Kéo nhau lục tung sông suối để đãi đất tìm vàng

Thời gian qua, trên các khu vực bờ suối, đồi núi trên địa bàn xã Tây Giang (TP Đà Nẵng) xuất hiện nhiều nhóm người tập trung đào bới, đãi vàng ngay dưới lòng sông và ven bờ. Hoạt động này diễn ra công khai giữa ban ngày với nhiều người tham gia.

Những người đào đãi vàng thường tập trung thành từng nhóm nhỏ, sử dụng các dụng cụ thô sơ để đào đất đá dưới lòng sông rồi sàng lọc tìm vàng. Tại nhiều vị trí, lòng sông bị xới tung, nước chuyển màu đục ngầu do hoạt động khai thác kéo dài liên tục.

Tình trạng này được ghi nhận diễn ra nhiều năm nay; không những ở các khu vực suối ở sâu trong núi, vùng địa hình phức tạp mà diễn ra ngay ở khu vực trung tâm hành chính của xã, nơi đang xây dựng dự án kè chỉnh trị bờ sông A Vương. Dù công trình đang xây dựng ngổn ngang, mái taluy đang thi công nhưng ngay dưới chân mái, giữa dòng sông, nhiều thời điểm có rất đông người dân đổ xô ra đào bới đất đá, đãi vàng, bất chấp nguy cơ mất an toàn.

Người dân khai thác vàng rầm rộ trên sông Lăng, được ghi hình đăng trên các nền tảng mạng xã hội.

Việc khai thác vàng được biết đến rầm rộ hơn tại sông Lăng, khu vực nằm sâu trong núi, cách xa trung tâm xã khoảng hơn 4 giờ đi bộ đường rừng. Tại đây, các nhóm thường tổ chức theo quy mô hộ gia đình, chiếm giữ từng đoạn sông để đào bới, sàng đất đá tìm vàng. Một số khu vực nằm sâu trong rừng núi còn xuất hiện các lán trại tạm do người dân dựng lên để ở lại dài ngày phục vụ việc khai thác. Hoạt động khai thác rầm rộ trong sông Lăng còn được người dân ghi lại bằng video, hình ảnh và đăng tải công khai trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok. Trong nhiều đoạn clip, xuất hiện cảnh hàng chục người cùng đào bới lòng sông, vận chuyển đất đá để sàng lọc tìm vàng.

Không chỉ xuất hiện tại các lòng sông, suối, tình trạng khai thác vàng trái phép còn diễn ra tại nhiều khu vực đồi núi trồng keo trên địa bàn xã Tây Giang. Trên ngọn núi cách cầu Prinh khoảng 100m, chúng tôi ghi nhận một hầm vàng được đào khoét sâu vào lòng núi với dấu vết đất đá còn mới.

Hầm vàng này có nhiều ngách nhỏ ăn sâu vào lòng đất, được chống đỡ bằng cây gỗ một cách sơ sài, tiềm ẩn nguy cơ sập bất cứ lúc nào. Cạnh đó còn xuất hiện nhiều hầm vàng cũ và mới với đường kính khoảng 1m, sâu khoảng 3m tạo thành những “hố tử thần” nguy hiểm cho người dân và động vật khi đi qua khu vực này.

Biết nhưng xử lý không nổi?

Thượng tá Đặng Ngọc Khoa - Trưởng Công an xã Tây Giang - thừa nhận có tình trạng người dân địa phương tự phát khai thác vàng tại các lòng sông, lòng suối trên địa bàn xã; phần lớn người tham gia đào đãi vàng là người dân địa phương tranh thủ thời gian nông nhàn để kiếm thêm thu nhập trang trải cuộc sống.

“Công an xã đã nhiều lần tuyên truyền, nhắc nhở và ngăn người dân không tập trung đào đãi vàng gây ảnh hưởng đến các công trình cầu, đường cũng như đe dọa an toàn tính mạng. Tuy nhiên, do hoạt động này mang tính tự phát, nhỏ lẻ nên việc xử lý vẫn gặp nhiều khó khăn”, thượng tá Đặng Ngọc Khoa cho biết.

Trước tình trạng khai thác khoáng sản trái phép diễn biến phức tạp tại khu vực biên giới và địa bàn giáp ranh, mới đây, UBND xã Tây Giang đã yêu cầu các lực lượng chức năng tăng cường tuần tra, kiểm soát và siết chặt công tác quản lý nhà nước về tài nguyên khoáng sản, bảo vệ môi trường.

Hầm khai thác vàng trái phép được phát hiện ngay cạnh cầu Prinh, tuyến đường độc đạo đi vào trung tâm xã Tây Giang.

Người dân đổ xô khai thác vàng ngay dưới lòng sông A Vương, ngay chân công trình kè đang thi công ở trung tâm hành chính xã Tây Giang.

Theo đó, UBND xã Tây Giang yêu cầu các cơ quan, đơn vị và thôn trên địa bàn triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về địa chất, khoáng sản; kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động khai thác khoáng sản.

Giao phòng Kinh tế phối hợp kiểm tra các khu vực có nguy cơ xảy ra khai thác khoáng sản trái phép, đặc biệt là khu vực giáp ranh và các địa bàn nhạy cảm về môi trường. Công an xã Tây Giang được giao phối hợp với các đơn vị liên quan tăng cường nắm tình hình địa bàn; tổ chức kiểm tra, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi khai thác, vận chuyển, tập kết, mua bán khoáng sản trái phép.

Chính quyền cũng đề nghị Đồn Biên phòng Anông tăng cường tuần tra, kiểm soát tại khu vực biên giới, các tuyến đường mòn, lối mở và những địa bàn có nguy cơ phát sinh hoạt động khai thác, vận chuyển khoáng sản trái phép nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm.

UBND xã Tây Giang cũng yêu cầu Bí thư các Chi bộ thôn, Trưởng thôn tăng cường kiểm tra địa bàn quản lý, không để xảy ra tình trạng khai thác khoáng sản trái phép kéo dài, gây phức tạp trên địa bàn. Công văn nhấn mạnh, các tổ chức, cá nhân được giao nhiệm vụ phải xác định rõ trách nhiệm; trường hợp buông lỏng quản lý, chậm phát hiện hoặc không xử lý vi phạm sẽ phải chịu trách nhiệm trước UBND TP Đà Nẵng và Chủ tịch UBND xã theo quy định.

Lê Đình Dũng