiến sĩ, bác sĩ Giang Minh Nhật

Tuy nhiên, một bệnh nhân nhập viện với nhịp tim chậm, suy tim nặng, thậm chí ngưng tim hoàn toàn, nếu được cấp cứu đúng cách, vẫn có thể hồi phục trở lại. Từ đó, anh quyết định đi theo chuyên ngành tim mạch.

“Chúng tôi thường xuyên đứng trước lằn ranh sinh - tử, đòi hỏi cả ê kíp phải chẩn đoán thật nhanh, xử trí thật chính xác. Y học hiện đại cũng cho thấy tim mạch không còn là chuyên ngành riêng lẻ. Mối liên hệ giữa tim mạch với hô hấp, tiêu hóa, nội tiết và đặc biệt là ung thư ngày càng rõ ràng. Tim mạch là chuyên ngành rộng lớn, tốc độ điều trị cập nhật rất nhanh, buộc bác sĩ phải học mỗi ngày, chỉ cần lơ là khoảng 6 tháng có thể đã lạc hậu” - anh nói.

Bằng sự chủ động, liên tục cập nhật kiến thức, phác đồ điều trị mới, năm 2023, bác sĩ Minh Nhật và đồng nghiệp đã nghiên cứu, triển khai mô hình E-CPR - hồi sức tim phổi phối hợp ECMO trong cấp cứu ngưng tim. Đây là phương pháp đã được nhiều trung tâm lớn trên thế giới thực hiện, nhưng ở Việt Nam còn rất mới.

Trước đây, bệnh nhân ngưng tim kéo dài gần như không còn cơ hội sống, nhất là ngưng tim ngoại viện, tỉ lệ tử vong lên đến 90%. Tuy nhiên, trong năm 2025, khi triển khai mô hình E-CPR, Khoa Hồi sức tim mạch đã cấp cứu 14 trường hợp, gồm 5 ca ngưng tim ngoại viện và 9 ca nội viện. Thời gian ngưng tim lâu nhất được cấp cứu lên đến 60 phút. Tỉ lệ sống còn đạt khoảng 36%, tương đương các trung tâm tim mạch lớn tại Mỹ, châu Âu.

“Điều đáng mừng là phần lớn bệnh nhân sau khi được cứu sống, xuất viện đều có thể trở lại cuộc sống bình thường” - bác sĩ Minh Nhật chia sẻ.

Song song hồi sức, bác sĩ Minh Nhật còn tập trung phát triển hình ảnh học tim mạch, lĩnh vực được xem là “đôi mắt” của chuyên ngành.

Bác sĩ chia sẻ: “Nếu trước đây, bác sĩ chủ yếu chẩn đoán bằng khám lâm sàng và các phương tiện cơ bản, thì hiện nay đã có nhiều kỹ thuật hiện đại như siêu âm tim 4D, chụp cắt lớp động mạch vành, cộng hưởng từ tim hay hình ảnh học hạt nhân. Việc phối hợp đa phương thức giúp chẩn đoán chính xác hơn, phát hiện sớm người có nguy cơ cao xảy ra biến cố tim mạch, đồng thời xây dựng chiến lược theo dõi và điều trị cá thể hóa”.

Anh cũng là một trong những người tiên phong nghiên cứu, tìm cách dự đoán nguy cơ ngưng tim ở bệnh nhân đang hóa trị, bởi một số thuốc điều trị ung thư có thể gây độc tim. Đến nay, bác sĩ Giang Minh Nhật đã xuất bản 10 bài báo quốc tế, trong đó có những bài được đăng tải trên tạp chí uy tín thuộc hệ thống của các hội tim mạch châu Âu, Mỹ. Anh cũng thường xuyên báo cáo tại các hội nghị khoa học quốc tế, góp phần đưa kinh nghiệm hồi sức tim mạch của Việt Nam ra thế giới.

Mỗi trái tim là một tương lai

Những hạnh phúc vỡ òa khi nhìn thấy một trái tim bé nhỏ đập đều đặn trở lại như sợi dây nối dài tình yêu nghề của bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Thị Ngọc Phượng - Phó trưởng khoa Tim mạch, Bệnh viện Nhi Đồng 2. Tình yêu đó cứ âm thầm lớn dần qua từng ca bệnh lâm sàng, để rồi chị quyết tâm gắn bó lâu dài với tim mạch nhi.

Bác sĩ Nguyễn Thị Ngọc Phượng

Bác sĩ Ngọc Phượng cho biết: “Trong y khoa, chuyên ngành nào cũng phải đối diện với ranh giới sinh - tử. Nhưng với tim mạch nhi, ranh giới đó mong manh như sợi chỉ, bởi bệnh nhi là những em bé vừa chào đời. Mỗi ca tim bẩm sinh nặng không chỉ là thử thách chuyên môn mà còn là trách nhiệm lớn lao. Điều mong mỏi nhất của tôi là nhìn thấy trái tim nhỏ bé đó khỏe mạnh trở lại”.

So với bệnh tim ở người lớn, điều trị tim mạch cho trẻ em có đặc thù riêng. Các bé còn quá nhỏ, khả năng giao tiếp hạn chế, không thể diễn đạt rõ ràng cảm giác đau hay khó chịu. Vì vậy, bác sĩ phải kiên nhẫn, tinh tế và nhạy bén để nhận diện những dấu hiệu bất thường của trẻ. “Không chỉ vậy, bác sĩ còn phải đồng hành, nâng đỡ tinh thần cha mẹ, người thân của các bé vững tâm trên hành trình gian nan này, để bé hồi phục bình an trở về nhà” - nữ bác sĩ cho hay.

Tuy nhiên, có những trường hợp bé quá nặng, vượt quá khả năng điều trị, dù bác sĩ đã áp dụng mọi phương pháp tối ưu. Do đó, bác sĩ Ngọc Phượng mong mỏi ngành tim mạch nhi nhận được sự quan tâm nhiều hơn nữa, nhất là trong đào tạo, đầu tư chuyên sâu, phẫu thuật hiện đại, nâng cao năng lực điều trị.

Với bác sĩ Ngọc Phượng, phần thưởng lớn nhất của chị là nụ cười của các em nhỏ và ánh mắt nhẹ nhõm của phụ huynh khi con được xuất viện. Chị luôn hy vọng bệnh nhi ngoài được chăm sóc chuyên môn, còn nhận được sự quan tâm, hỗ trợ của toàn xã hội để có thêm nhiều trái tim được chữa lành, bởi với chị mỗi trái tim là một tương lai.

Chữa lành tổn thương tinh thần

Cách đây hơn 1 thập niên, nhắc đến chuyên ngành da liễu, phần lớn mọi người nghĩ đến điều trị mụn trứng cá, hay các bệnh ngoài da thông thường. Thế nhưng, bác sĩ chuyên khoa 2 Lê Thảo Hiền (Khoa Thẩm mỹ da, Bệnh viện Da liễu TPHCM) lại có một hành trình đầy đam mê và tự hào khi bén duyên với chuyên ngành này.

Bác sĩ Lê Thảo Hiền

Chị nhớ lại, vừa trúng tuyển bác sĩ nội trú, thấy chị rẽ hướng sang chuyên ngành da liễu, bạn bè, người thân đều thắc mắc, vì nghĩ chị sẽ chỉ quanh quẩn với mụn và nấm da. Đã từng có thời điểm, chị không khỏi chạnh lòng khi xã hội đề cao bác sĩ điều trị bệnh nặng hơn là bác sĩ làm đẹp, nhưng chị vẫn âm thầm theo đuổi lựa chọn của mình.

Những năm gần đây, người dân ngày càng nhận ra, bác sĩ da liễu còn xử lý được rất nhiều vấn đề như: trẻ em có bớt sắc tố, u máu, thanh thiếu niên bị sẹo mụn, người trưởng thành bị nám, sẹo xấu, người lớn tuổi mong muốn cải thiện lão hóa. Có người cần xóa hình xăm, chỉnh sửa khuyết điểm, hay điều trị biến chứng thẩm mỹ… Từ đó, bác sĩ thẩm mỹ nội khoa ngày càng được tôn trọng hơn.

Có lần, bác sĩ Thảo Hiền tiếp nhận một phụ nữ trung niên từng điều trị ung thư vú. Sau phẫu thuật và xạ trị, làn da người bệnh sạm đi, tóc rụng nhiều. Đến khám bệnh, nữ bệnh nhân chỉ định nghe tư vấn chứ chưa thực sự tin mình có thể làm đẹp. Qua 4 tháng điều trị, làn da ngày càng cải thiện, chị quay lại cảm ơn bác sĩ với nụ cười rạng rỡ. Đó là khoảnh khắc bác sĩ Thảo Hiền cảm nhận rõ mình thực sự thuộc về chuyên ngành này.

Chị càng quyết tâm hơn bởi: “Không ai muốn mình xấu, và không ai cấm người bệnh được đẹp. Chỉ có làm đẹp đúng cách, an toàn mới mang lại hiệu quả. Đây cũng là hình thức chữa lành sự tự ti, mặc cảm và những tổn thương tinh thần cho người bệnh”.

Với bác sĩ Lê Thảo Hiền, thẩm mỹ da không chỉ là làm đẹp, mà còn là hành trình giúp con người tìm lại sự tự tin và yêu thương chính mình. Vì vậy, bên cạnh việc tận tâm điều trị cho người bệnh, chị cũng tích cực tham gia và chủ trì nhiều đề tài nghiên cứu khoa học cấp cơ sở và cấp bộ nhằm nâng cao tay nghề, chia sẻ, cập nhật kinh nghiệm, kiến thức chuyên môn.

Trong tương lai, nữ bác sĩ da liễu mong muốn phát triển chuyên sâu hơn các kỹ thuật tiêm chất làm đầy an toàn, nâng cao hiệu quả điều trị những vấn đề nan giải như bớt sắc tố và nám da, bởi đây là 2 lĩnh vực còn nhiều thách thức.

Phạm An